Marneuli rayonu
Marneuli (gürcücə: მარნეული), Gürcüstanın cənub-şərqində, Borçalı və ya Kvemo Kartli kimi adlandırılan bölgədə rayon ərazi vahidi. 1929-cu ildə Zaqafqaziyada ilk dəfə rayon inzibati-ərazi bölgüsü təsis edildikdən sonra 1947-ci ilədək onun adı ləğv edilmiş bütöv qəzanın adını (Borçalı) daşımışdır.
Mündəricat |
[redaktə] Fiziki-çoğrafi oçerk
Marneuli rayonu Aran Borçalının Azərbaycan və Ermənistanla sərhədində yerləşir. Marneuli rayonunun sahəsi 935 km² - dir[1] . Ərazisinin 90%-i 350-600 metr mütləq hündürlüyə malik Marneuli ovalığında yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 1416 metrə bərabər Qaradağ dağıdır.
[redaktə] Demoqrafik vəziyyət
Gürcüstan Statistika Departamentinin məlumatına görə 2009-cu ildə 1 şəhər, 1 qəsəbə və 16 kənd bələdiyyəsində birləşdirilmiş 72 kənddən ibarət olan rayonun əhalisi 123.5 min nəfər və ya Gürcüstanın cəmi əhalisinin 2,8%-ni təşkil etmişdir [2]. Kəndlərin 51-də etnik azərbaycanlılar, 11-də ermənilər, 8-də gürcülər, 1-də isə yunanlar üstünlük təşkil edir, 1 kənddə (Ulyanovka) isə yaşayış mövcud deyildir. Kəndlərdən 3-ü (Sadaxlı, Qızılhacılı və Alget) ölkə üzrə əhalisinin sayı 5000-dən yuxarı olan 28 ən böyük kənd siyahısına daxildir. Rayon əhalisinin 49,4%-i kişilərdən, 50,6%-i qadınlardan ibarətdir.
2002-ci ildə aparılmış sonuncu siyahıyaalmanın nəticələrinə görə rayon əhalisinin 83,1%-ni azərbaycanlılar, 8%-ni gürcülər, 7,9%-ni ermənilər təşkil etmişdir. Ən iri yaşayış məntəqələri Marneuli şəhəri (əhalisi: 20,1 min nəfər), Sadaxlı (9,5 min nəfər) və Qızılhacılı (7,1 min nəfər) kəndləridir [3].
[redaktə] Yaşayış məntəqələri
| Yaşayış məntəqələrinin adı | Əhalisinin sayı |
|---|---|
| Bolnisi (Sarvan) şəhəri | 9944 |
| Tamarisi qəsəbəsi | 434 |
| Kazreti(Xəzəryurdu) qəsəbəsi | 7272 |
| Talaveri (Faxralı) kəndi | 6891 |
| Kvemo Bolnisi (Kəpənəkçi) kəndi | 6766 |
| Darbazi (Darvaz) kəndi | 3743 |
| Mamxuti (Saraclı) kəndi | 2841 |
| Tsurtavi (Kolagir) kəndi | 2319 |
| Savaneti (İmirhəsən) kəndi | 1717 |
| Çapala (Qoçulu) kəndi | 1623 |
[redaktə] Təsərrüfatı
Sovetlər Birliyi dağıldıqdan sonra Marneuli iqtisadiyyatı dərin böhran keçirmişdir. Marneuli hazırda kəndə təsərrüfatı bölgəsi kimi tanınır. 2006-cı ildə Gürcüstanda istehsal edilmiş tütünün 78%-i, tərəvəzin 11%-i, bostan bitkilərinin 14%-i, ətin 4%-i bu bölgənin payına düşmüşdür.
[redaktə] Mədəniyyəti
Hal-hazırda rayonda 87 dövlət, 1 qeyri-dövlət ümumtəhsil məktəbi; 4 orta ixtisas, 4 ali təhsil müəssisəsi; 67 kitabxana, 2 teatr, 2 muzey və "Algeti" adlı 1 teleşirkət fəaliyyət göstərir.
[redaktə] Qaynaq
- ↑ http://www.statoids.com/yge.html
- ↑ Gürcüstanda bələdiyyələr üzrə əhalinin sayı (ingilis dilində)
- ↑ 2002-ci ildə Gürcüstanda keçirilmiş əhali siyahıyaalmasının nəticələri (gürcü dilində)
[redaktə] Həmçinin bax
|
|
|
|---|---|
| Ağammədli, Ağkula, Alget, Ambarovka, Araplı, Aşağı Maral, Baydar, Baytallı, Bəytərəfçi, Bəylər, Böyük-Muğanlı, Burma-Təzəkənd, Candar, Daştəpə, Dəmyə Görarxı, Əzizkənd, Görarxı, Haçıisəkənd, Hallavar, Hoçornu, Hüldərə, Xancığazlı, İlməzli, İmir, İmirqala, Qaçağan, Qasımlı, Qayaqocalı, Keşəli, Kəpənəkçi, Kirəç-Muğanlı, Qırıxlı, Qızılhacılı, Kosalar, Qullar, Quşçu, Lecbəddin, Lələli, Mahmudlu, Mamey, Mollaoğlu, Sabirkənd, Sadaxlı, Saral, Sarvan, Seyidxocalı, Sop, Şulaver, Tamaris, Təkəli, Təzəkənd, Ulaşlı |
