Gövdə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Sarı Tozağacının gövdəsi
Taxus wood.jpg
Monocot Stem.jpg

Gövdə - hər hansı mühitdə olursa-olsun (torpaq üstündə, torpaq altında, suda), üzərində normal və ya metamorfoziyaya uğramış halda olan, qoltuqlarında tumurcuq yerləşən orqandır. Ağacların bir gövdəsi, kolların bir neçə, otların isə bir gövdəsi olur.

Yürüstü gövdənin vəzifəsi: yarpaqların əlverişli bir surətdə düzülməsi və bitkinin böyük sahə tutmasını təmin etmək, kök və yarpaqlar arasında hərəkət edən maddələri nəql etmək, cinsi və qeyri-cinsi çoxalmanı təmin edən orqanları əmələ gətirməkdən ibarətdir.

Gövdə bitkilərin ehtiyyat qida maddələrinin toplanması üçün əksər hallarda anbar vəzifəsini, maldili, ruskus, qulancar və sairədə isə yarpaq vəzifəsini görür. Bəzi bitkilərdə (dəvətikanı, göyəm, nar, yemişan və s.) gövdənin bir hissəsi tikana çevrilərək müdafiə, digərlərində (tənəkdə, qabaqkimilərdə) dırmanma vəzifəsini görür.

Gövdələr formalarına görə müxtəlif olur:

  • silindrşəkilli
  • üçtilli
  • dördtilli
  • çoxtili

Əksərən gövdələr silindrşəkilli olur, məsələn, taxıl, yonca, pambıq və sairənin gövdələri kimi. Bəzilərində isə üçtilli və dördtilli olur, məsələn, cillərdə, dodaqçiçəklilərdə olduğu kimi. Çoxtili olan gövdələr də vardır. Məsələn, bəzi maldili, günəbaxan, kəndalaş və sairədə olduğu kimi.

Nadir hallarda gövdə yastı olur, məsələn, yastı maldilində olduğu kimi. Bir sıra bitgilərdə gövdələrin içi boş olur, belə gövdələrin düyünlərindəki sarğı onlara möhkəmlik verir.

Həmçinin bax[redaktə]