Hülaku xan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
W21-1a.svg Bu səhifədə iş davam etməkdədir.

İstəsəniz, siz də kömək edə bilərsiniz:

  • Əgər məqalə yarımçıq qalıbsa, məqaləni başlayan istifadəçi ilə əlaqə yaradıb məqalənin vəziyyətini onunla müzakirə edə bilərsiniz.
  • Səhifənin tarixçəsində məqalə üzərində işləmiş istifadəçilərin siyahısını görə bilərsiniz.
  • Redaktələrinizi mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.
Bu şablon 7 gündən çox redaktə edilməyən məqalələrdən silinə bilər.
Hülaku xan
mold. Hülegü Haan
kürd. هۆلاکۆ
türk. Hülagû Han
fars. هولاکو خان
ərəb. هولاكو خان/ هَلَاوُن‎‎
çin. 旭烈兀
Hülaku xan
Hülagü xan və onun arvadı Doqquz Xatun. Rəşidəddin, XIV əsr.
V monqol ulusu Elxanilər dövlətinin banisi və I xanı
1256 — 1265
Sələfi: Abaqa xan
 
Dini: buddizm
Təvəllüdü: 1217
Vəfatı: 8 fevral 1265(1265-02-08)
Dəfn yeri: Şahı adası, Urmiya gölü
Sülalə: Borucigin
Atası: Tolu
Anası: Sorğağtani Bəki
Həyat yoldaşı: Doqquz Xatun
Uşaqları: Abaqa xan
Əhməd Təkudar xan
Məngu Teymur


Hülaku xan (monqolca: Hülegü Haan, "Döyüşçü"; kürdcə: هۆلاکۆ; türkçə: Hülagû Han; Çağatay/Urdu: ہلاکو Hulaku; farsca: هولاکو خان‎; ərəbcə هولاكو خان/ هَلَاوُن; çincə: 旭烈兀;1217 - 8 fevral, 1265) - Elxanilər dövlətinin qurucusu, Çingiz xanın nəvəsi, Mengü xanın və Qubilay xanın qardaşı. Hülaku xan 1255-ci ildə Orta Şərqdə torpaqların fəthini bitirmək məqsədi ilə Mengü xan tərəfindən bölgədəki ərazilərin hökmdarı təyin edilmişdir.

Arxa plan[redaktə]

Hülaku xan Çingiz xanın oğlu Tuluy xanın və Kereitlərin şahzadəsi Sorğağtani Bəkinin oğlu idi. Sorğağtani bütün oğullarının monqol lideri olmasını təmin edərək uğurla monqol siyasətini idarə etdi. O, Şərq Kilsəsinin xristianı idi və oğlu Hülakunun da xristianlığa münasibəti yaxşı idi . Hülaku xanın arvadı Doqquz Xatun da Hülaku xanın yaxın dostu və sərkərdəsi Kit Buğa noyon kimi xristian idi.

Hərbi kampaniyalar[redaktə]

1256-cı ildə Alamutun mühasirəsi
Hülakunun Alamutu mhüasirəsinin Moğol miniatürü

Hülakunun qardaşı Möngke xan 1251-ci ildə Böyük xan oldu. 1255-ci ildə Möngke xan Hülakunu cənub-qərbi Asiyada olan müsəlman dövlətlərini işğal etmək və ya dağıtmaq üçün böyük monqol ordusunun rəhbərliyinə gətirdi. Hülaku xanın kampaniyası lurların məğlub edilməsinə, Xaşxaşilərin süqutuna, Bağdaddakı Abbasilər Xilafətinin, Əyyubilər dövlətinin və son olaraq Misirdəki Bəhri Məmlük Sultanlığının asılılığına və ya dağıdılmasına nail olmaq istəyirdi. [q 1]Mönqke tabe olanlarla mehriban davranılmasını və tabe olmayanların məhv edilməsini Hülakuya əmr etdi. Hülaku işin ikinci hissəsinin təlimatlarını yaxşı şəkildə həyata keçirdi.

Bağdadın mühasirəsi[redaktə]

Suriyanın işğalı (1260)[redaktə]

Eyn Cəlut döyüşü[redaktə]

Vətəndaş müharibəsi[redaktə]

Avropa ilə əlaqələr[redaktə]

Ailəsi[redaktə]

Ölümü[redaktə]

Mirası[redaktə]

Qalareya[redaktə]

Qeydlər[redaktə]

  1. Amitai-Preiss, Reuven. The Mamluk-Ilkhanid War'


Mənbə[redaktə]

  • Boyle, J.A., (Editor). The Cambridge History of Iran: Volume 5, The Saljuq and Mongol Periods. Cambridge University Press; Reissue edition (January 1, 1968). ISBN 0-521-06936-X. Perhaps the best overview of the history of the il-khanate. Covers politics, economics, religion, culture and the arts and sciences. Also has a section on the Isma'ilis, Hulagu's nemesis.
  • Encyclopædia Iranica' has scholar-reviewed articles on a wide range of Persian subjects, including Hulagu.
  • Morgan, David. The Mongols. Blackwell Publishers; Reprint edition, April 1990. ISBN 0-631-17563-6. Best for an overview of the wider context of medieval Mongol history and culture.
  • Atwood, Christopher P. (2004). The Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire. Facts on File, Inc. ISBN 0-8160-4671-9.
  • Robinson, Francis. The Mughal Emperors And the Islamic Dynasties of India, Iran and Central Asia. Thames and Hudson Limited; 2007. ISBN 0-500-25134-7

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]