Futbol üzrə Azərbaycan Çempionatı

Futbol üzrə Azərbaycan Çempionatı
Unibank Premyer Liqa 2009/2010
İdman	Futbol
İlk sezon	1992
Klub sayı	14
Ölkə	Azərbaycan
Rəsmi sayt	affa.az

Futbol üzrə Azərbaycan Çempionatı — hazırda Unibank Premyer Liqası adlandırılan və Azərbaycanın peşəkar futbol klublarının çıxş etdiyi güclülər dəstəsi. İndiyədək elitada 55 klub oynamışdır.

24 sentyabr 2009-cu ildə Peşəkar Futbol Liqası (PFL) ilə "Unibank" Kommersiya Bankı arasında müqavilə imzalanmışdır. Uzun müddətə nəzərdə tutulan rəsmi anlaşmaya PFL prezidenti Ramin Musayev və "Unibank"ın İdarə Heyətinin sədri Faiq Hüseynov qol çəkib. Bununla adıçəkilən Kommersiya Bankının Azərbaycan Premyer Liqasının baş sponsoru olması rəsmiləşib. Beləliklə, həmin gündən Azərbaycanın futbol çempionatı "Unibank Premyer Liqa" adlanmışdır.

Azərbaycan Milli Futbol Çempionatının adları əvvəllər belə olmuşdur:

• 1992 – 2006/2007 mövsümləri: Güclülər Dəstəsi;
• 2007/2008 – 2008/2009 mövsümləri: Premyer Liqa;
• 2009/2010 mövsümü: Unibank Premyer Liqa.

Sonuncu 2010-2011 mövsümündə Neftçi (Bakı) çempion olmuşdur.

Bütün çempionlar

• Neftçi (Bakı) (6): 1992, 1995/96, 1996/97, 2003/04, 2004/05, 2010/11
• Kəpəz (Gəncə) (3): 1994/95, 1997/98, 1998/99
• Şəmkir (Şəmkir) (3) : 1999/00, 2000/01, 2001/2002
• Qarabağ (Ağdam) (1) : 1993
• Turan (Tovuz) (1) : 1993/94
• Bakı (Bakı) (2) : 2005/06, 2008/09
• İnter (Bakı) (1): 2007/08
• Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (1): 2006/07

