Marneuli
| Marneuli rayonu gürc. მარნეულის მუნიციპალიტეტი (marneulis munitsipaliteti) |
|
 |
|
| Ərazi | 935[1][2] km² |
|---|---|
| Əhali | 129 600[3] nəfər |
| İcra başçısı | Zaza Dekanoidze[4] |
| İnternet saytı | Rəsmi veb saytı |
Marneuli — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresində rayon inzibati-ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Marneuli şəhəridir.
1929-cu ildə Zaqafqaziyada ilk dəfə rayon inzibati-ərazi bölgüsü təsis edildikdən sonra 1947-ci ilədək onun adı ləğv edilmiş bütöv qəzanın adını (Borçalı) daşımışdır.
Mündəricat |
Fiziki-çoğrafi oçerk[redaktə]
Marneuli rayonu Aran Borçalının Azərbaycan və Ermənistanla sərhədində yerləşir. Marneuli rayonunun sahəsi 935 km² - dir[5] . Ərazisinin 90%-i 350-600 metr mütləq hündürlüyə malik Marneuli ovalığında yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 1416 metrə bərabər Qaradağ dağıdır. Rayonun ümumi torpaq fondu 83.479 hektardır.[6]
Demoqrafik vəziyyət[redaktə]
Gürcüstan Statistika Departamentinin məlumatına görə 2009-cu ildə 1 şəhər, 1 qəsəbə və 16 kənd bələdiyyəsində birləşdirilmiş 72 kənddən ibarət olan rayonun əhalisi 123.5 min nəfər və ya Gürcüstanın cəmi əhalisinin 2,8%-ni təşkil etmişdir [7]. Kəndlərin 51-də etnik azərbaycanlılar, 11-də ermənilər, 8-də gürcülər, 1-də isə yunanlar üstünlük təşkil edir, 1 kənddə (Ulyanovka) isə yaşayış mövcud deyildir. Kəndlərdən 3-ü (Sadaxlı, Qızılhacılı və Alget) ölkə üzrə əhalisinin sayı 5000-dən yuxarı olan 28 ən böyük kənd siyahısına daxildir. Rayon əhalisinin 49,4%-i kişilərdən, 50,6%-i qadınlardan ibarətdir.
2002-ci ildə aparılmış sonuncu siyahıyaalmanın nəticələrinə görə rayon əhalisinin 83,1%-ni azərbaycanlılar, 8%-ni gürcülər, 7,9%-ni ermənilər təşkil etmişdir. Ən iri yaşayış məntəqələri Marneuli şəhəri (əhalisi: 20,1 min nəfər), Sadaxlı (9,5 min nəfər) və Qızılhacılı (7,1 min nəfər) kəndləridir [8].
Yaşayış məntəqələri[redaktə]
Təsərrüfatı[redaktə]
Sovetlər Birliyi dağıldıqdan sonra Marneuli iqtisadiyyatı dərin böhran keçirmişdir. Marneuli hazırda kəndə təsərrüfatı bölgəsi kimi tanınır. 2006-cı ildə Gürcüstanda istehsal edilmiş tütünün 78%-i, tərəvəzin 11%-i, bostan bitkilərinin 14%-i, ətin 4%-i bu bölgənin payına düşmüşdür.
Mədəniyyəti[redaktə]
Hal-hazırda rayonda 87 dövlət, 1 qeyri-dövlət ümumtəhsil məktəbi; 4 orta ixtisas, 4 ali təhsil müəssisəsi; 67 kitabxana, 2 teatr, 2 muzey və "Algeti" adlı 1 teleşirkət fəaliyyət göstərir.
