Fələki Şirvani
| FƏLƏKİ ŞİRVANİ | |
 |
|
| Doğum tarixi: | 1108-ci il |
|---|---|
| Doğum yeri: | Şamaxı |
| Vəfatı: | 1146-cı il |
| Vəfat yeri: | Şamaxı |
Fələki Şirvani - Azərbaycan şairi, alimi.
Mündəricat |
[redaktə] Həyatı
XII əsrin I yarısında yazıb yaratmış Fələki Şirvani həm də dövrünün nüfuzlu münəccimlərindən, məşhur alimlərdən biri olmuşdur. Adı Məhəmməd, doğulduğu və öldüyü yer Şamaxıdır. Fələki gəncliyindən nücum elmini öyrənməyə başlamışdır. Fitri istedad və qabiliyyəti sayəsində bu elmi mükəmməl şəkildə öyrənmişdir. İxtisasına uyğun olaraq "Fələki" təxəllüsünü qəbul etmişdir. Bir müddət Şirvanşahlar sarayında yaşamış, Şirvanşah Mənuçöhrə mədhiyyələr, həsr etmişdir.
[redaktə] Yaradıcılığı
O, Şirvanşahın mədhində yazdığı bir qəsidədə deyir:
Sən yüksəklik və alicənablığın səması, dünya nöqtəsinin mühitisən,
Sən gözəl xülq və səxavət dünyası, bəşər ailəsinin çırağısan.
Sən beşinci iqlimin padişahı, yeddi səyyarənin
fövqündə səkkizinci yeganə bir ulduzsan,
Sən böyüklükdə ikinci Cəmşid, əzəmətdə padişahlar padişahısan.
Sən Zühəl dərəcəli, qəza əlli, qədər müradlı və fələk kinəlisən.
Sən şimal təbiətli, sübh qədər parlaq, Məsiha təsirli və mələk nəfəslisən.
Sən Arəş kimi rəyi bəyənilmiş, Bəhmən kimi səxavətlisən,
Sən Rüstəm kimi cahangir, Neyrəm kimi hünərlisən.
Günəş üzlü Mənuçöhr səmanın günəşidir,
O, qaranlıq aləmin üzündən zülm tüstüsünü sildi.
Buna baxmayaraq F.Şirvani həbsxanaya salınmış və burada "Həbsiyyə" qəsidəsini yazmışdır:
Dərdimə kimsə mədədkar deyil,
Nə edim, bəxt mənə yar deyil.
Öldürüb səbrü intizar məni,
Bəs nədir çarəm, intizar deyil?
Bu qədər möhnət ilə dərd budur:
Qəmimə kimsə mədədkar deyil.
Fələki yaradıcılığında məhəbbət lirikasi, təbiət tərənnümləri də güclüdür:
Könlümü hansı gecə ayrılığın qan etməz?
Hansı çarən bu sınıq qəlbimi nalan etməz?
Bir gün olmaz ki,sənin möhnəti-eşqin,gözəlim,
Qəlbim atəşkədə, göz yaşımı ümman etməz.
