Karvansaray
| Tarixi Azərbaycan əraziləri KARVANSARAY |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Bölgə | Qazax - Şəmşəddil sultanlığı | |||||
| Əsası qoyulub | 09.09.1930 | |||||
| İndiki adı | İcevan | |||||
| Ərazi | 1336 km² | |||||
Karvansaray - Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan Respublikası) tarixi Qazax-Şəmşəddil sultanlığı ərazisində rayon.
1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. Ərazisi 1336 kv. km-dir. Rayon mərkəzi respublika tabeli Karvansaray (dəyişdirilmiş adı İcevan) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 142 km-dir.
Karvansaray rayonunun ərazisinə Qaraqoyunlu dərəsinin də bir hissəsi daxildir. Rayonun ərazisi Pəmbək, Murğuz,Hələb və Karvansaray dağ silsilələri ilə əhatə olunub. Ağstafa çayı (Kür hövzəsi) rayon boyu axır.
Çar Rusiyası dövründə rayon ərazisi Gəncə quberniyasının Qazax qəzasına daxil idi. XX əsrin əvvəllərində bu ərazilər də erməni quldur dəstələrinin, daşnak hərbi hissələrinin hücumuna məruz qalıb.
Qədimlərdən bəri daim karvan yollarının kəsişdiyi Dilican dərəsi də Karvansaray rayonu ərazisindədir.(Son illərdə Dilican dərəsində mərkəzi Dilican şəhəri olan ayrıca Dilican rayonu təşkil edilib.) Yüz illər boyu Qazax, Ağstafa, Şəmkir, Tovuz rayonlarının əhalisi yayda Dilican dərəsində dincəlirdi. Tanınmış Azərbaycan yazıçı və dramaturqu Nəcəf bəy Vəzirov da vaxtilə bu ərazidə meşəbəyilik etmişdi.
1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Salah, Murtel, Haqqıxlı, Alaçıxqaya, Ağkilsə, Polad...
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
| Qədim türk adı | İndiki adı | Dəyişdirilmə tarixi |
|---|---|---|
| Qaranlıxdərə | Xavaradzor | ... |
| Xavaradzor | Lusadzor | 03.01.1935 |
| Saratu | Hacdarak | ... |
| Alaçıxqaya | Alaçıx | ... |
| Haçasu | Acaçur | ... |
| Güney | Getaşen | 03.01.1935 |
| Getaşen | Kirants | 25.05.1967 |
| Qaradaş | Sevkar | ... |
| Aşhigah | Lalakənd | ... |
| Lalakənd | Lalikyuğ | ... |
| Lalikyuğ | Vazaşen | 25.01.1978 |
| Bibiş | Berkaber | 25.01.1978 |
| Ayrım Polad | Ayrim | ... |
| Karvansaray | İcevan | ... |
| Kürdəvan | Yenokavan | 03.01.1935 |
| Carheç | Kuybışev | 02.03.1940 |
| Məlikkənd | Melikkyuğ | ... |
| Melikkyuğ | Tsaxkavan | 02.03.1940 |
| Sarıgah | Sarıkyuğ | 10.05.1951 |
| Yuxarı Ağdan | Aqdan | 25.05.1967 |
| Ağdan | Qandzakar | 25.01.1978 |
| Aşağı Ağdan | Morut | 25.05.1967 |
| Morut | Haxnaxpyur | 11.11.1970 |
| Uzuntala | Onut | 25.05.1967 |
| Onut | Aygehovit | 12.02.1969 |
| Rəvazlı | Ditavan | 25.05.1967 |
| Murtel | Çiçəkbulaq | 25.01.1978 |
| Tala | Getahovit | 25.01.1978 |
| Haqqıxlı | Səməd Vurğun | 25.01.1978 |
[redaktə] Xarici keçidlər
- Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə
- Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri
- Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh.
- İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi
- Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
[redaktə] Həmçinin bax
- Qərbi Azərbaycan
- Azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycandan deportasiyası
- Ermənilərin Cənubi Qafqaza köçürülməsi
|
|
|
|---|---|
| Şəhərlər | Sərdarabad • Kəvər • Gümrü • Cəlaloğlu • Hamamlı • Üçkilsə • Qafan • Manas • Aşağı Axta • Elər • Ərtik • Əştərək • Karvansaray • Dilican • Gorus |
| XX əsrin ortalarına qədər mövcud olmuş rayonlar | Agin • Amasiya • Allahverdi • Aparan • Axta • Aşağı Qaranlıq • Barana •Basarkeçər • Cəlaloğlu • Qızıl Qoç • Qəmərli • Qafan• Düzkənd • Ellər • Ərtik • Əştərək • Böyük Qarakilsə • Talin • Zəngibasar • Vedi • Karvansaray • Qarakilsə • Keşişkənd • Kəvər • Soylan • Gorus • Çəmbərək • Meğri • Şəmşəddin • Sərdarabad • Üçkilsə |
| Mahallar | Ağbaba mahalı • Loru mahalı • Abaran mahalı • Dərəçiçək mahalı • Göyçə mahalı • Şörəyel mahalı • Qaraqoyunlu mahalı• Qırxbulaq mahalı • Karbi mahalı • Pəmbək mahalı • Talin mahalı • Zəngibasar mahalı • Vedibasar mahalı • Zəngəzur mahalı • Dərələyəz mahalı • Sərdarabad mahalı |
