Məhəmməd Nadir Şah

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Məhəmməd Nadir Şah
puştu. محمد نادر شاه
Məhəmməd Nadir Şah
Sələfi: Həbibulla Kalakani
Xələfi: Məhəmməd Zahir Şah
 
Təvəllüdü: 9 aprel 1883(1883-04-09)
Dehra Dun, Britaniya Hindistanı(indiki Hindistan)
Vəfatı: 8 noyabr 1933 (50 yaşında)
Kabil, Əfqanıstan
Atası: Məhəmməd Yusif Xan
Həyat yoldaşı: Mahpərvər Beqüm

Məhəmməd Nadir Şah - (d. 1883 Dehra Dun, Britaniya Hindistanı - ö. 8 Noyabr 1933 Kabil, Əfqanıstan ), 1929 ilə 1933-ci illər arasında vəzifə yerinə yetirmiş olan Əfqan kralı.

Həyatı[redaktə]

Məhəmməd Nadir 1929-cu ildə Əfqanıstan kralı oldu və 1933-cü ildə öldürülməsinə qədər taxtda qaldı. Məhəmməd Nadir, taxtı ələ keçirmək öncə üçüncü Anqlo-Əfqan Döyüşündə (1919) əhəmiyyətli bir rol oynadı. Ondan dərhal sonra, Kral Amanullah ilə anlaşılmazlıqlar səbəbindən, Məhəmməd Nadir, Fransada sürgündə yaşamaq üçün Əfqanıstandan ayrıldı.Həbibulla Kalakani üsyanı və Kral Amanullah (Yanvar 1929) taxtdan endirilməsindən sonra, Nadir Fransadan ayrıldı və Kalakani qarşısında döyüşə hazırlanmaq üçün Hindistana getdi. Məhəmməd Nadir, Hindistandan gələn İngilis və müxtəlif tayfa dəstəyi ilə Kalakaniyi geri itələmişdir və 1929-cu ilin oktyabr ayında Kabili ələ keçirdi.

Daha sonra Kalakaniyi əsir alaraq edam etdirdi. Ancaq Kalakani yandaşlarını aldadaraq onu həbsə attırdığını söylərək ikinci bir üsyanın qarşısını aldı.

Kral olduqdan sonra, Kral Amanullahı taxta geri istəyən insanlara qarşı döyüşdü. Bundan başqa Kral Amanullah göstərilən modernizasiya planlarından bir çoxu əksyanma oldu.

Mir Qulam Məhəmməd Qubar TacikPaştun kimi etnik qrupları hərəkətə keçirib zor istifadə edərək Məhəmməd Nadirə qaydalarına reaksiya göstərir. Kabilin şimalını işğal edən Mir Qulam qeyri-kafi və zəif ordusu ilə Məhəmməd Nadirə qarşı məğlub olmuşdur.

Məhəmməd Nadir Şah 1933-də bir sui-qəsd nəticəsində öldürüldü.


Mənbə[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]