Mehriban Əliyeva

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Mehriban Əliyeva
Mehriban Arif qızı Əliyeva
Mehriban Əliyeva
Bayraq
Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Deputatı
Bayraq
2005 — Vəzifədədir
Bayraq
UNESCO-nun Xoşməramlı Səfiri
Bayraq
13 avqust 2004 — Vəzifədədir
Bayraq
İSESCO-nun Xoşməramlı Səfiri
Bayraq
24 noyabr 2006 — Vəzifədədir
Bayraq
Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti
Bayraq
10 may 2004 — Vəzifədədir
Sələfi: vəzifə təsis edilib
Bayraq
Azərbaycan Mədəniyyətinin Dostları Fondunun Prezidenti
Bayraq
1995 — Vəzifədədir
Sələfi: vəzifə təsis edilib
Bayraq
Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının Üzvü
Bayraq
2004 — Vəzifədədir
Bayraq
Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının Prezidenti
Bayraq
2002 — Vəzifədədir
 
Partiya: YAP-loqo.jpg Yeni Azərbaycan Partiyası (1992)-ci ildən
Təhsili: 1) N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutu
2) M.Seçenov adına 1-ci Moskva Dövlət Tibb İnstitutu
Milliyəti: azərbaycanlı
Dini: İslam
Təvəllüdü: 26 avqust 1964 (1964-08-26) (50 yaş)
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ, Flag of Azerbaijan SSR.svg Azərbaycan SSR, Bakı
Atası: Arif Paşayev
Anası: Aida İmanquliyeva
Həyat yoldaşı: İlham Əliyev
Uşaqları: Leyla
Arzu
Heydər
 
Mükafatları:
Fransa Respublikasının Fəxri Legion ordeninin zabiti Polşa Respublikasının "Xidmətlərinə görə"

Azərbaycanda ilin adamı mükafatı

Mehriban Əliyeva (tam adı: Mehriban Arif qızı Əliyeva) — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin həyat yoldaşı, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, Heydər Əliyev FondununAzərbaycan Mədəniyyət Fondunun prezidenti, UNESCOISESCO-nun xoşməramlı səfiri.[1]

Həyatı

Ailəsi

Əliyeva Mehriban Arif qızı 1964-cü il 26 avqustda Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. O, yazıçı, ədəbiyyatşünas, Azərbaycanın Əməkdar Elm xadimi, filologiya elmləri doktoru (1947), professor Mir Cəlal Paşayevin və görkəmli jurnalist, pedaqoq, Əməkdar elm xadimi Nəsir İmanquliyevin nəvəsidir.

Atası Arif Paşayev Azərbaycanın görkəmli alimi, pedaqoqu, ictimai xadim, Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, Dövlət mükafatı laureatı, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professordur. 1996-cı ildən indiyədək “Azərbaycan Hava Yolları” Dövlət Konserni Milli Aviasiya Akademiyasının rektorudur.

Anası Aida İmanquliyeva şərqşünas, ədəbiyyatşünas, tənqidçi, tərcüməçi, filologiya elmləri doktoru, professordur. Aida İmanquliyeva Azərbaycanda ərəb ədəbiyyatı üzrə ilk elmlər doktoru, ilk professor – qadındır.[2] Onun çoxsaylı elmi əsərlərində (3 monoqrafiya 70-dən artıq elmi məqalə) Qərb və Şərq mədəni ənənələrinin sintezi, yaradıcı üslubun inkişafı və yeni bədii cərəyanların təşəkkül tapması tədqiq olunur ki, bu da nəinki ərəb ədəbiyyatının, həmçinin bütün yeni Şərq ədəbiyyatlarının gələcəkdə tədqiqi üçün çox mühüm zəmin yaradır.[3] Aida İmanquliyeva 1992-ci il 19 sentyabrda vəfat etmişdir.[2]

Təhsili

Mehriban Əliyeva 1982-ci ildə Bakı şəhəri 23 №-li orta məktəbi qızıl medalla bitirərək N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olub. O, müsahibələrinin birində peşə seçimini bu cür dəyərləndirir:

“Ağlım kəsəndən bəri başqa alternativim olmayıb. Anam şərqşünas-alim idi. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutuna başçılıq etmişdir. Lakin məktəbi bitirdikdən sonra sənədlərini tibb institutuna vermişdi, çünki çox istəyirdi ki, həkim olsun. Nəyə görəsə valideynləri onu uzun müddət dilə tutmuşlar və nəticədə o, görkəmli filoloq olmuşdur. Bax onun bu baş tutmamış arzusu mənim seçimimi müəyyənləşdirmişdir. İxtisas seçimimə isə İlhamın anası – həkim-oftalmoloq Zərifə xanım təsir göstərmişdir”.[4]

O, 1988-ci ildə M. Seçenov adına 1-ci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirib və 1988-1992-ci illər ərzində Moskvada akademik Krasnovun rəhbərliyi altında Göz Xəstəlikləri Elmi-Tədqiqat İnstitutunda işləyib.

