Kürdüstan qəzası (rus. Курдистанский уезд) — 1923-1929-cu illərdə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının ərazisində mövcud olmuş qəza.[1][2][3] Qəza Sergey Kirovun təklifi ilə 1923-cü il 21 iyun Azərbaycan Xalq Komissarları Sovetinin iclasında yaradılmışdır. Kürdüstan qəzasının ilk mərkəzi Pircahan kəndi idi. Daha sonralar mərkəz Laçın şəhərinə köçürülmüşdür. Qəzanın ilk katibi Şuşada dünyaya gəlmiş, azərbaycanlı bolşevik Hüsü Hacıyev idi. 1926-cı ildəki siyahıya alınmada Kürdüstan qəzasında əhalinin etnik tərkibi 72,3% kürd, 26,7% türklər olsa da, əhalinin 92,5%-nin ana dili türk dili və yalnız 6,1%-nin ana dili kürd dili olmuşdur.[4][5] SSRİ daxilində inzibati ərazi vahidlərinin dəyişdirilməsi sahəsindəki islahatlar zamanı ASSR-in 1929-cu il 8 aprel tarixli qərarı ilə Kürdüstan qəzası da ləğv edilmişdir.
Etnik tərkib [redaktə]
Kürdüstan qəzası[4]
| Etnik qrup |
Bütün qəza |
Laçın ş. |
Qaraqışlaq d. |
Kəlbəcər d. |
Qoturlu d. |
Qubadlı d. |
Kürdhacı d. |
Muradxanlı d. |
| Cəmi |
51 426 |
435 |
6 050 |
12 046 |
4 888 |
13 533 |
8 285 |
6 189 |
| kürd |
37 182 |
110 |
6 003 |
11 967 |
4 873 |
1 |
8 169 |
6 059 |
| azərbaycanlı |
13 745 |
164 |
21 |
62 |
13 |
13 367 |
99 |
19 |
| erməni |
373 |
66 |
8 |
12 |
2 |
162 |
13 |
110 |
| rus |
81 |
57 |
15 |
4 |
y. |
1 |
3 |
1 |
| ukraynalı |
20 |
18 |
2 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| gürcü |
3 |
3 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| alman |
2 |
2 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| tatar |
1 |
y. |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| avar |
1 |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| ləzgi |
1 |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
Kürdüstan qəzası[4]
| Ana dili |
Bütün qəza |
Laçın ş. |
Qaraqışlaq d. |
Kəlbəcər d. |
Qoturlu d. |
Qubadlı d. |
Kürdhacı d. |
Muradxanlı d. |
| Cəmi |
51 426 |
435 |
6 050 |
12 046 |
4 888 |
13 533 |
8 285 |
6 189 |
| azərbaycanca |
47 594 |
274 |
4 186 |
11 658 |
3 965 |
13 328 |
8 122 |
6 061 |
| kürdcə |
3 123 |
2 |
1 799 |
298 |
871 |
y. |
141 |
12 |
| ermənicə |
380 |
65 |
14 |
12 |
2 |
162 |
13 |
112 |
| Rusca |
98 |
74 |
16 |
4 |
y. |
1 |
3 |
y. |
| ukraynaca |
5 |
4 |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| gürcücə |
3 |
3 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| almanca |
1 |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| farsca |
1 |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
| tatarca |
1 |
y. |
1 |
y. |
y. |
y. |
y. |
y. |
- ↑ Laçın. Tarixi haqqında qısa məlumat
- ↑ Административно-территориальное деление Азербайджанской Республики. Президентская Библиотека, Баку, 2007
- ↑ Russia and the problem of Kurds
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа :Курдистанский уезд (перепись 1926 года)
- ↑ Всесоюзная перепись населения 17 декабря 1926 года, т. IV, пт.14, Центральное статистическое управление СССР, М., 1929, с. 13.