İlk üçlər

#	Mövsüm	Çempion	İkinci	Üçüncü	Bombardir	Bütün iştirakçılar
Güclülər Dəstəsi
1	1992	Neftçi	Xəzər S.	Turan	Nazim Əliyev (Xəzər S., 39 qol)	Güclülər qrupu: Neftçi (Bakı) (62) Xəzər (Sumqayıt) (57) Turan (Tovuz) (56) Qarabağ (Ağdam) (55) Kəpəz (Gəncə) (54) İnşaatçı (Bakı) (48) Kür (Mingəçevir) (41) İnşaatçı (Sabirabad) (34) Tərəqqi (Bakı) (32) Kürmük (Qax) (31) Ümid (Cəlilabad) (29) Şahdağ (Qusar) (29) Zəiflər qrupu: Avey (Ağstafa) (42) Viləş (Masallı) (42) Xəzər (Lənkəran) (42) Daşqın (Zaqatala) (41) Pambıqçı (Bərdə) (41) Azəri (Bakı) (40) Plastik (Salyan) (38) Şirvan (Şamaxı) (34) Avtomobilçi (Yevlax) (34) Çıraqqala (Siyəzən) (32) Göyəzən (Qazax) (26) Energetik (Əli-Bayramlı) (17) Şirvan (Kürdəmir) (7) Nicat (Maştağa) (0)
2	1993	Qarabağ A.	Xəzər S.	Turan	Samir Ələkbərov (Neftçi, 16 qol)	I yer: Qarabağ (Ağdam) – Xəzər (Sumqayıt) 1:0 III yer: Turan (Tovuz) – Kəpəz (Gəncə) +:- A qrupu: Kəpəz (Gəncə) (30) Turan (Tovuz) (30) Neftçi (Bakı) (27) Xəzər (Lənkəran) (21) Pambıqçı (Bərdə) (18) Kür (Mingəçevir) (18) Nicat (Maştağa) (15) Avey (Ağstafa) (11) Azneftyağ (Bakı) (8) Ümid (Cəlilabad) (2) B qrupu: Qarabağ (Ağdam) (25) Xəzər (Sumqayıt) (24) Daşqın (Zaqatala) (21) Azəri (Bakı) (19) İnşaatçı (Bakı) (18) Viləş (Masallı) (17) Kürmük (Qax) (17) İnşaatçı (Sabirabad) (16) Boz Qurd (Samux) (14) Şahdağ (Qusar) (9)
3	1993/1994	Turan	Qarabağ A.	Kəpəz	Musa Qurbanov (Turan, 35 qol)	Turan (Tovuz) (50) Qarabağ (Ağdam) (49) Kəpəz (Gəncə) (47) Xəzər (Sumqayıt) (35) Kür-Nur (Mingəçevir) (33) Viləş (Masallı) (32) Bakı Fəhləsi (Bakı) (31) Neftçi (Bakı) (29) Xəzər (Lənkəran) (29) İnşaatçı (Bakı) (28) Pambıqçı (Bərdə) (27) Xəzri Buzovna (Bakı) (27) Şahdağ (Qusar) (24) Azəri (Bakı) (21) Kürmük (Qax) (13) Avtomobilçi (Yevlax) (5)
4	1994/1995	Kəpəz	Turan	Neftçi	Nazim Əliyev (Neftçi, 27 qol)	Kəpəz (Gəncə) (42) Turan (Tovuz) (40) Neftçi (Bakı) (38) Qarabağ (Ağdam) (32) Kür-Nur (Mingəçevir) (28) Viləş (Masallı) (28) Xəzri Buzovna (Bakı) (27) Bakı Fəhləsi (Bakı) (23) Pambıqçı (Neftçala) (19) Pambıqçı (Bərdə) (12) İnşaatçı (Bakı) (11) Xəzər (Sumqayıt) (6) Xəzər (Lənkəran) (6)
5	1995/1996	Neftçi	Xəzri B.	Kəpəz	Nazim Əliyev (Neftçi/Qarabağ A., 23 qol)	Güclülər qrupu: Neftçi (Bakı) (36) Xəzri Buzovna (Bakı) (33) Turan (Tovuz) (32) Kəpəz (Gəncə) (30) Qarabağ (Ağdam) (21) Kür-Nur (Mingəçevir) (7) Zəiflər qrupu: Viləş (Masallı) (18) Bakı Fəhləsi (Bakı) (13) Şəmkir (Şəmkir) (12) Pambıqçı (Neftçala) (7) OİK (Bakı) (7)
