Həmşinlər
| həmşinli qadınlar (Rizə, Türkiyə) |
| Ümumi sayı |
|---|
| təxminən 400 000[1] |
| Dili |
| Dini |
|
islam (sünni), xristianlıq (qriqoryan) |
| Qohum xalqlar |
|
ermənilər - Hind-Avropa xalqları |
Hemşinlər — İslamı dininə etiqad edən ermənilər.
Hemşinlərin sayı çox olmasa da, onlar adət-ənənələrinə, mədəniyyət və tarixlərinə çox həssaslıqla yanaşırlar.
Kulturoloq Altay Arslan deyir ki, "Türkiyənin Qara dəniz bölgəsində yaşayan hemşinlər çox istiqanlı, emosional insanlardır. Onların sayı çox deyil, amma Rizə bölgəsində hörmətləri böyükdür. Əsəbi, sinirli insanlar təsiri bağışlasalar da, çox səmimi və istiqanlı adamlardır. Ermənilər onları "İslamı qəbul etməyə vadar edilmiş haylar" adlandırsalar da, hemşinlər bu iddiaları həmişə qətiyyətlə rədd ediblər. Hemşinlərin ulu babaları gerçəkdən də islamı qəbul etmiş və sünni olmuş ermənilərdir. Amma onların müsəlmanlığa gələn yolu zor, ya da məcburiyyətlə olmayıb. Əksinə, tarixi məxəzlər göstərir ki, qədimlərdə ermənilər islamı könüllü qəbul ediblər və onları dinlərini dəyişməyə kimsə vadar etməyib".
[redaktə] Coğrafi yerləşmə
Hemşinlər şərq, qərb və şimal olaraq üç qrupdur.
Şərqi hemşinlər (Homşetsi): Artvin ilinin Hopa (xüsusilə Kemalpaşa) və Borçka rayonlarında yaşayan ana dili Erməni dili'nin Qərb dialektlerinden biri olub yerli halkça Homşetsi / Hemşotsi, Homşetsi lizu (Hemşinli dili) və ya Hemşince olaraq adlandırılan dil olan sünni müsəlman qrupdur. Dilbilimci Vaux bu dili Homşetsma olaraq adlandırmışdır.
Qərbi hemşinlər (Armeni): Rizə'nin Hemşin və Çamlıhemşin bölgələrinin və az miqdarda'da Fındıqlı, Çayeli, Bazar, Ardeşen və İkizdere bölgələrinin yüksək və dağlıq bölgələrində yaşayan, erməni əsilli lakin ana dili Türkçe olan sünni müsəlman qrupdur.
Şimali hemşinlər: İndiki vaxtda Gürcüstan və Rusiya 'da yaşayan, Osmanlı dövründə Hemşin'den ayrılmaq məcburiyyətində qalmış və 1915-ci ildə qədər Samsun Ordu, Trabzon və Giresun'a göçerek o bölgələrdə yaşamış ana dili Homşetsi olan Xristian qrupdur.
[redaktə] İstinadlar
[redaktə] Mənbə
| Vikimedia Commonsda Həmşinlər ilə əlaqədar müxtəlif fayllar var. |