Fridrix Vemer fon Şulenburq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Fridrix Vemer fon Şulenburq
Fridrix Vemer fon Şulenburq
Friedrich-Werner Erdmann Matthias Johann Bernhard Erich Graf von der Schulenburg.jpg
Doğum tarixi: 20 noyabr 1875(1875-11-20).
Doğum yeri: Saksoniya, Almaniya
Vəfatı: 10 noyabr 1944 (68 yaşında)
Vəfat yeri: Berlin, Almaniya

ŞULENBURQ Fridrix Verner fon (20.11.1875, Kemberq, Saksoniya – 10.11.1944, Plyottsenzeye həbsxanası, Berlin) – alman diplomatı, müqavimət hərəkatının iştirakçısı, qraf.


Həyatı[redaktə]

Lozanna, Berlin və Münxen universitetlərində təhsil almışdır. 1901-ci ildən xarici işlər nazirliyində çalışmış, 1911-ci ildən Tiflisdə konsul vəzifəsində işləmişdir. 1918-ci ilin mayından Qafqazda alman diplomatik missiyasının tərkibində olmuş, Batum konfransındakı Almaniya nümayəndəliyinin tərkibinə daxil edilmişdi. Şulenburq 1918-ci il avqustun 21-də Almaniyanın Baş qərargahında Qafqazla bağlı iqtisadi və nəqliyyat məsələlərinin müzakirə olunduğu konfransda iştirak etmiş, müşavirənin nəticələrini mövzular üzrə sistemləşdirib, qeydlər aparmışdır. Onun Bakı ilə bağlı qeydləri, əsasən, Bakı neftinin nəqli məsələsinə aiddir. Qeydlərdə deyilir: "... a) Bakı Rusiya ağalığı altında qalmaqdadır; b) Neft gəliri Almaniyanın nəzarətinə keçir; c) Bakıdan gələn dəmir yollan və boru kəmərləri alman nəzarəti altında olmalıdır". Şulenburqun yazdığına görə, Bakının tutulmasından sonra neft sahələrini Nobel firması ilə sıx əməkdaşlıq yolu ilə istismar etmək nəzərdə tutulurdu. Şulenburq 1919-cu ilin iyulundan Berlində xarici işlər nazirliyinin mərkəzi aparatında referent vəzifəsində çalışmışdır. 1923-cü ildən İranda, 1931-ci ildən Rumıniyada, 1934-ci ildən isə SSRİ-də Almaniyanın səfiri olmuşdur. Müharibənin elan olunması haqqında Almaniyanın notasını 1941-ci il iyunun 22-də SSRİ xarici işlər xalq komissarı V.M. Molotova Şulenburq təqdim etmişdir. Almaniyaya qayıtdıqdan sonra istefa vermiş və antihitlerçi müxalifətə qoşulmuşdur. Hitlerə qarşı uğursuz sui-qəsddən (1944) sonra həbs edilərək edam olunmuşdur.


Ədəbiyyat[redaktə]

  • Qasımlı M.C., Birinci Dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti, 3 cilddə. c.3. B.. 2004;
  • 3ajieccKHH K.A., KTO 6bLi KTO B nepBoiı MnpoBofl BOHHe. BııorpadpıiMecKHĠi 3nmiK.ToneaıiMecKHĠı cjıoBapb, M., 2003.

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]