Mayya sivilizasiyası

Mayya sivilizasiyanın hökmran olduğu ərazi. Qırmızı rəngdə-mayya sivilizasiyası, qara rəngdə- Mesoamerikan sivilizasiyasının ərazisi

Mayya — indiki Meksikanın cənubu və Mərkəzi Amerikanın şimal ərazilərində mövcud olmuş sivilizasiya. Bu böyük mədəniyyətin sərhədləri içərisində hazırda Qvatemala, Beliz, Salvador və Honduras dövlətləri yerləşir. Tarixdə mükəmməl əlifbası, incəsənəti, arxitekturası, riyaziyyatı və astronomik sistemi ilə tanınır. Təqribən e.ə. 2000-ci ildən 250-ci ilə qədər mövcud olub. Şəhərləri təqribən 250-ci ildən 900-cü illərə qədər inkişafın yüksək səviyyəsinə çatıb. XVI əsrdə ispan kolonistlərinin gəlişinə qədər fəaliyyət göstərib.

Mayya xalqları daş binalar tikirdilər, onların bir hissəsi indiyə qədər istifadə edilməkdədir. Onlar tərəfindən tərtib edilmiş təqvimdən Mərkəzi Amerikadakı digər xalqalr da istifadə edirdilər. İeroqlif sistemli əlifbaları olubdur. Səmərəli əkinçilik sistemləri, astronomiyaya dair dərin bilikləri var idi.

Palanqa şəhərində mayya sivilizasiyanın qalıqları

Qədim mayyalıların kötücələri tək indiki mayya xalqları yox, həmçinin Meksika, Qvatemala, Honduras əhаlisinin əsaslı bir hissəsidir. Mayyalıların bir sıra yaşayış məskənləri UNESCOnun ümumdünya irsi siyahısına salınıb. Mayya mədəniyyətinin XX əsrin 80-ci illərinə qədər 1000 yaşayış məskəni tapılıbdır.

Mayyalıların şəhərləri

• Palenke
• Kopan
• Uşmal
• Tikal
• Bonampak
• Çiçen-İtsa
• Kiriqua
• Sayil
• Labna

Мayya şahlıqları

Tarixə aşağıdakı şahlıqlar məlumdur:Baakul şahlığı, Mutul şahlığı, Kanul şahlığı.

Mənbə

• "Источники по древней истории Центральной и Южной Америки"
• "Обзор важнейших литературных источников об индейцах майя"
• Диего де Ланда, "Сообщение о делах в Юкатане"
• Берналь Диас дель Кастильо, "История Индий"
• Бартоломе де Лас Касас, "Кратчайшее сообщение о разрушении Индий"
• Диего де Лопес Когольюдо, История Юкатана. КНИГА 4. Мадрид, 1688 (пер. В.Талах). — Киев, 2009.
• Летопись какчикелей, Франсиско Эрнандес Арана Шахиль. "Памятная записка из Солола или Текпан-Атитлан, называемая также Летопись Какчикелей" (пер. В. Талах). — Киев, 2009.
• ХРОНИКИ БААКУЛЬСКИХ ВЛАДЫК. — Киев, 2009 (пер. В.Талах)
• Книги Чилам Балам из Чумайеля — священная книга юкатекских майя
• Веретенникова А.М, "Города майя и ацтеков", Москва, изд-во Вече, 2003 год
• Гуляев В., "Древние Майя. Загадки погибшей цивилизации"; "Забытые города майя"; "Города-государства майя"
• Джилберт Э., Коттерелл M., "Тайны майя"
• Керам К., "Первый американец. Загадка индейцев доколумбовой эпохи"
• Кузьмищев В., "Тайна жрецов майя"
• Майкл Ко, "Майя. Исчезнувшая цивилизация: легенды и факты" М., Центрполиграф, 2004.
• Деметрио Соди, "Великие культуры Месоамерики"
• Спенс, Льюис, "Мифы инков и майя", Пер. с англ. Л. А. Карповой, Центрполиграф; Москва; 2005, ISBN 5-9524-2004-4
• Милослав Стингл, "Тайны индейских пирамид" М., Прогресс, 1982. Книга написана в конце 60-х годов XX века и частично устарела.
• Таубе, Карл Мифы ацтеков и майя, Пер. с англ. К. Ткаченко, М.: ФАИР-ПРЕСС, 2005. — 112 с.: ил., тираж 3000 экз.
• Энциклопедия "Исчезнувшие цивилизации" Затерянный мир майя, Пер. с англ. Н. Усовой. — М.: ТЕРРА, 3-37 1997. — 168 с.: ил.
• Глуховский Д. "Сумерки"