Karikatura

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Aktyor Çarli Çaplinin karikaturası

Karikatura - (latınca: carrus - şişirtmək deməkdir) dedikdə insanların və ya cəmiyyətin vəziyyətinin komik şəkildə təsviri başa düşülür.

Karikaturalar çox vaxt siyasi məzmunlu olur. Şəkil karikaturaların yaradıcıları karikaturaçılar və ya karikaturaçı rəssamlar adlanır.

Karukaturada çox vaxt söhbət mövcud dəyərlər və ya siyasi münasibətlərə tənqidi əhatə edən satiranın şəkil formasından gedir. Bu adətən cəmiyyətdə qarşıdurmalarda "silah" kimi də tətbiq edilir. Karikatura bilərəkdən verilmiş hadisənin və ya şəxsin xarakterik cizgilərini şişirdilmiş və təhrif olunmuş formada təsvir edərək əldə edilən reallığın kontrastı və etirazı əsasında kənar şəxsləri düşünməyə vadar edir. Tez-tez karikatura aktual hadisəyə sarkastik-ironik baxımdan yanaşır. Burada təsvir olunan hadisə və şəxsin malik olduğu çatışmazlığı və səhvləri qabarıq göstərilir və bu və ya digər formada rəssamlıq texnikasının köməyi ilə onu gülməli vəziyyətə salır.

İlk karikatura Antik dövrdə çəkilib. Qədim misir papiruslarının, yunan vazalarının üzərində və ya roma divar rəsmlərində qədim karikaturanın izlərinə rast gəlinir. Orta əsr kilsələrinin divarlarında və sütunlarında, kitablarda da satirik motivli şəkillər vardır. İslahatlar dövründə protestantlığın və katolikliyin tərəfdarları bir-birlərini karikatura ilə təqnid emişdilər. Leonardo da Vinçinin işlərində də bir neçə satirik məzmunlu şəkillər vardır. XVI əsrdə Karacci qardaşları karikatura ilə məşğul olurlar. XVII əsrdə Hollandiyada mənəvi-satirik qrafiklərə rast gəlinir. Cəmiyyətlə bağlı karikaturanın inkişafı XVIII əsrdə İngiltərədə baş verir.

Həmçinin bax[redaktə]