6	1996/1997	Neftçi	Qarabağ A.	Xəzri B.	Qurban Qurbanov (Neftçi, 25 qol)	Neftçi (Bakı) (74) Qarabağ (Ağdam) (71) Xəzri Buzovna (Bakı) (66) Turan (Tovuz) (64) Kəpəz (Gəncə) (58) Xəzər (Sumqayıt) (58) Fərid (Bakı) (47) Pambıqçı (Bərdə) (38) Bakı Fəhləsi (Bakı) (37) Viləş (Masallı) (33) OİK (Bakı) (27) Şəmkir (Şəmkir) (26) Kür-Nur (Mingəçevir) (25) Polis Akademiyası (Bakı) (22) Pambıqçı (Neftçala) (21) U-18 (Bakı) (13)
7	1997/1998	Kəpəz	Dinamo (Bakı)	Şəmkir	Nazim Əliyev (Dinamo (Bakı), 23 qol)	Kəpəz (Gəncə) (70) Dinamo (Bakı) (54) Şəmkir (Şəmkir) (54) Qarabağ (Ağdam) (49) Bakı Fəhləsi (Bakı) (49) Neftçi (Bakı) (43) OİK (Bakı) (43) Viləş (Masallı) (35) Turan (Tovuz) (31) Bakılı (Bakı) (28) Kür-Nur (Mingəçevir) (27) Sumqayıt (Sumqayıt) (14) U-18 (Bakı) (9) Qarabağ (Bərdə) (5)
8	1998/1999	Kəpəz	Şəmkir	Neftçi	Alay Bəhramov (Viləş (Masallı), 24 qol)	Güclülər qrupu: Kəpəz (Gəncə) (25) Şəmkir (Şəmkir) (16) Neftçi (Bakı) (15) Qarabağ (Ağdam) (12) ANS-Pivani (Bakı) (9) Dinamo (Bakı) (7) Orta qrup: Turan (Tovuz) (14) Viləş (Masallı) (9) OİK (Bakı) (9) Bakılı (Bakı) (0) Zəiflər qrupu: Şəfa (Bakı) (10) Kimyaçı (Sumqayıt) (5) Neftqaz (Bakı) (1)
9	1999/2000	Şəmkir	Kəpəz	Neftçi	Badri Kvaratsxeliya (Şəmkir, 16 qol)	Şəmkir (Şəmkir) (55) Kəpəz (Gəncə) (44) Neftçi (Bakı) (43) Viləş (Masallı) (36) ANS-Pivani (Bakı) (32) Dinamo (Bakı) (31) Şəfa (Bakı) (27) Qarabağ (Ağdam) (25) Kimyaçı (Sumqayıt) (22) Turan (Tovuz) (20) Xəzər Universiteti (Bakı) (18) OİK (Bakı) (12)
10	2000/2001	Şəmkir	Neftçi	Viləş	Paşa Əliyev (Bakılı, 12 qol)	Şəmkir (Şəmkir) (51) Neftçi (Bakı) (51) Viləş (Masallı) (38) Şəfa (Bakı) (31) Turan (Tovuz) (30) Dinamo-Bakılı (Bakı) (29) Xəzər Universiteti (Bakı) (29) Kəpəz (Gəncə) (25) Qarabağ (Ağdam) (19) Araz (Naxçıvan) (12) Şahdağ (Quba) (1)
11	2001/2002	yarımçıq dayandırılıb				Güclülər qrupu: Şəmkir (Şəmkir) (26) Neftçi (Bakı) (19) Qarabağ (Ağdam) (11) Xəzər Universiteti (Bakı) (9) Kəpəz (Gəncə) (9) Şəfa (Bakı) (5) Zəiflər qrupu: MOİK (Bakı) (19) Şahdağ (Qusar) (18) Turan (Tovuz) (14) Təfəkkür Universiteti (Bakı) (7) Dinamo-Bakılı (Bakı) (0)
	2002/2003	oynanılmadı
12	2003/2004	Neftçi	Şəmkir	Qarabağ A.	Samir Musayev (Qarabağ A., 20 qol)	Neftçi (Bakı) (69) Şəmkir (Şəmkir) (64) Qarabağ (Ağdam) (60) Xəzər Universiteti (Bakı) (51) Dinamo (Bakı) (41) Şəfa (Bakı) (39) Bakılı (Bakı) (34) MOİK (Bakı) (29) Ədliyyə (Bakı) (29) Şahdağ (Qusar) (27) Kəpəz (Gəncə) (23) Xəzər (Sumqayıt) (22) Turan (Tovuz) (16) Lokomotiv (İmişli) (12)
