Hüseyn Arif

HÜSEYN ARIF
Hüseyn Camal oğlu Hüseynzadə
Doğum tarixi:	15 iyun, 1924
Doğum yeri:	Yenigün, Ağstafa
Vəfatı:	14 sentyabr, 1992
Vəfat yeri:	Bakı

Hüseynzadə Hüseyn Camal oğlu (Huseyn Arif) – şair, 1949-cu ildən AYİ-nın üzvü, "Qızıl oraq" mükafatı, (1971), "Azərbaycan Dövlət Mükafatı" laureatı (1978), Azərbaycanın xalq şairi (1989).

Həyatı

Hüseyn Arif 1924-cü il iyunun 15-də Qazax rayonunda anadan olub.

Bakı pedaqoji məktəbində (1937-1940), ADU-nun şərqşünaslıq fakültəsində (1946-1951) təhsil almışdır. Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur (1951-1952). Xarici ölkələrlə Dostluq və Mədəni Əlaqələr Azərbaycan cəmiyyətində şöbə müdiri (1957-1959), "Azərnəşr"in Bədii Ədəbiyyat Redaksiyasında böyük redaktor (1965-1967), "Gənclik" nəşriyyatında bədii ədəbiyyat redaksiyasının müdiri (1967-1968), Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri (1984-1992) vəzifələrində işləmişdir. 1991-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Ağsaqqallar Şurasının üzvü seçilmişdir.

Hüseyn Arif 1992-ci il sentyabrın 14-də [[Ağstafada vəfat etmiş, doğulduğu kənddə dəfn olunmuşdur.

Ədəbi fəaliyyəti

Ədəbi fəaliyyətə İkinci Dünya müharibəsi illərində başlamışdır. Onun ribrettosu əsasında 1957-ci ildə "Azad" tamaşası M.F.Axundov adına Opera və Balet teatrında, "Yolda" poması əsasında yazdığı eyniadlı pyesi 1974-cü ildə M.Qorki adına Gənc Tamaşaçılar Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur.

1971-ci ildə "Dağ Kəndi" poemasına görə "Qızıl Oraq" mükafatina layiq görülmüşdür. Əsərləri keçmiş SSRİ və bir sıra xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Mahnılarına musiqi bəstələnmişdir. 1976-cı ildə Yuqoslaviyada (Sarayevo) Beynəlxalq poeziya günlərinin, 1979-cu ildə Liviyada SSRİ gunlərinin iştirakçısı olmuşdur. Hüseyn Arif Ağstafa rayonunda vəfat edib.

• Şeirləri Xəzər Universiteti Nəşriyyatı tərəfindən çap olunan Azərbaycan Sevgi Poeziyası toplusunun İkinci kitabına (Bakı, 2009) daxil edilmişdir (Tərtibçi: Hamlet İsaxanlı).

Əsərləri

1. Yeni həyat yollarında (şerlər). Bakı: Azərnəşr, 1950, 45 səh.
2. Mən sülhə səs verirəm. Bakı: Azərnəşr, 1951, 31 səh.
3. Rus dili müəlliməsi (şerlər). Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1954, 52 səh.
4. Məhəbbət nəğmələri. Bakı: Azərnəşr, 1956, 22 səh.
5. Dostluq telləri (şerlər). Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1960, 80 səh.
6. Yolda (poema). Bakı: Azərnəşr, 1962, 111 səh.
7. Ömür çeşməsi. Bakı: Azərnəşr, 1963, 112 səh.
8. Sibir töhfələri (şerlər). Bakı: Azərnəşr, 1964, 56 səh.
9. Torpaq eşqi. Bakı: Azərnəşr, 1964, 84 səh.
10. Yollar və xatirələr. Bakı: Azərnəşr, 1966, 334 səh.
11. Duru göl əfsanəsi. Bakı: Gənclik, 1969, 74 səh.
12. Seçilmiş əsərləri (şerlər və poemalar). Bakı: Azərnəşr, 1969, 230 səh.
13. Bahar gələndə. Bakı: Azərnəşr, 1969, 120 səh.
14. Sən mənimlə get. Bakı: Gənclik, 1970, 248 səh.
15. Söylə, yadındamı? Bakı: Gənclik, 1972, 205 səh.
16. Qocalan deyiləm. Bakı: Gənclik, 1978, 351 səh.
17. Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). I c. Bakı: Azərnəşr, 1975, 300 səh.
18. Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). II c. Bakı: Azərnəşr, 1975, 283 səh.
19. Ömür gözəlsə. Bakı: Gənclik, 1978, 351 səh.
20. Şamxor su-elektrik stansiyası (şerlər). Bakı: İşıq, 1979, 24 səh.
21. Ömür deyir (şerlər). Bakı: Gənclik, 1981, 138 səh.
22. Ayrı düşəli (şerlər). Bakı: Gənclik, 1983, 280 səh.
23. Dilqəm (şerlər və poemalar). Bakı: Yazıçı, 1984, 240 səh.
24. Seçilmiş əsərlər (2 cilddə). I c. Bakı: Yazıçı, 1985, 408 səh.
25. Seçilmiş əsərlər (2 cilddə). II c. Bakı: Yazıçı, 1985, 252 səh.