İstinadlar[redaktə]
- ↑ National Statistics Office of Georgia: ტომი I - საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგები
- ↑ მარნეულის მუნიციპალიტეტი: marneulis municipalitetis ganvitarebis strategia
- ↑ National Statistics Office of Georgia: Population by Municipalities for the Beginning of the Year (Thousands). (official estimates)
- ↑ Региональный Информационный портал Квемо-Картли: Справочник по региону: самоуправление: Муниципальные советы
- ↑ http://www.statoids.com/yge.html
- ↑ საქართველოსა და სომხეთის საზღვრისპირა რეგიონებში მოსახლეობის და არასამთავრობო\სამოქალაქო ორგანიზაციების კვლევა რაოდენობრივი და თვისებრივი კვლევის ანგარიში მომზადებულია ქეა ინთერნეშენალისთვის კავკასიაში პროექტის საქართველოს მხარის პარტნიორი სამოქალაქო განვითარების სააგენტო(CiDA) აგვისტო-ოქტომბერი, 2009 თბილისი, საქართველო
- ↑ Gürcüstanda bələdiyyələr üzrə əhalinin sayı (ingilis dilində)
- ↑ 2002-ci ildə Gürcüstanda keçirilmiş əhali siyahıyaalmasının nəticələri (gürcü dilində)
Xarici keçidlər[redaktə]
- Региональный Информационный портал Квемо-Картли: Население Марнеули восприняло вопрос о приватизации с беспокойством
|
|
|
|---|---|
| Ağammədli, Ağkula, Alget, Ambarovka, Araplı, Aşağı Maral, Baydar, Baytallı, Bəytərəfçi, Bəylər, Böyük-Muğanlı, Burma, Candar, Daştəpə, Dəmyə Görarxı, Əzizkənd, Görarxı, Haçıisəkənd, Hallavar, Hoçornu, Hüldərə, Xancığazlı, İlməzli, İmir, İmirqala, Qaçağan, Qasımlı, Qayaqocalı, Keşəli, Kəpənəkçi, Kirəç-Muğanlı, Qırıxlı, Qızılhacılı, Kosalar, Qullar, Quşçu, Lecbəddin, Lələli, Mahmudlu, Mamey, Mollaoğlu, Sabirkənd, Sadaxlı, Saral, Sarvan, Seyidxocalı, Sop, Şulaver, Tamaris, Təkəli, Təzəkənd, Ulaşlı |
|
|
||
|---|---|---|
| Abxaziya | Qaqra1 • Qali1 • Qudauta1 • Yeni Afon1 • Oçamçıra1 • Suxumi1 • Tkvarçeli1 |  |
| Sameqrelo və Zemo-Svaneti | Abaşa • Cvari • Zuqdidi • Martvili • Poti • Senaki • Xobu • Salencixa | |
| Quriya | Lançxuti • Ozurqeti | |
| Acarıstan | Batumi • Kobuleti | |
| Raça-Leçxumi və Kvemo-Svaneti | Ambrolauri • Oni • Cageri | |
| İmeretiya | Baqdati • Vani • Zestafoni • Kutaisi • Samtredia • Saçxere • Terjola • Tkibuli • Xoni • Sxaltubo • Çiatura | |
| Samsxe-Cavaxetiya | Axalkalaki • Axalsixe • Borjomi • Vale • Ninosminda | |
| Yuxarı Kartli | Qori • Kareli • Kaspi • Xaşuri • Sxinvali2 | |
| Mtsxeta-Mtianeti | Duşeti • Mtsxeta | |
| Kvemo-Kartli | Çörük Qəmərli • Qaratəpə • Başkeçid • Marneuli • Rustavi • Tetri-Tskaro • Tsalka | |
| Kaxetiya | Axmeta • Qurcaani • Dedoplis-Tskaro • Kvareli • Laqodexi • Saqareco • Siqnaxi • Telavi • Snori | |
| Tbilisi | Tbilisi | |
| 1 şəhər qismən tanınmış Abxaziya Respublikasının nəzarəti altındadır 2 şəhər qismən tanınmış Cənubi Osetiya Respublikasının nəzarəti altındadır. |
||