Mehriban Əliyeva 2005-ci ildə “Eftanaziya və təbabətdə humanizm problemi” mövzusunda dissertasiya işi müdafiə edib və fəlsəfə elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb.

Ailə həyatı

Mehriban Əliyeva 1983-cü ildə İlham Əliyevlə ailə həyatı qurub. Leyla, Arzu və Heydər adlı üç övladı var. Mikayıl, Əli və Aydın adlı 3 nəvəsi var.

Həyat yoldaşı İlham Əliyev Mehriban xanımı belə xarakterizə edir:

“Təbii ki, hər bir ana kimi, mənim də anam gəlin tapmağa çalışırdı. Amma Mehribanla tanış olanda özlüyümdə qərara aldım ki, bax, bu qız xoşuma gəlir. ... Əlbəttə, zahiri görünüş böyük rol oynayır. Amma onun daxili aləmindən gələn və indi də gəlməkdə olan mehribanlıq, yəqin ki, zahiri görkəmi ilə yanaşı daha çox cəlb edirdi”.

Mehriban xanımın ötən əsrin bütün mürəkkəbliklərinə baxmayaraq, öz ideallarına, mənəvi dəyərlərə, milli ənənələrə sadiq qalan Azərbaycan ziyalılarının əhatəsində böyüməsi onun bir şəxsiyyət kimi formalaşmasına, ailə dəyərlərinə sadiq olmasına mühüm təsir göstərib. Sonradan onun milli ənənələrə bağlı olan digər bir ziyalı Azərbaycanlı ailəsinə gəlin köçməsi, Heydər Əliyev və tibb elmləri doktoru, akademik Zərifə Əliyevanın gəlini olması bu keyfiyyətlərin daha da dərin kök atmasına təsir edib.

“Ailə mühitini müəyyənləşdirən amillər çoxdur, amma, yəqin ki, başlıcası bir ümumi dalğaya köklənən fikir və dəyərlərin birliyidir. Bir-birinə son dərəcə diqqətli münasibət çox vacibdir. Əgər ailədə hər bir kəs özünün vacibliyini və əvəzedilməzliyini duyursa, özünün müdafiə olunduğunu və sevildiyini hiss edirsə - bu, yalnız gələcək ailə səadətinin əsası deyil, həm də hər bir məqsədə çatmaq üçün möhkəm bir stimuldur”[5] – söyləyən Mehriban xanım qadının ailədəki rolu və ailəyə münasibətini hər zaman önə çəkib. “Hər bir qadın üçün onun ailəsi, onun uşaqları həyatının ən vacib, ən mühüm hissəsidir. Mən özüm üç uşaq anası olaraq analıq missiyasını həyatımın ən vacib missiyası kimi dəyərləndirirəm”.[6] Mehriban xanım, eyni zamanda, qadını ailədə sülhün, razılığın və məhəbbətin təminatçısı hesab edir: “Mənim üçün çox vacibdir ki, həyat yoldaşım olduqca dolğun və gərgin iş günündən sonra evə gəlir və burada onu anlayır və dəstəkləyirlər, onu qiymətləndirir və sevirlər”.[7]

Nəvələrinin dünyaya gəlməsini son illər ərzində həyatının ən yaddaqalan hadisələri hesab edən Mehriban xanım onların doğulmasını həyatı dəyişən və həyata tamamilə fərqli baxmağa vadar edən möcüzə olduğunu bildirir. Daşıdığı ictimai yükün ağırlığına, gərgin iş qrafikinə, çoxşaxəli fəaliyyətinə baxmayaraq, o, qayğıkeş övlad, həyat yoldaşı, ana və nənədir. [8]

Fəaliyyəti

Mehriban Əliyeva Parisdə Azərbaycan mədəniyyəti günlərində

Mehriban Əliyeva 1988-1992-ci illər ərzində Moskvada akademik Krasnovun rəhbərliyi altında Göz Xəstəlikləri Elmi-Tədqiqat İnstitutunda işləyib.

