Fərqanə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Fərqanə


Xəritədə yeri
Fərqanə is located in Özbəkistan
Fərqanə
Fərqanə
Məlumatlar
Ölkə Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan
Bölgə Fərqanə
Əhali 187.100 nəfər

Fərqanə' və ya Farghana (özb. Farg'ona [Фарғона]) — Özbəkistanda şəhər. Şərqi Özbəkistanda Fərqanə vadisində yerləşir. QırğızıstanTacikistan sərhədlərindədir. Əhalisi 182,800'dir(1999). 420 km qərbində Daşkənd, 75 km şərqində Əndican şəhərləri var. Böyük İskəndərin çatdığı ən son bölgə olduğu təxmin edilir.

Mahmud Qaşqarlı, Türk dilinin ən əski və dəyərli sözlüklerinden Divanu Lügati't-Türkdə;

"Oğuzlarla Oğuzlara uyanlara görə "köy", Türklerin böyük bir qisminə görə "şəhər" deməkdir. Bundan alınaraq "Fərqanə" qəsəbəsinə "Özkend" adı verilmişdir, "kəndimizin şəhəri" deməkdir."[1] və burada "الا Ala" "Fərqanəyə yaxın bir yaylaq adı."[2] Ala adında bir yayla olduğunundan söz eder.

Bejshu'nun Çince Kronik üçüncü bölümünde (VII. yüzyıl başlarında) Fergana, Bokhan ismiyle diye tanınır.

Tarixi[redaktə]

Fərqanə, əski şimal İpək yolu güzergahı üzerinde 2600 km uzunluğunda olan yol, Qaşğar, indiki Kansu əyalətindeki Wuwei (武威市) ve Wushao Ling Geçiti üzerinden eski Çin'nin başkenti olan Xi'an'a ulaşırdı.

Fergana, eski Zərdüşt edebiyatında Zərdüşt'ün vatanı kabul edilmektedir. Coğrafi konumu itibariyle eski devirlerde bölgede hüküm sürmeye çalışan komutanların ilk hedeflerinden biri olmuştur. Böyük Moğollar imperiyasının qurucusu Zahirəddin Mahmud Babur burada doğulmuş ve dövlətini burada qurmuşdur.

1873 yılında Rusların hakimiyeti altına giren şehir o dönemde bugünkünden 20km kuzeydoğuda yer almaktaydı. Kısa süre sonra bugünkü yerine taşındı ve Ruslar tarafından "Yeni Margelan" adı verildi. 1910 yılında dönemin valisi Skobelev tərəfindən öz adıverilen şəhər, 1920 yılında Bolşeviklerin kontrolüne geçti ve bugünkü adıyla anılmaya başlandı.

İstinadlar[redaktə]

  1. Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't – Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 344
  2. Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't – Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 82.