Mahaçqala

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Coat of Arms of Makhachkala.png
Flag of Makhachkala (Dagestan).svg

Mahaçqala (rus. Махачкала, avar. МахIачхъала, ləzg. Магьачкъала, tabasaran dili Мягьячгъала, darg. ГIянжи-Къала, МяхIячкъала, qum. Магьачкъала, laksk dili МахІачкъала, Анжи[1]) Rusiyanın cənubunda yerləşən Dağıstan Respublikasının paytaxtı. Sahəsi 671 km²[2] əhalisi 462.412 nəfərdir[3] (2002). Şəhər Böyük Qafqaz ilə Xəzər dənizinin aralığında yerləşir.

1989-cu il siyahya almasına görə əhalisinin 21%-ni avarlar, 17%-ni ruslar, 15%-ni qumuqlar, 12,4%-ni dargilər, 12%-ni laklar, 9.5%-ni ləzgilər, 4.3%-ni çeçenlər, 1.6%-ni azərbaycanlılar, 7.2%-ni digər xalqlar təşkil edir.[4]

Deyilənə görə orta əsrlərin əvvəlində Mahaçqalanın yerində Xəzər xaqanlığının paytaxtı Səməndər yerləşirdi. Mahaçqala 1844-cü ildə rus hərbi istehkamı kimi salınmışdır. 1857-ci iləcən Petrovskoye (I Pyotrun şərəfinə), 1921-ci iləcən Petrovsk-Port, 1922-ci iləcən isə Şamilqala adlanırdı. Yerli əhali şəhəri Ancıqala ("unçu qalası") adlandırırdı. İndiki adı inqilabçı Mahaçın (Məhəmməd Əli Dahadayev) şərəfinə qoyulub. Şəhərin limanı 1870-ci ildə tikilib. 1898-ci ildə şəhər BakıVladiqafqaz ilə dəmiryol vasitəsi ilə birləşdi. 1914-cü ildə burada ilk neft zavodu inşa edildi.

Mahaçqalada hazırda 62 məktəb, 5 ali məktəb (o cümlədən Şimali Qafqazın ən böyük ali məktəbi olan Dağıstan Dövlət Universiteti), 4 müasir təchizatlı kinoteatr, 3 respublika kitabxanası fəalliyət göstərir.

Xarici keçidlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Лакско-русский словарь. Лакку мазрал ва оьрус мазрал словарь. М., Гос. изд-во иностранных и национальных словарей, 1962. с. 336, 340
  2. Administrative Divisions of Countries ("Statoids") : Raions of the Russian Federation
  3. Республика Дагестан
  4. Этнический состав населения Дагестана !