Aktiv ictimai fəaliyyətə 1995-ci ildə hal-hazırda rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Mədəniyyət Fondunu yaratmaqla başlayıb. 1996-cı ildə Azərbaycan mədəniyyətinin geniş təbliğ olunması məqsədi ilə üç dildə (Azərbaycan, ingilis və rus) çap olunan “Azərbaycan-İrs” jurnalını təsis edib.[9] Müsahibələrindən birində Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun və “İrs” jurnalının yaradılma məqsədlərini Mehriban Əliyeva özü maraqlı izah etmişdir:

“Azərbaycan Mədəniyyətinin Dostları Fondunu yaradarkən onun əsas məqsədi Azərbaycan mədəniyyətini təbliğ etmək, tanıtdırmaq idi. “İrs” jurnalını da mən elə onda təsis etdim. Jurnal, əslində, Fondun fəaliyyətini işıqlandırmaqla məşğul olurdu və müəyyən bir mövzuya həsr edilən hər bir nömrə həm populyar, həm də tədqiqat materialı idi. İftixarla deyə bilərəm ki, Azərbaycan mədəniyyəti barədə bizdən əvvəl hələ heç kim belə şirin yazmayıbdır. Məsələn, miniatürdən və ya memarlıq abidələrindən yazmağı qarşımıza məqsəd qoyduqda, əməkdaşlığa, əslində, həm akademiya alimlərini, həm jurnalistləri, həm də sənətşünasları cəlb etmişdik. Fond da, jurnal da kifayət qədər mürəkkəb vəzifələri yerinə yetirməli idi. O illər müstəqil Azərbaycanın təşəkkül illəri idi. Siyasi, iqtisadi dəyişikliklərlə yanaşı, köhnə ideologiyadan xilasolma prosesi də gedir, stereotiplər dağıdılırdı. Kifayət qədər təlatümlü həmin dövrdə mədəni irsimiz yenidən fikir süzgəcindən keçirilir, əzəli milli ənənələrə və köklərə qayıdılırdı”.[10]

2002-ci ildə Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının prezidenti seçilib və həmin vəzifədə özünü gözəl təşkilatçı kimi nümayiş etdirib.[11] Onun beynəlxalq aləmdə artmaqda olan nüfuzu Beynəlxalq Gimnastika Federasiyasının bədii gimnastika üzrə dünya kubokunun “A” kateqoriyalı mərhələsinin (2003), Dünya kubokunun (2004), 27-ci Dünya çempionatının (2005), 23-cü (2007), 25-ci (2009) və 30-cu (2014) Avropa çempionatlarının Azərbaycanda keçirilməsinə dair qərarın qəbul olunmasında həlledici rol oynayıb.[12]

Mehriban Əliyeva Heydər Əliyevin zəngin irsinin öyrənilməsi, onun milli dövlətçilik ideyalarının yeni nəsillərə aşılanması məqsədi ilə yaradılmış Heydər Əliyev Fondunun prezidentidir.

2004-cü il 10 mayda – Heydər Əliyevin doğum günündə təsis edilmiş Heydər Əliyev Fondunun məqsədi milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və Azərbaycan mədəniyyətinin geniş təbliğ olunması ilə bağlı işlərin aparılmasına kömək etmək, əhalinin rifahının yüksəldilməsinə yönəldilmiş müxtəlif proqram və tədbirləri, elm, təhsil, mədəniyyət, səhiyyə və idmanın inkişafını təmin edən layihələri dəstəkləmək, uşaq və gənclərin sağlam, milli-mənəvi dəyərlərə sadiq, hərtərəfli biliklərə malik vətəndaş kimi yetişdirilməsi işinə xidmət etmək, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artırılması ilə bağlı tədbirlərin reallaşdırılmasına yardım göstərməkdən ibarətdir.

Onillik fəaliyyəti dövrü ərzində Heydər Əliyev Fondu müxtəlif sahələri əhatə edən layihələri reallaşdırmağa, dünyanın nüfuzlu təşkilatları ilə əməkdaşlıq etməyə, möhtəşəm beynəlxalq konfrans və festivallar keçirməyə müvəffəq olmuşdur. Heydər Əliyev Fondunun həyata keçirdiyi layihələr həm Azərbaycanda, həm də onun hüdudlarından kənarda ictimaiyyət tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanır. [13]

Mehriban Əliyevanın fəaliyyətində idmanın inkişafına da xüsusi önəm verilir. 2004-cü il 28 dekabrda Mehriban Əliyeva Azərbaycan Respublikası Milli Olimpiya Komitəsinin IV Baş Məclisində MOK-un İcraiyyə Komitəsinə üzv seçilib.