13	2004/2005	Neftçi	Xəzər-Lənkəran	Karvan	Zaur Ramazanov (Karvan (Yevlax), 21 qol)	Neftçi (Bakı) (78) Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (78) Karvan (Yevlax) (76) Turan (Tovuz) (73) Bakı (Bakı) (73) Qarabağ (Ağdam) (71) İnter (Bakı) (66) MKT-Araz (İmişli) (57) Gəncə (Gəncə) (42) Karat (Bakı) (40) Göyəzən (Qazax) (33) Gənclərbirliyi (Sumqayıt) (33) Şəmkir (Şəmkir) (32) Şahdağ (Qusar) (32) MOİK (Bakı) (30) Ədliyyə (Bakı) (25) Bakılı (Bakı) (14) Şəfa (Bakı) (7)
14	2005/2006	Bakı	Karvan	Neftçi	Yakuba Bamba (Karvan (Yevlax), 16 qol)	Bakı (Bakı) (58) Karvan (Yevlax) (57) Neftçi (Bakı) (54) İnter (Bakı) (50) Qarabağ (Ağdam) (40) Turan (Tovuz) (38) Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (36) Şahdağ (Qusar) (35) MKT-Araz (İmişli) (35) Gəncə (Gəncə) (28) Gənclərbirliyi (Sumqayıt) (27) Olimpik (Bakı) (23) MOİK (Bakı) (9) Göyəzən (Qazax) (9)
15	2006/2007	Xəzər-Lənkəran	Neftçi	Bakı	Zaur Ramazanov (Xəzər-Lənkəran, 20 qol)	Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (56) Neftçi (Bakı) (54) Bakı (Bakı) (48) İnter (Bakı) (45) MKT-Araz (İmişli) (41) Olimpik (Bakı) (41) Karvan (Yevlax) (35) Qarabağ (Ağdam) (27) Simurq (Zaqatala) (25) Turan (Tovuz) (20) Gilan (Qəbələ) (16) Gənclərbirliyi (Sumqayıt) (12) Şahdağ (Qusar) (11)
Premyer Liqa
16	2007/2008	İnter	Olimpik	Neftçi	Xəqani Məmmədov (İnter, 19 qol)	İnter (Bakı) (58) Olimpik (Bakı) (58) Neftçi (Bakı) (55) Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (52) Qarabağ (Ağdam) (41) Qəbələ (Qəbələ) (36) Simurq (Zaqatala) (36) Bakı (Bakı) (35) Standard (Bakı) (32) Masallı (Masallı) (30) Karvan (Yevlax) (23) Turan (Tovuz) (18) Gənclərbirliyi (Sumqayıt) (14) ABN (Bərdə) (12)
17	2008/2009	Bakı	İnter	Simurq	Valter Quqlemon (İnter, 17 qol)	Bakı (Bakı) (62) İnter (Bakı) (61) Simurq (Zaqatala) (53) Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (50) Qarabağ (Ağdam) (49) Olimpik (Bakı) (44) Standard (Bakı) (39) Neftçi (Bakı) (36) Karvan (Yevlax) (34) Qəbələ (Qəbələ) (33) Turan (Tovuz) (20) Muğan (Salyan) (14) Bakılı (Bakı) (12) OMİK (Bakı) (5)
Unibank Premyer Liqası
18	2009/2010	İnter	Bakı	Qarabağ A.	Fərid Quliyev (Standard, 16 qol)	Birinci altılıq: İnter (Bakı) (29) Bakı (Bakı) (28) Qarabağ (Ağdam) (27) Xəzər-Lənkəran (Lənkəran) (27) Neftçi (Bakı) (23) Qəbələ (Qəbələ) (20) İkinci altılıq: Olimpik-Şüvəlan (Bakı) (36) Simurq (Zaqatala) (31) Turan (Tovuz) (29) Muğan (Salyan) (27) Standard (Sumqayıt) (25) Karvan (Yevlax) (13)
18	2010/2011	Neftçi	Xəzər-Lənkəran	Qarabağ A.

