Hammurapi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Hammurapi (e.ə. 1792-1750) — Babil hökmdarı. Mərkəzi hakimiyyəti möhkəmləndirmiş, qanunlar vermişdi. Bu qanunlarda xüsusi mülkiyyətin, insanların hüquqlarının möhkəmləndirilməsi və təbiətin qorunması məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilmişdi.

Hammurapi qanunlarından bəzi maddələr[redaktə]

1.Əgər adam adamın gözünü tökmüşdürsə, onun gözü tökülməlidir. Əgər adam özünə bərabər adamın dişini vurub çıxarıbsa, onun dişi vurulub çıxarılmalıdır.

2.Əgər oğul atanı vursa, onun barmaqları kəsilməlidir.

3.Adam and altında başqasının üstünə adam öldürən ittihamını yıxıb onu ifşa etməyə başlasa və bunu sübut edə bilməsə, o zaman ifşa edən öldürülməlidir.

4.Əgər savaşmada biri digərinə xətər yetirsə, bu adam and içməlidir ki, mən onu qəsdən vurmamışam və həkimin xərcini ödəməlidir.

5.Əgər öküz icarəyə götürüldükdə çöldə onu şir parçalasa, ziyan yalnız sahibin üstündə qalır. Yox əgər icarəyə götürənin baxımsızlığından, döyməsindən ölərsə, o,əvəzində sahibinə öküz verməlidir.

6.Əgər bir adamın borcu varsa, o borcun əvəzinə ona uşağı olmuş qul qadın veribsə, həmin adam müəyyənləşdirilmiş qayda əsasında gümüş və borcunu ödəyib qul qadını geri ala bilər.

7.Əgər bir adam başqasının yanına əmanət qızıl, gümüş və.s. qoyursa, o, şahidlik əsasında müqavilə baöladıqdan sonra əmanət qoyma haqqına sahibdir.


8.Əgər bir adamın heç bir şeyi itmədiyi, oğurlanmadığı halda, “mənim filan şeyim itib” iddiası ilə qonşularını ittiham edərsə, qonşuları andiçmə yolu ilə onu Allah qarşısında ifşa edirlər və şər atan həmin adam qonşularına iddia etdiyi məbləği ikiqat ödəməlidir.

9.Əgər qul öz sahibinə “sən mənim sahibim deyilsən” deyərsə, qul sahibi onun yalan dediyini sübut etməlidir; əgər istəyərsə, qul sahibi bunun cəzası olaraq öz qulunun qulağını kəsə bilər.

10.Əgər bir adam arvad alıb bu barədə yazılı müqavilə bağlamırsa, onun aldığı qadın qanuni arvad sayılmır.

11.Əgər bir adam övladı olmayan birinci arvadını boşayırsa, o həmin qadına aldığı miqdarda gümüş ödəməli, qadının ata evindən gətirdiyi cehizləri də geri qaytarmalıdır.

12.Əgər uçmuş evdə ev sahibinin oğlu ölərsə, ev sahibi həmin evi tikmiş bənnanın oğlunu öldürmək haqqına sahibdir.

13.Əgər bir adam atasına münasibətdə miras haqqından məhrum olmağa səbəb bir günaha yol veribsə, hakimlər ilk dəfə onu bağışlaya bilər.Əgər eyni günah ikinci dəfə təkrar olunarsa, həmin adam miras haqqından məhrum edilir.

14.Əgər qul hər hansı bir nəfərin üzünə sillə vurubsa, qul sahibi onun qulağını kəsməlidir.

15.Əgər bir adamın evi yanarsa və o birisi o yanğını söndürməyə gəlib yardım edətkən ev sahibinin əşyalarına tamah salıb hər hansı bir şey oğurlayarsa, həmin adam oda atılıb yandırılmalıdır.

16.Əgər şah ordusunda xidmət edən hərbçi şahın əmri əsasında gerçəkləşən hərbi yürüçdə iştirak etmirsə və ya yürüşə öz əvəzinə muzdlu əsgər göndərirsə, həmin hərbçi öldürülməlidir, tutduğu muzdlu əsgər onun evini müsadirə edə bilər.

17.Əgər bir adam əkin üçün torpaq icarəyə götürüb orada heç bir şey əkib biçmirsə, zəruri işi görmədiyi üçün həmin adam ifşa edilməli və torpaq sahibinə öz qonşuları kimi çörək (məhsul) ödəməlidir.

18.Əgər bir adam başqasına dostluq əsasında gümüş (pul) veribsə, əldə edilmiş gəlir Allah qarşısında bərabər çəkildə bölünməlidir.

19. Əgər bir adam başqasının azyaşlı uşağını oöurlayarsa, o öldürülməlidir.

20.Qarət və quldurluqla məşğul olan adam tutulursa, ölümə məhkum edilir.

Qalereya[redaktə]



Həmçinin bax[redaktə]

[[Kateqoriya hammurapi