Fatmayı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Fatmayı
Xəritə
Abşeron rayonu
Abşeron rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Abşeron

FatmayıAzərbaycan Respublikasının Abşeron rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Fatmayı Abşeronun qədim kəndlərindən olsa da tarixi az öyrənilib. Bu kənd Xəzər dənizindən 54 metr yüksəklikdə olan təpənin cənub yamacında yerləşir. Məmmədli, Digah, PirşağıGoradil kəndləri ilə qonuşudur.

Tarixi[redaktə]

Fatmayı kəndinin adı ilə bağlı bir sıra versiyalar mövcuddur. Əhali arasında ən çox yayılan variant bundan ibarətdir ki, kənd yelçəkər yerdə yerləşdiyindən, onun "mehi fəth edən yer" anlamına uyğun olaraq "Fatmehi" adlandırıblar [Mənbə göstərin]. Digər bir versiyada isə bildirilir ki, kəndin adı "fatimi" sözündən, yəni Fatimənin nəslindən olanlar deməkdir. Bu mülahizənin özü də ikilidir. Bir mülahizəyə görə "Fatmayı" "Fatimə kəndi" (bir qadının adından), digər mülahizəyə görə isə Həzrəti-Fatimənin adı ilə adlandırılıb [Mənbə göstərin]. Başqa bir versiyada kəndin adının Salyan hakiminin dul qalmış qadını (XVIII) Fatma xanımla bağlılığı irəli sürülür [Mənbə göstərin]

Mədəniyyəti[redaktə]

Kənddə bir çox tarixi abidələr olub ki, onların bir qismi dövrümüzə qədər gəlib çıxmışdır. XVII-XIX əsrlərə aid Hacı Heybət məscidi, hamam, türbə, Salam məscidi kimi tikililər vardır.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə]

Əhalisi[redaktə]

Fatmayıda bir çox tanınmış şəxsiyyətlər doğulmuşdur. Məşhur din xadimləri Şeyx Ağahüseyn Mirzəhüseyn oğlu, yazıçı Tağı Şahbazi (Simurq), alimlər Abdulla və Əbülfəz Qarayevlər, görkəmli bəstəkar Qara Qarayev, şair Mirzağa Dilxun, siyasi xadimlər Rəfael Allahverdiyev, Dadaş Bünyadzadə, vitse-admiral Cəlil Cavadov, onlarla elm, sənət, incəsənət xadimi bu kəndin yetirmələridirlər.[1]

İqtisadiyyatı[redaktə]

Qonşu kəndlərin əhalisindən fərqli olaraq fatmayılılar su sarıdan korluq çəkmişlər. Kənd ağsaqqallarının dediyinə görə kənddə qədimdən qalma su quyusu olsa da, həmin quyuların suyu duzlu olduğundan acıya çalırmış. Ona görə də hələ son illərə kimi fatmayılılar suyu kənddən bir neçə kilometr aralı - dəniz sahilində salınmış bağlardan gətirirmişlər. Kənddə Kərbəlayı Xocabəy və Kərbəlayı Aslan quyularının suyu daha çox içilmişdir. Uzun illər ərzində kənddə demək olar ki, yaşıllıq olmayıb. Palçıq və xırda daşlardan tikilmiş evlər kəndə miskin görkəm verirmiş. Əhali əsasən əkinçilik və maldarlıqla məşğul olub, dəmyə taxıl və bostançılıqla güzəran sürüb. Dənizə yaxın ərazidə salınmış üzüm bağları, habelə əncirliklər həmişə əhalinin dadına çatıb. Küp və bardaqlarda doşab, riçal, kisələrdə qurudulmuş əncir, mövüc (üzüm qurusu), piskəndə (qabığı soyulmuş əncir qurusu), zincilfərən (əncirdən hazırlanmış ədviyyatlı şirini) saxlanar, azuqələr hazırlanarmış.

Şəkilləri[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. http://www.belediyye.com/fatmayi/

Həmçinin bax[redaktə]