Göygöl
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Göygöl | |
|---|---|
 |
|
| Məlumatlar | |
| İqtisadi rayon: | [[]] |
| Ərazi: | 1183 (km2) |
| Əhali: | 51389 |
| Əhali sıxlığı: | (nəfər/km2) |
| Nəqliyyat vasitəsi kodu: | 25 |
| Telefon kodu: | 230 |
| Poçt kodu (Mərkəzi PŞ): | AZ2500 |
| Yaşayış məntəqələrinin sayı | |
| İcra başçısı: | Arif Seyidov |
| İnternet saytı: | http://khanlar.iatp.az |
 |
Bu məqalə Göygöl rayonu haqqındadır. Göl üçün üçün Göy-göl səhifəsinə baxın. |
Göygöl (almanca:Helenendorf) - Azərbaycanın qərbində və Gəncə şəhərinin cənubundə rayon. 25 aprel 2008-ci ildə Milli Məclisin iclasında Xanlar rayonunun Göygöl adlandırılması barədə qərar qəbul olunub.
İnzibati mərkəzi Xanlardır.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Tarixi
Göygölün köhnə adı Helenendorf olub. 1819-cu il 22 apreldə alman kolonistləri tərəfindən tikilibdi. Bu icma Azərbaycan ərazisində ilk böyük icma idi. Tarixi mənbələrlərdən məlumdur ki, burada 1821- ci ildə ilk dəfə olaraq isveçirə missionerlərinin köməyi ilə Sinod çağırıb və bütün alman icmaları üçün Zaqafqaziyanın birinci Ümümkilsə niamnəməsi qəbul edilir.
Tarixdən bu da məlumdur ki, 1836-ci ildə Yelehdorfda yaşayan sakinlər sırasında 8 nəfər pinəçi, 8 dənizçi, 4 dülgər, 4 dərzi, 7 firqun ustası və s. vardır. Bu dövürün keyfiyyət və əmək mədəniyyəti göstəricilərinə əsasən maraqlı təsarrüfatlardan da bəli etmək mümkündür. Belə ki, Yelendorfda kolonist Qotlob Koxun rəngsaz emalatxanası yarandıqdan 20 il sonra o, artıqbütün Yelizavetpolun quberniya mərkəzində şöhrət qazanmışdır. Bundan əlavə, Qafqazın bütün sənətkarları icmanın firqon ustalarının axışırdılar.
1869-cu il aprelin 22-də Koloniya özünün yaradılmasının 50 illiyini təntənə ilə qeyd etdi. Bu illər ərzində kənd çox sürətlə inkişaf edib dəyişmişdir. 1821 – ci ildə köçkünlərin dini xadimi Yahhan Yakob Krans ilk dini ibadətxana açmaga cəhd göstərdi və 1834 – cü ildə buna nail oldu. 1842 – cı ildə ilk məktəb də tikildi. Bir neçə il sonra 1854 – cü il aprelin 24 Müqəddəs Yohann kilsəsinin ilk təməl daşı qoyuldu. Eyni zamanda, uşaq baxçası və 1890 – cı il noyabrın 22 – də Yelenandorf peşə məktəbi yaradıldı. 1893 – cü ildən e’tibarən Yelenandorfda içtimai yığıncaqlar keçirilməyə başlamışdır. Bu yığıncaqlarda kaloniyanın problemlərinə toxunulur və onların həlli yolları axtarılırdı.
90 – cı illərin üstün cəhətlərindən bnrn də icmanın nqtqsadiyyatında yüksəlişin qeydiyyata alınması idi. Öz üstünlüyü ilə fərqlənən başlıca məşğuliyyət sahələri : şərabçılıq, iri sənaye və texnika yenilikləri idi.
1911 – ci ildə Yelenendorfda 1054 bina vardır ki, bunun da 415 –i yaşayış evi idi. Bu isə onu göstərirdi ki, Yelenendorfda tikinti sənayesi də yüksək sür’ətlə inknşaf edirdi. Artıq koloniyada ağac evlərin qalmamasıda buna əyani sübut idi. Tikintinin tempinə gəlincə, 2 il ərzində ( 1911 – 1913 – cü illər) burada daha 15 xüsusi mülk tikilmişdir ki, bu da kəndin həyatını mədəni şəhər qəsəbəsi üslubuna daha çox bənzədirdi.
