Mario Varqas Lyosa

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Mario Varqas Lyosa
isp. Mario Vargas Llosa
Mario Vargas Llosa.jpg
Doğum tarixi 28 mart 1936 (1936-03-28) (78 yaş)
Doğum yeri Arekipa, Flag of Peru (state).svg Peru
Vətəndaşlıq Flag of Peru (state).svg Peru / Flag of Spain.svg İspaniya
Fəaliyyəti nasir, dramaturq, publisist, ictimai-siyasi xadim
Əsərlərinin dili İspan
Mükafatları Nobel prize medal.svg Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı (2010)
Mario vargas llosa signature transparent.png

Xorxe Mario Varqas Lyosa (isp. Jorge Mario Pedro Vargas Llosa; [ˈmaɾjo ˈβarɣaz ˈʎosa]) — Peru nasiri və dramaturqu, publisist, ictimai-siyasi xadimi, 2010-cu ilin Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı.

Mario Varqas Lyosa 1936-cı ildə anadan olmuşdur. Xorxe Mario daha dünyaya gəlmədən, valideynləri - Ernesto Varqas Maldonado və Dora Yosa Ureta - boşanmışlar, və Mario 10 yaşına qədər ailəsi haqqında bilgi sahibi olmamışdır.

Orta təhsilini Boliviyada konsul işləyən babasının yanında almış, daha sonra isə hərbi məktəbi bitirmişdir.

1953-cü ildə San Markos Milli Universitetinin (Universidad Nacional Mayor de San Marcos) Ədəbiyyat və Hüquq fakultetinə qəbul oldu. Bu seçimi atası tərəfindən xoş qarşılanmadığı üçün bəzi sıxıntılar yaşadı. 18 yaşındaykən dayısının 31 yaşlı baldızı - Xulia Urkidi ilə evlənir.

1959-cu ildə İspaniyada, Madrid Komplutense Universitetində (Universidad Complutense de Madrid) "Xavier Prado" təqayüdü ilə doktorantura oxumağa baçlayır və bu universitetdən Fəlsəfə və Ədəbiyyat Doktoru ünvanını alır. Daha sonra Parisə gedir. Parisdə Berlitz Liseyində (Escuela Berlitz) ispan dili müəllimliyi edir. Bu arada FransPres kimi agentliklərin ispan dili şöbələrində də işləyir.

1964-cü ildə Peruya qayıdır və Xulia Urkidi ilə boşanır.

1965-ci ildə Patrisiya Lyosa ilə evlənir və ondan Alvaro (1966), Qonzalo (1967) və Morgana (1974) adlı uşaqları dünyaya gəlir.

Lyosa ədəbiyyata "İnkanın qaçışı" (1952) pyesi ilə gəlmişdir. Sonradan hekayələr yazmış, ədəbi jurnallar nəşr etdirmişdir. "Şəhər və itlər" (1962), "Yaşıl ev" (1966), "Pantaleon və qonaqlar" (1973), "Xuliya xala və yazıçı" (1979) romanları, hekayələri, pyesləri, tənqidi yazıları onu bütün dünyada tanıtmışdır.

1990-cı ildə Peruda Prezident seçkilərində namizəd olmuşdur, lakin Alberto Fuximoriyə uduzmuşdur.

Lyosa 2010-cu il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Mükafatı verən İsveç Akademiyasının açıqlamasında Nobel mükafatının Lyosaya "hakimiyyət strukturunun detallı açıqlamasına və insanın mübarizəsi, üsyanı və məğlubiyyətinin kəskin təsvirinə görə" verildiyi bildirilmişdir.

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]