Mükafatçı klublar

#	Komanda				Cəmi
1	Neftçi (Bakı)	6	2	5	13
2	Kəpəz (Gəncə)	3	1	2	6
3	Şəmkir (Şəmkir)	2	2	1	5
4	Bakı (Bakı) / Dinamo (Bakı)	2	2	1	5
5	İnter (Bakı)	2	1	0	3
6	Qarabağ (Ağdam)	1	2	3	8
7	Xəzər-Lənkəran (Lənkəran)	1	2	0	3
8	Turan (Tovuz)	1	1	2	4
9	Xəzər (Sumqayıt)	0	2	0	2
10	Xəzri Buzovna (Bakı)	0	1	1	2
11	Karvan (Yevlax)	0	1	1	2
12	Olimpik (Bakı)	0	1	0	1
13	Viləş (Masallı)	0	0	1	1
14	Simurq (Zaqatala)	0	0	1	1

Çempionun baş məşqçiləri

#	Mövsüm	Çempion	Baş məşqçi
1	1992	Neftçi	Əhməd Ələsgərov
2	1993	Qarabağ A.	Ağasəlim Mircavadov
3	1993/1994	Turan	Kazbek Tuayev
4	1994/1995	Kəpəz	Mehman Allahverdiyev
5	1995/1996	Neftçi	Kazbek Tuayev
6	1996/1997	Neftçi	Elbrus Abbasov
7	1997/1998	Kəpəz	Mehman Allahverdiyev
8	1998/1999	Kəpəz	Mehman Allahverdiyev
9	1999/2000	Şəmkir	Ağasəlim Mircavadov
10	2000/2001	Şəmkir	Ağasəlim Mircavadov
11	2001/2002	yarımçıq dayandırılıb
	2002/2003	oynanılmadı
12	2003/2004	Neftçi	Kazbek Tuayev
13	2004/2005	Neftçi	Ağasəlim Mircavadov
14	2005/2006	Bakı	Böyükağa Hacıyev
15	2006/2007	Xəzər-Lənkəran	Ağasəlim Mircavadov
16	2007/2008	İnter	Valentin Xodukin
17	2008/2009	Bakı	Qyoko Hacıyevski
18	2009/2010	İnter	Kaxaber Sxadadze

Premyer Liqanın bombardirləri

Mənbə:Əliyevdən Əliyevədək
Son yeniləmə: 24 sentyabr 2009

• 1. Nazim Əliyev – 183
• 2. Müşfiq Hüseynov – 125
• 3. Rövşən Əhmədov – 116
• 4-5. Samir Ələkbərov – 115
• Qurban Qurbanov – 115
• 6. Alay Bəhramov – 108
• 7. Musa Qurbanov – 94
• 8-10. Kənan Kərimov – 93*
• Xəqani Məmmədov – 93*
• Vadim Vasilyev – 93
• 11-12. Nadir Nəbiyev – 89*
• Fazil Pərvərov – 89
• 13. İmamyar Süleymanov – 88
• 14. Samir Musayev – 84*
• 15-16. Fərrux İsmayılov – 82*
• Paşa Əliyev – 82
• 17. Samir Əliyev – 79*
• 18-19. Azər İsayev – 73
• İlham Məmmədov – 73
• 20. Badri Kvaratsxeliya – 72
• 21. İsmayıl Məmmədov – 70*
• 22. Zaur Ramazanov – 68*
• 23. Yunis Hüseynov – 66
• 24-25. Vidadi Rzayev – 65
• Mahir Əliyev – 65
• 26-27. Mahmud Qurbanov – 61*
• Ramiz Məmmədov – 61
• 28. Vüqar Qəmbərov – 52
• 29. Mehman Baxışov – 51
• 30. Yalçın Bağırov – 50

* – iştirak ərizəsində adı olan futbolçular.

Legionerlər

Son yenilənmə: 16 fevral 2012

Futbol üzrə Azərbaycan çempionatlarında ilk legioner 1994/95 mövsümündə oynamışdır. İndiyə kimi ümumilikdə 6 qitədən 66 ölkə təmsilçisi meydana çıxmışdır. Legionerlərin bir qismi bir neçə ölkənin vətəndaşlığını daşıyıb.

Avropa

33 ölkə: Albaniya, Almaniya, Belarus, Belçika, Bolqarıstan, Bosniya və Herseqovina, Çernoqoriya, Çexiya, Estoniya, Fransa, Gürcüstan, Hollandiya, İngiltərə, İrlandiya, İspaniya, İsveç, İsveçrə, İtaliya, Latviya, Litva, Makedoniya, Moldova, Polşa, Portuqaliya, Rumıniya, Rusiya, Serbiya, Slovakiya, Sloveniya, Türkiyə, Ukrayna, Xorvatiya, Yunanıstan

Afrika

18 ölkə: Burkina Faso, Əlcəzair, Kabo Verde, Kamerun, Keniya, Konqo, Fil Dişi Sahili, Liberiya, Mali, Mərakeş, Misir, Nigeriya, Qana, Qvineya, Seneqal, Sierra Leone, Toqo, Tunis

Cənubi Amerika

6 ölkə: Argentina, Boliviya, Braziliya, Kolumbiya, Paraqvay, Uruqvay

Asiya

4 ölkə: Cənubi Koreya, İran, Özbəkistan, Türkmənistan

Şimali və Mərkəzi Amerika

4 ölkə: Honduras, Kosta-Rika, Meksika, Yamayka

Avstraliya və Okeaniya

1 ölkə: Avstraliya

Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyasının reytinq cədvəlində

Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyası (İFFHS) 2010-cu il üçün ölkə çempionatlarının 125 ölkədən ibarət reytinq siyahısında Azərbaycan Premyer Liqası dünyanın 86-cı birincili olmuşdur.