Məqalələri

• "Aşıq Alını axtarıram", "Elm və həyat" jurnalı, Bakı, 1968, №2, səh.12.
• "Aşıq Alı", "Azərbaycan" jurnalı, Bakı, 1969, №9, səh.199-203.

Yaradıcılığı

YADIMA GÖYÇƏ DÜŞÜBDÜR

Arabir izimə sabahın nuru,
Arabir yоluma gеcə düşübdür.
Arabir yadıma dağların qarı,
Düşübdür özüdə nеcə düşübdür.

Bir tərəfim qala, bir tərəfim bağ,
Bir dünya nеmətdir bir yaşıl yarpaq.
Arabir yadıma Şirvan, Qarabağ,
Arabir yadıma Göyçə düşübdür.

Bəlkə "Ağbulağ"ın bərəsindəki,
Sübhün dan qоxusu səsləyir məni,
Bəlkə "Tоğluca"nın bərəsindəki,
Baldırğan qоxusu səsləyir məni.

Оrda kişilər var, müdrik kişilər,
Namusu, qеyrəti haqqı itirməz.
Оrda Mikayıl var canlara dəyər,
Оcağı müqəddəs, оdu müqəddəs.

Bəlkə bir atanı dоst məhəbbəti,
"Məzrə"də, "Pəmbək"də gətirib dilə.
Bəlkə bir ananı şеir həsrəti,
Rahat buraxmayıb bircə an bеlə.

Оrda nеçələri, əzizdən əziz,
Uyuyar ətrafdan xəbərsiz kimi.
Bəlkə Məmmədhüsеyn, Musa, Ələsgər
Еşitmək istəyir ayaq səsimi.

Nəğmələr, duyğular duzlu məzəli,
Könlümə, gözümə nəsə düşübdür.
Bəlkə "Qızılvəng"li Göyçə gözəli,
Həcərin qulağı səsə düşübdür.

Insan daş оlsa da əriyib gеdir,
О şəhər, bu şəhər dözürük yоla,
"Zоd"da bir tоpaq еv, bir isti təndir,
Bir mütəkkə оla, bir aşıq оla.

Hеç nə istəmirəm, hеç nə qardaşım,
Nə şöhrət, nə alqış sоrağındayam.
Bir qaya kölgəsi bir də qardaşım,
Bir çəmən süfrəsi marağındayam.

Dоstlarla söhbətdən söhbətə kеçib,
Min sirli aləmə qulaq asaydım.
Bir dürlü bulağın suyundan içib.
Bir "Yanıq Kərəm"ə qulaq asaydım.

Ana təbiəti xatırlayanda,
Yazıb yaratmasam, çəmən inciyər.
"Kərəm"i söylədim bеlə bir anda,
"Dilqəmi" dеməsəm, Dilqəm inciyər.

Çiçək təravəti, gül təmizliyi,
Sazımda, sözümdə çağlayıb mənim.
Bəlkə dağ saflığı, göl təmizliyi,
Mеylimi Göyçəyə bağlayıb mənim.

Bu ülvi еhtiram, bu ülvi istək,
Sinədə qaynayan еşq harasıdı.
Aqil babaları biz düşünməsək,
Sоnra kim düşünüb kim anasıdır.

Оrda nеçələri əzizdən əziz,
Alışan ürəkdi, duyan ürəkdi.
Bəlkə bir məktəbli səssiz-səmirsiz,
Arifin şəklini istəyəcəkdir.

Bir salam vеrək əzəl оylağa,
Qalan öz yеrində köçən köçübdür.
Bəlkə buna görə ay Yunis qağa,
Xеyli var yadıma Göyçə düşübdür.

Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən

Göyçə qədim, Göyçə ulu Göyçədi,
Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən.
Var-dövlətli, mal-qoyunlu Göyçədir,
Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən.

Toxulcada axdı bulud, ötdü çən,
Xəbər tutdum durnaların köçündən,
Atla keçdim Ağbulağın içindən,
Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən.

Göyçə eli şöhrətlidir ellərin,
"Göyçə gülü" əzbəridir dillərin,
Göyçə gölü göyçəyidir göllərin,
Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən.

Xoş ləhcəni, şirin dili saxlayın,
Həm sevinci, həm niskili saxlayın,
Zodda zodu, Cildə cili saxlayın,
Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən.

Aləm bilir, hər hörmətim sizədir,
Dədə-baba məhəbbətim sizədir,
Mən Arifəm, vəsiyyətim sizədir,
Göyçəlilər, dağılmayın Göyçədən.

YAŞ 60-a ÇATANDA

Dağ başına qar gəlir, -
Yollar izlər dar gəlir.
Dünən düşündüklərin
Bu gün sənə dar gəlir,
Yaş 60-a çatanda.

Dərədən duman keçir,
Keçir, nə yaman keçir.
Dünən gəl-gəl deyənlər
Bu gün səndən yan keçir, -
Yaş 60-a çatanda.

Ağrılar cana keçir,
Baхmayır, qana keçir.
Хəyalından uşaqlıq,
Könlündən ana keçir –
Yaş 60-a çatanda.

Mənbə

• Hüseyn Arifin bioqrafiyası www.adam.az