Gilan ostanı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Gilan səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Gilan ostanı

Gilan - İranın şimal-qərbində ostan.

Mündəricat

[redaktə] Tarix

Sahəsi 14.106 km²[1] , əhalisi 2006 - cı il siyahıya almasına əsasən 2.404.861 nəfərdir[2] . 1952-ci ildə yaradılmış Gilan vilayəti 16 bölgəyə ayrılır .[3] Astara və Talış bölgələri cənubi Azərbaycan topraqlarına daxildir. Ostan Xəzər dənizinin qərbində yerləşir.

[redaktə] Əhali

Gilan vilayətinin bölgələri

Vilayət əhalisinin çoxluğu giləklərdən[4] ibarətdir . Geridə qalan əhalini Azərbaycan türkləri, talışlar, tatlar, kürdlər, ermənilər, farslar, yəhudilər, Hind-Avropa dil ailəsinə aid olan bir neçə köçəri kiçik etnik qrup (Sasani , Ağacani və sairə) və qaraçılar təşkil etməkdədir .[5] Giləklər, Azərbaycan türkləri, Talışlar, Tatlar və Kürdlər etnik ərazi areallarına malikdirlər, yəni kompakt halda həm kəndlərdə həm də şəhərlərdə məskunlaşmışdırlar . Farslar, Ermənilər və Yəhudilər dağılmış şəkildə yalnız şəhərlərdə yaşamaqdadırlar .

Talış şəhristanında Talışlar və Giləklər surətlə yerlərin Azərbaycan türklərinə verirlər [6].

  • Kürdlər - Gilan vilayətində kürdcə (Kurmanc ləhçəsi) danışan iki tayfa məskunlaşmışdr . Bunlar Amarlu və Rişvan tayfalarıdır . Rişvan tayfası[7][8][9] - XVII əsrin əvvəllərində 1622-1623-cü illərdə İrak torpaqlarını yenidən tamamiylə Səfəvilər İmperiyasının tərkibinə qaytaran I Şah Abbas tərəfindən Osmanlı tərəfində Səfəvi dövlətinə qarşı savaşmış ancaq müharibədə yenilərək tabe edilmiş və o zaman indiki Ərbil vilayətinin dağlıq bölgələrində yaşayan köçəri kürt tayfalarını Səfəvi dövlətinin ucqar sərhəd bölgələrinə sürgün etdirmişdir . O zaman Ərbil ətrafında yaşayan Rişvan (digər deyilişləri-Reşvan, Reşvand, Raşvand, Rəşvənd və s.) tayfası da Gilan vilayətinə sürgün olunmuşdur . Kürd dilli Amarlu (Ömərli) və Rişvan tayfaları Gilan vilayətinin Rudbar bölgəsinin əsasən Amarlu bölümündə, az sayda isə Mərkəzi bölümündə yaşamaqdadırlar .
Gilan ostanı
Bölgə (Şəhristan) Əhalisi (2006 s.a.) Ərazisi (km²) Etnik çoxluq Digər millətlər
Astara 79,874[10] 432[10] Azər. türkü[11][10] Gilək[10], Talış[10], Erməni[10], Xələj[10].
Talış 180,485[12] 291,9[12] Tat[12], Talış[12] Azər. türkü, Gilək
Rizvanşəhr 64,574[13] 783,5[13] Talış[13], Gilək[13] Azər. türkü
Masal 48,091[14] 633[14] Talış[14] Azər. türkü[11]
Sümeye Sara 130,802[15] 572,9[15] Gilək[15] m/y
Bəndər Ənzəli 133,134[16] 304,7[16] Azər. türkü[17][11] Gilək[17]
Fumən 97,400[18] 777,9[18] Gilək[19] Talış
Rəşt 857,606[20] 127,2[20] Gilək[20] Azər. türkü[11], Fars[20], Erməni[20]
Şəft 63,694[21] 586,9[21] gilək[22] talış[22]
Astanə Əşrəfiyə 108,092[23] 42,8[23] Gilək[23] m/y
Rudbar 104,102[24] 237,2[24] Tat[24][11] Talış[24], Kürd[24][11], Azər. türkü[25][24] və Gilək[24]
Siyahkəl 47,788[26] 1088[26] Gilək[26] m/y
Amlaş 46,398[27] 410[27] m/y m/y
Lahican 162,898[28] 436,7[28] Gilək[28] m/y
Ləngrud 133,956[29] 438[29] Gilək[29] m/y
Rudsər 146,057[30] 1331,1[30] Gilək[30] m/y