1900 – cü illərin əvvəllərində burada şərab istehsalı və xarici ticarət çox güclü inkişaf etməyə başlamışlar. Artıq 70 – ci illərdə hər bir ailə ildə 1000 – 1500 vedrə şərab istehsal edirdi və hər bir evin altında, zirzəmidə böyük şərab çəlləkləri yerləşirdi. 1914 – cü ildə Forer və Hummel qardaşlarının Şərab firmalarının bir illik gəliri bir milyon manat təşkil edirdi. 1912 – ci ildə Yelenendorfda Forer qardaşları dəyirman da tikmişdirlər.
Şərabçılıqdan sonra burada ikinci əsas rol faytonçuluğa məxsus idi. 1877 -1878 – ci illərdə Türkiyə ilə başlanan müharibə faytonçuluğun sür’ətlə inkişafına təkan vermişdir.
Bütün bu sadalananlar Yelenendorfun XIX əsr həyatını əks etdirən məqamlardır.
Rayon 1930-cu ildə yaradılıb. 1938-ci ilə qədər Nərimanov rayonu olub. 1938-ci ildə rayon Xanlar Səfərəliyevin şərəfinə Xanlar rayonu, Yelenendorf qəsəbəsi isə rayonun mərkəzi Xanlar şəhəri adlandırılmışdır. 2008-ci il aprel ayının 25-də Milli Məclisin qərarı ilə rayonun Göygöl adlandırılması haqda qərar qəbul edilmişdir. Rayonun inzibati ərazisinə 1 şəhər, 4 qəsəbə, 43 kənd daxildir. Göygöl rayonu dağətəyi rayon olub Kiçik Qafqaz sıra dağlarının ətəyində yerləşir. İqlimi mülayim-istidir. Rayonun ən yüksək zirvəsi Murovdağ silsiləsində Gamışdağdır. Onun hündürlüyü 3724 m-dir. Göygöl rayonu Gəncə dəmir yol stansiyasından 15 km cənubunda yerləşir.
[redaktə / تحریر] Görməli yerləri
- Ağ Körpü - XII əsrdən qalma bir körpü.
- Luteran kilisəsi Almanlardan qalmadır.
[redaktə / تحریر] Şəkillər
[redaktə / تحریر] İqtisadiyyatı
Göygölün iqtisadiyyatını maldalıq və üzümçülük təşkil edir. Bakı-Qazax dəmir yolu və magistralı Göygöldən keçir.
|
Göygöl rayonu kənd/qəsəbələri |  |
|
|---|---|---|---|
|
Rayon: Göygöl |
|||
|
|
|
|---|---|
| Rayonlar |
 Abşeron • Ağdam • Ağdaş • Ağcabədi • Ağstafa • Ağsu • Astara • Babək* • Balakən • Bərdə • Beyləqan • Biləsuvar • Daşkəsən • Dəvəçi • Füzuli • Gədəbəy • Goranboy • Göyçay • Göygöl • Hacıqabul • İmişli • İsmayıllı • Cəbrayıl • Cəlilabad • Culfa* • Kəlbəcər • Kəngərli* • Xaçmaz • Xızı • Xocalı • Xocavənd • Kürdəmir • Laçın • Lənkəran • Lerik • Masallı • Neftçala • Oğuz • Ordubad* • Qəbələ • Qax • Qazax • Qobustan • Quba • Qubadlı • Qusar • Saatlı • Sabirabad • Sədərək* • Salyan • Samux • Şahbuz* • Şəki • Şamaxı • Şəmkir • Şərur* • Şuşa • Siyəzən • Tərtər • Tovuz • Ucar • Yardımlı • Yevlax • Zəngilan • Zaqatala • Zərdab
|
| Şəhərlər | |
| Ulduz şəkilli mətbəə nişanı olan (*) Naxçıvan Muxtar Respublikası | |
