Emil Zolya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Emil Zolya
fr. Émile Zola
ZOLA 1902B.jpg
Doğum tarixi 2 aprel 1840(1840-04-02)
Doğum yeri Paris
Flag of France.svg Fransa
Vəfatı 29 sentyabr 1902 (62 yaşında)
Vəfat yeri Paris
Flag of France.svg Fransa
Vətəndaşlıq Flag of France.svg Fransa
Peşəsi yazıçı
Milliyyəti fransız
Janr realizm
İmzası
Zola signature.svg

Emil Zolya (fr. Émile Zola; 2 aprel 1840 - 29 sentyabr 1902) — məşhur fransız yazıçı, XIX əsrin ikinci yarısında realizmin ən görkəmli nümayəndələrindən biri, naturalizm ədəbi cərəyanının rəhbəri və nəzəriyyəçisi.

Həyatı[redaktə]

Emil Zolya Parisdə dünyaya gəlmiş, lakin uşaqlıq illərini Fransanın Ekzi şəhərində keçirmişdir. Atası erkən dünyasını dəyişdiyinə görə kiçik yaşlarından evin bütün yükü Emil Zolyanın üzərinə düşmüşdü. İşsizlikdən əziyyət çəkən Zolya özünü bir çox peşəllərdə sınayır. Nəhayət bir nəşriyyatda işə düzəlir. Emil Zolyanın ədəbiyyata olan marağı nəşriyyatda işlədiyi vaxtdan etibarən artır. Eyni zamanda Emil Zolya ara-sıra yazılar yazmağa başlayır. Bu yazilar onun ilk əsərləri idi. Buraya "Ninonun nağılları", "Marsın sirləri", "Ölənlərin vəsiyyəti" kimi əsərləri daxildir. Lakin bu əsərlərin heç biri ona uğur gətirmir. Sadəcə olaraq onun imzasını oxuculara tanıtdırır.

Zolya XIX əsrin son 30 illiyində Fransa ədəbi həyatının mərkəzində duran və o dövrün ən məşhur yazıçıları ilə əlaqələri olan bir şəxs idi. 1871-1893-cü illərdə çap olunan və Fransanın ikinci imperiya dövrünü təsvir edən Ruqon-Makkar (Les Rougon-Macquarts) ailəsi haqqında 20 cildlik roman silsiləsində bir ailənin timsalında cəmiyyətdə gedən prosesləri əks etdirərək şöhrət qazanmışdır.

Yazıçının Fransa siyasi həyatındakı iştirakının ən yüksək nöqtəsi, onun Dreyfus işi ilə bağlı yazdığı və İngiltərəyə sürgün edilməsi ilə nəticələnən məşhur "Mən ittiham edirəm" ("J’accuse") başlıqlı məqaləsidir.

Zolya 1902-ci il 29 sentyabrda Parisdəki evində dəm qazından zəhərlənərək vəfat etmişdir. Bunun sui-qəsd olduğuna dair iddialar sübut olunmamışdır.

Əsərləri[redaktə]

  • "Ninon üçün nağıllar" (Contes à Ninon, 1864)
  • "Klodun etirafı" (La confession de Claude, 1865)
  • "Mərhumun vəsiyyəti" (Le vœu d'une morte, 1866)
  • "Marselin sirrləri" «Les mystères de Marseille», 1867).

İyirmi cildli nəşr "Rugon-Makkarlar" (Les Rougon-Macquarts):

  • 1."Rugonların karyerası" (1871)
  • 2."Qənimət" (1871—1872)
  • 3."Parijin bətni" (1873)
  • 4."Plasansların işğalı" (1874)
  • 5."Abbat Mürenin taqsırı" (1875)
  • 6."Əlahəzrət Ejen Rugon" (1876)
  • 7."Tələ" (1877)
  • 8."Sevgi səhifəsi" (1878)
  • 9."Nana" (1880)
  • 10."Ərp" (1882)
  • 11."Qadlnının xoşbəxtliyi" (1883)
  • 12."Həyatın sevinci" (1884)
  • 13. "Jerminal" (1885)
  • 14."Yaradıcılıq" (1886)
  • 15."Yer kürəsi" (1887)
  • 16."Arzu" (1888)
  • 17."İnsan-heyvan" (1890)
  • 18."Pul" (1891)
  • 19."Darmadağın" (1892)
  • 20."Doktor Paskal" (1893)

Xarici keçidlər[redaktə]

VikiAnbarda Emil Zolya ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə]