Mars planeti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Mars (planet) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Stop bad orthography.svg
Bu səhifədə iş davam etməkdədir.

Müdaxilə etməyə tələsməyin!
  • Əgər məqalə yarımçıq qalmışsa, məqaləni başlayan istifadəçi ilə əlaqə yaradıb məqalənin vəziyyətini onunla müzakirə edə bilərsiniz.
  • Səhifənin tarixçəsində məqalə üzərində işləmiş istifadəçilərin siyahısını görə bilərsiniz.
Bu şablon 7 gündən çox redaktə edilməyən məqalələrdən silinə bilər.
Mars planeti Mars symbol.svg
Mars Hubble.jpg
Habbl teleskopu tərəfindən çəkilmiş Marsın fotosu. 26 iyun 2001
Orbital xarakteristikaları[1]
Perigelisi 1.3814 AV
206.7 milyon km
Afelisi 1.6660 AV
249.2 milyon km
Böyük yarımoxu (a) 1.523679 AV
227,939,100 km
Orbitinin ekssentrisiteti (e) 0.0935±0.0001
Siderik fırlanma dövrü 1.8808 Yulian ili
686.971 d
668.5991 sol
Sinodik fırlanma dövrü 779.96 gün
2.135 Yulian ili
Orbital sürəti (v) 24.077 km/san
Orta anomaliyası (Mo) 19.3564°
Əyilməsi (i) ekliptikadan 1.850°, Günəşin ekvatorundan 5.65°, Sabit müstəviyə 1.67° [2]
Qalxan milinin uzunluğu (Ω) 49.562°
Perisentr arqumenti (ω) 286.537°
Peykləri 2
Fiziki xarakteristikaları
Qütb sıxılması 0.00589±0.00015
Ekvator radiusu 3396.2±0.1 km [lower-alpha 1][3]
0.533 Yer
Qütb radiusu 3,376.2±0.1 km [lower-alpha 1][3]
0.531 Yer
Orta radiusu 3389.5±0.2 km [lower-alpha 1][3]
Səthinin sahəsi (S) 144,798,500 km2
0.284 Yer
Həcmi (V) 1.6318×1011 km3 [4]
0.151 Yer
Kütləsi (m) 6.4185×1023 kq [4]
0.107 Yer
Orta sıxlığı (ρ) 3.9335±0.0004[4] q/cm³
Ekvatorda sərbəstdüşmə təcili (g) 3.711 m/s² [4]
0.376 q
Ekvatorial fırlanma sürəti 868.22 km/saat (241.17 m/san)
Fırlanma dövrü (T) 1.025957 d
24 saat 37 dəqiqə 22 saniyə [4]
Oxunun maililiyi 25.19°
Şimal qütbünün düz qalxması (α) 21 saat 10 dəqiqə 44 saniyə
317.68143°
Şimal qütbünün meyllənməsi (δ) 52.88650°
Albedo 0.170 (həndəsi) [5]
0.25 (Bond)[6]
Görünən ulduz həcmi +1.6-dan −3.00-ə[7]
Bucaq diametri 3.5–25.1″[6]
Hərarət
 
min. ort. maks.
Kelvin
130 K, 210 K[6], 308 K,
Selsi
−143 °C[8], −63 °C, 35 °C[9],
Atmosfer[6][13]
Atmosfer təzyiqi 0.636 (0.4–0.87) kPa
Tərkibi:


Mars və ya MərrixGünəş sisteminin məsafəcə dördüncü və ölçücə Merkuridən sonra ikinci planeti. Adını Roma mifologiyasının müharibə tanrısından alan bu planetin səthində dəmir oksidinin geniş yayılması ona qırmızı görünüş verir və o, tez-tez "qırmızı planet" kimi təsvir edilir.[14] Mars nazik atmosferi və həm Ayın təsir kraterləri, həm də Yerin vulkanları, vadiləri, səhraları, qütb buz örtüklərini xatırladan səth xüsusiyyətləri olan terrestrial (əsasən silikat süxurları və metallardan ibarət) planetdir. Marsın fırlanma periodu və mövsümi dövrləri Yerinkinə oxşardır; Yer oxu mövsümləri əmələ gətirir. Mars Günəş sistemində bilinən ən hündür ikinci (planetdə birinci ən hündür) dağ - Olimp Dağının və ən böyük kanyonlardan biri Valles Marinerisin olduğu yerdir. Şimal Yarımkürəsindəki hamar Borealis hövzəsi planetin 40%-i əhatə edir və nəhəng bir təsir xüsusiyyəti ola bilər.[15][16] Marsın iki peyki var: FobosDeymos. Kiçik və nizamsız formalaşmış peyklərdir. Bu peyklər Mars troyası 5261 Evrika kimi asteroidləri tuta bilər.[17][18]










Mənbələr[redaktə]

Qeydlər[redaktə]

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named best_fit_ellipsoid

İstinadlar[redaktə]

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named horizons
  2. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named meanplane
  3. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Seidelmann2007
  4. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named lodders1998
  5. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named MallamaMars
  6. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named nssdc
  7. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named MallamaSky
  8. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named cold
  9. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named hot
  10. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named science294_5548
  11. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named icarus168_1
  12. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named methane-me
  13. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named barlow08
  14. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named nasa_hematite
  15. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named northcratersn
  16. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named northcraterguard
  17. John P. Millis. "Mars Moon Mystery". http://space.about.com/od/mars/a/Mars-Moon-Mystery.htm.
  18. Adler, M.; Owen, W. and Riedel, J. (2012). "Use of MRO Optical Navigation Camera to Prepare for Mars Sample Return" 1679.