[redaktə] Qaynaq

  1. ↑ World Gazetteer :Divisions administratives of İran
  2. ↑ Statoids.com :Provinces of Iran
  3. ↑ Azərbaycanlıların və digər Türkdilli Xalqların əməkdaşlıq Mərkəzi :İtirilən Azərbaycan torpaqları
  4. ↑ Majzooban.org :A Paradise : Gilan , North of Iran:...The majority of the population speaks Gilaki as their first language while many children, particularly in the cities, tend to use Standard Persian amongst themselves. Gilan has some Azerbaijani-speaking people in Astara and Manjil. The northern part of the province is inhabited by Talesh people. The Kurdish language is used by some Kurds who have moved from Arbil to the Amarlu region. The language of Rudbar is Tati. Gilanis call themselves gilamard, which is a combination of 'Gil' and 'Amard.'
  5. ↑ Science Alert :Factors Affecting the Success of Fisheries Co-Management as Perceived by Guilan`s Fishermen
  6. ↑ İranika ensiklopediyası GĪLĀN x. LANGUAGES
  7. ↑ Kahta ilçesi Adıyaman ili , Nemrut ve Menzil hakkında her şey - Kahtanet.com :Rişvan aşiretinin kökeni Kürt değil, Türk
  8. ↑ Gurmanc ve Kürtlerin Kökeni - Gurmanc.com :Rişvan (Reşvanlılar, Reşi, Rışan, Rışi), Aşiretinin Kökenleri
  9. ↑ Kalemler ve Kılıçlar :Kürtleşen Türk boyları
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Astara (county)
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Guilan İnformation : People and culture:...themselves and also guilan has large Azeri speaking population in the city,s like Anzali, Astara, Rasht, Masouleh .
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Talesh (county)
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Rezvanshahr (county)
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Masal (county)
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Somesara (county)
  16. ↑ 16,0 16,1 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Anzali (county)
  17. ↑ 17,0 17,1 ANZALĪ town in Gīlān at the mouth of the lagoon (mordāb) bearing the same name.
  18. ↑ 18,0 18,1 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Fouman (county)
  19. ↑ FŪMAN
  20. ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Rasht (county)
  21. ↑ 21,0 21,1 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Shaft (county)
  22. ↑ 22,0 22,1 Encyclopædia Iranica :ŠAFT
  23. ↑ 23,0 23,1 23,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Astaneh Ashrafiyeh (county)
  24. ↑ 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 24,5 24,6 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Roudbar (county)
  25. ↑ Iran Review :Iran's Heritage : A Paradise, Gilan North of Iran:...Compiled By Deputy Editor of Iran Review-Firouzeh Mirrazavi
  26. ↑ 26,0 26,1 26,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Siyahkal (county)
  27. ↑ 27,0 27,1 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Amlash (county)
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Lahijan (county)
  29. ↑ 29,0 29,1 29,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Langroud (county)
  30. ↑ 30,0 30,1 30,2 Guilans Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization : Roudsar (county)

[redaktə] Xarici keçidlər


Cənubi Azərbaycan (جنوبی آذربایجان, Güney Azərbaycan)
Qərbi Azərbaycan - Şərqi Azərbaycan - Ərdəbil - Zəncan - Qəzvin - Gilan (qismən) - Həmədan (qismən)
g • m • r
Gilan ostanlığı
Başkənd
Flag of Iran
Şəhristanlar
Şəhərlər
İranın ostanları / ایران ایالت‌لری
Ostanlar / ایالت‌لر Buşehr / بوشئهر • Cənubi Xorasan / گونئی خوراسان • Çahar-Mahal və Bəxtiyari / چارماحال و بختیاری • Əlburz / البورز • Ərdəbil / اردبیل • Fars/فارس • Gilan / گیلان • Gülüstan / گولوستان • Həmədan / همدان • Hörmüzgan / هورموزگان • İlam / ایلام • İsfahan / ایسفاهان • Kirman / کیرمان • Kirmanşah / کیرمانشاه • Kohgiluyə və Buyer Əhməd / کهگیلویه و بویراحمد • Kürdüstan / کوردوستان • Luristan / لوریستان • Mazandaran / مازندران • Mərkəzi ostan / مرکزی • Qəzvin / قزوین • Qərbi Azərbaycan / باتی آزربایجان • Qum / قوم • Rəzavi Xorasan / رضوی خوراسان • Simnan / سیمنان • Sistan və Bəlucistan / سیستان و بلوچیستان • Şərqi Azərbaycan / دوغو آزربایجان • Şimali Xorasan / قوزئی خوراسان • Tehran / تئهران • Xuzistan / خوزیستان • Yəzd / یزد • Zəncan / زنگان
Flag of Iran
İran / ایران
Irán-pahýl-obrázek.png  İran ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
Mənbə — "http://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilan_ostanı&oldid=2151049"
Alətlər sandığı
Adlar fəzası

Variantlar
Görünüş
Hərəkətlər
Bələdçi
Keyfiyyətli səhifələr
Xüsusi
Alətlər sandığı
Başqa dillərdə