2012-ci il 8 dekabrda Avropa Olimpiya Komitəsi Baş Assambleyası 2015-ci ildə I Avropa Oyunlarının Bakıda keçirilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Birinci Avropa Oyunlarını yüksək səviyyədə keçirmək məqsədi ilə 2013-cü il yanvarın 17-də Təşkilat Komitəsi yaradıldı və onun sədri Mehriban Əliyeva təyin olundu. 2012-ci ildə “Avroviziya” Mahnı Müsabiqəsinin uğurla keçirilməsində böyük rolu olmuş Mehriban Əliyeva, hazırda 2015-ci ildə Bakıda keçiriləcək Birinci Avropa Oyunlarına hazırlıqla məşğuldur.

2004-cü ildən Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü, 2013-cü ildən partiyanın sədr müavinidir. 20052010-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə keçirilən seçkilərdə namizədliyi Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən 14 saylı Xəzər ikinci seçki dairəsindən irəli sürülmüş Mehriban Əliyeva müvafiq olaraq 92,12% (23106 səs) və 94,49% (31797 səs) səs toplayaraq deputat seçilib.[14]

20052010-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə keçirilən seçkilərdə namizədliyi Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən 14 saylı Xəzər ikinci seçki dairəsindən irəli sürülmüş Mehriban Əliyeva müvafiq olaraq 92,12% (23106 səs) və 94,49% (31797 səs) səs toplayaraq deputat seçilib.[15][16]

O, Milli Məclisin deputatı kimi fəaliyyətində əsl peşəkarlıq, siyasi yetkinlik nümunəsi göstərir. “Siz mənə səs verməklə, sizin və balalarınızın ümidlərinin gerçəkləşməsinə səs vermisiniz” – deyən Mehriban Əliyeva öz fəaliyyəti ilə sübut etdi ki, əzmkarlıq, işləri düzgün qurmaq bacarığı olan yerdə həlli mümkünsüz sayıla biləcək heç bir problem yoxdur.

Mehriban Əliyevanın Milli Məclisin deputatı kimi fəaliyyətində yaddaqalan məqamlardan biri onun ədalət, humanizm və insanpərvərlik ideallarını rəhbər tutaraq genişmiqyaslı amnistiya aktının qəbul edilməsi təşəbbüsü ilə çıxış etməsidir. 2007-ci il 8 mayda Mehriban xanımın hazırladığı “Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş amnistiya haqqında” qərar layihəsinin müzakirəsində o, öz çıxışında qeyd etmişdir ki, “...səhv etmiş, cinayət törətmiş insanlara bir daha imkan verməliyik ki, onlar azad həyata qayıtsınlar, ailələrinə, yaxınlarına qovuşsunlar, cəmiyyətdə öz yerlərini tapa bilsinlər. Ağır cinayət törətməyən insanları bağışlayaraq, biz həm onları normal həyata qaytarırıq, həm də müstəqil Azərbaycanın humanizm prinsipləri əsasında inkişaf etdiyini nümayiş etdiririk”.[17]

Azərbaycan parlamentarizmi tarixində ilk dəfə olaraq Milli Məclisin deputatı tərəfindən irəli sürülmüş və geniş ictimai dəstək almış bu amnistiya aktı böyük mənəvi-əxlaqi və siyasi məzmun daşımışdır. [18]

O, bu nəcib təşəbbüsü ənənəyə çevirərək 2009 və 2013-cü illərdə də eyni müraciətlə çıxış etmiş və nəticədə 2009-cu ildə 9564, 2013-cü ildə isə təqribən 9000 nəfər azadlığa buraxılmışdır.

“Həkimlik xüsusi peşədir. Bu, ruh və qəlb peşəsidir. Bu, dərdə şərik olmaq və şəfqət elmidir. Bu, insanların halına yanmaq, ehtiyacı olanlara əl uzatmaq peşəsidir. Bu, altruizmdir. Mənim həyatım elə gətirib ki, artıq çoxdandır öz peşəmlə məşğul olmuram. Amma fəaliyyətimin hər bir sahəsində, xüsusən də Heydər Əliyev Fondunun prezidenti vəzifəsində mən məhz bu prinsiplərə, bu əsasa arxalanmağa çalışıram”. [19]

Azərbaycanın birinci xanımı

Mehriban Əliyeva 3 sentyabr 2010-cu ildə Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev və birinci xanımı Lyudmila Medvedyeva ilə görüşdə.

