Ling

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qolları müxtəlif uzunluqda olan ling

Ling — tərpənməz dayaq ətrafında fırlana bilən bərk cismdir. Dayaq nöqtəsindən kənarda olan tərəflərə lingin qolları deyilir.

Böyük qola kiçik qüvvə ilə təsir etməklə lingin kiçik qolunda böyük qüvvə yaradılır. Lingin qolunu kifayt qədər uzun etməklə nəzəri olaraq istənilən qüvvəni yaratmaq mümkündür.

Belə sistemin riyazi təsviri ling qanunu ilə izah edilir. Bu qanun ilk dəfə olaraq antik dövrdə Arximed tərəfindən təsvir edilmişdir.


İşləmə prinsipi[redaktə]

Lingin sxemi. Tarazlıqda F_1 D_1 = F_2 D_2

Lingin işləmə prinsipi enerjinin saxlanması qanununa əsaslanır. Qolu \Delta h_1 məsafəsinə gətirmək üçün yük tərəfindən təsir edən qüvvə aşağıdakı işi görməlidir:

\ A_1 = F_1 \Delta h_1.

Digər tərəfdən baxdıqda, qoyulan qüvvə bu işi görməlidir:

\ A_2 = F_2 \Delta h_2,

burada: \Delta h_2 — lingin qolunun ucu hissəsindəki yerdəyişməsidir. Burada F_2 qüvvəsi təsir edir. Qapalı sistem üçün enerjinin saxlanması qanunun doğru olması üçün hər iki tərəfdə görülən işlər bərabər olmalıdır, yəni:

\ A_1 = A_2,
\ F_1 \Delta h_1 = F_2 \Delta h_2.

Ədəbiyyat[redaktə]

  • A.Mehrabov. Fizika kursu. Bakı, Maarif, 1982.
  • X.Şirinov. Fizika, Azərtədrisnəşr, 1964.