Livan

Livan — Yaxın Şərqdə dövlət.

Coğrafiyası

Livan Respublikasının ərazisi 10.452 km² - dir .

Əhalisi

Livanın əhalisinin 93% - ni ərəblər , 6% - ni ermənilər , 1% - ni isə digər millətlərin nümayəndələri təşkil edir .Livanın şimalında 10 min nəfər Türkmən də məskunlaşmışdır .

Dini vəziyyət

Xristianlığın hələ birinci minilliyin I və II əsrinin əvvələrində yayıldığı Livanda əhalinin yarıdan çoxu müsəlman, az hissəsi isə xristiandır. Livan müsəlmanları (İslam VII əsrin ortalarında ölkəyə daxil olmağa başlayıb) sünnü (26%), şiəyə (27%) və druza (7%) bölünür. Az sayda nusayritlər də mövcuddur. Sünnülər əsasən Şimali Livanda və Beyrutda, onların ətraf ərazilərində, şiələr cənubi Livanda və Bekaada, druzlar- Livanın dağlıq ərazilərində yaşayırlar.

Xristian qanadlarından ən böyüyü maronitlərdir (əhalinin 23 %). Maronit dini təriqətinin inancı əvvəllər diofizitlik və monofizitlik arasında orta mövqe tutan monofelistlik idi. İsa Məsihin ikili təbiətini etiraf edən monofelitlər, eyni zamanda qeyd edirdilər ki, ikili təbiət vahid iradə təcəssüm etdirirdi. XVI əsrin sonlarında Maronit kilsəsi özünün müstəqil təşkilatçılığını və köhnə mərasimlərini saxlamayaraq Roma katoltikliyinin ehkamlarını qəbul etdi və Roma ilə birgə uniyaya daxil oldu. İndi maronitlərə bütün Livanda rast gəlmək mümkündür, lakin onlar əsasən Dağlıq Livanda məskunlaşıblar.

Sayına görə sonrakı xristian qanadı pravoslavlardır (əhalinin 7 %-i). Livanın pravoslav əhalisi qonşu Suriyanın pravoslav əhalisi ilə birgə avtotekfal Antioxiy pravoslav kilsəsinə malikdirlər. Pravoslavların yarısı Şimali Livanda, dörddə bir hissəsi Dağlıq Livanda məskunlaşıb. Pravoslav kilsəsinin rəhbərliyində daxili çəkişmələr nəticəsində XVIII əsrin əvvəllərində Roma Papasının hakimiyyətini tanıyan bir qrup pravoslavlardan ayrıldı. Bu qrup (melkitlər adlanırdı) yunan-katolik kilsəsini yaratdı (ölkə əhalisinin 5% aiddir). Maronitlərdən və yunan-katoliklərdən başqa ölkədə erməni-katoliklər (25 min nəfər), latın ənənəli katoliklər (20 min nəfər, əsasən əcnəbilər), siro-katoliklər (18 min nəfər), xaldo-katoliklər (6 min nəfər) də vardır.

Livanda az sayda yakobitlər (10 min nəfər) və nestorianlar yaşayır.

Livanda yaşayan ermənilərin əksəriyyəti erməni-qriqoryanlardır (əhalinin 5%-i). Bütün erməni-qriqoryan əhalinin yarısı Beyrut və onun ətraf rayonlarında cəmləşib. Bundan başqa ermənilər arasında erməni-katoliklərə (19 min nəfər), və protestantlara (sonuncular Yaxın Şərqdə erməni yevanqelist kilsələri Birliyinə birləşiblər) da rast gəlmək mümkündür.

Livanda protestantların ümumi sayı 16 min nəfərdir. Onların əksəriyyəti xarici vətəndaşlardır. Yaxın Şərqdə erməni Yevanqelist Kilsələri Birliyinin üzvlərindən başqa, presviterianlar, anqlikanlar, baptistlər, nazarilər, yeddinci günün adventistləri, Yehovanın Şahidləri və s. vardır. Livanda İudaizm tərəfdarlarına da rast gəlmək olar (0,4 %).