Azərbaycan dövlətçiliyi tarixində ilk dəfə olaraq “birinci xanım” statusunu məhz Mehriban Əliyeva formalaşdıraraq cəmiyyətin həyatına birinci xanım ənənəsini gətirmişdir. Adətən, hər bir ölkənin birinci xanımı öz ölkəsində elmə, mədəniyyətə və təhsilə diqqət yetirir. Mehriban xanımın diqqətindən kənarda isə heç bir sahə qalmır; o, bütün bilik və bacarığını müxtəlif humanitar təşəbbüslərin reallaşmasına sərf edir.[20]

Mehriban xanımı ölkə başçısı ilə ictimaiyyət arasında ən mahir əlaqələndirici hesab etmək olar. Onun irəli sürdüyü bir çox təşəbbüslər dövlət və vətəndaş birliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır. [21]

Müsahibələrinin birində birinci xanım olmaq yükünün nə dərəcədə ağır olduğunu belə izah edir: “Hər şey bu və ya digər insanın öz vəzifələrinə nə dərəcədə ciddi yanaşmasından asılıdır. Aydın şəkildə dərk etmək lazımdır ki, müəyyən anda sən fərdi şəxsdən ictimai şəxsiyyətə çevrilirsən. Sən artıq təkcə özünü və ya öz ailəni yox, öz ölkəni təmsil edirsən. Bu barədə özünə hesabat verməli, sözlərində, qərarlarında, hərəkətlərində daha təmkinli olmalısan. Bu, çox məsuliyyətli yükdür..........Fikrimcə, vəziyyətindən və statusundan asılı olmayaraq bu və ya digər rolu oynamalı deyilsən və kimliyini saxlamağı bacarmalısan. Mən birinci xanım olmağımı, ilk növbədə, insanların bu və ya digər probleminin həlli üçün obyektiv fürsət kimi dəyərləndirirəm” . [22]

Azərbaycanda son illər ərzində formalaşmış birinci xanım institutu dünyanın bir çox ölkələri üçün örnək ola bilər. Mövcud reallıqlar Azərbaycanda birinci xanım faktorunun mahiyyətini bizlərə aydın göstərir. O, xalqına xidməti əsas meyar kimi birinci xanım qismində qəbul etmişdir: “dövlət başçısının xanımı kimi mənim üçün həmişə ən vacibi o olmuşdur ki, mən öz ölkəm üçün nə edə bilərəm”.

Mehriban Əliyevanın humanizm, mərhəmət və nəciblik kimi ali mənəvi keyfiyyətlərindən irəli gələn əzmkar və çoxşaxəli fəaliyyətinin təməlində məhz millətə layiqli xidmət məramı dayanır.

Mehriban Əliyeva ictimai düşüncədə “bir çox sosial problemləri yalnız dövlət həll etməlidir” kimi stereotipi dəyişdirməyə cəhd etdi və cəmiyyətin bütün təbəqələrinin kənar müşahidəçi mövqeyindən konkret fəaliyyətə keçməsinə nail oldu.

İsrailin “Breaking İsrael News” portalı yazır: “Azərbaycanın müasir baxışlara malik birinci xanımı Mehriban Əliyeva öz fəaliyyəti ilə ölkə qadınlarına nümunə göstərir, onları cəmiyyətdə fəal olmağa ruhlandırır”.[23] Mehriban Əliyeva öz fəaliyyəti ilə Azərbaycanda qadın hərəkatını canlandıraraq onun tarixində yeni bir mərhələ açdı. Təbii ki, qədim və zəngin tariximizin hər bir səhifəsində Azərbaycan qadınının müdrikliyi və qəhrəmanlığının parlaq nümunələri olub. Dünyanın bir çox ölkələrinin qadınlarından əvvəl seçib-seçilmək hüququ əldə etməsi, mədəniyyətin, incəsənətin, elmin müxtəlif sahələrində ilk addım atması Azərbaycan qadınının işgüzarlığının və intellektual potensialının aydın təzahürüdür.

Politoloq Yevgeni Kriştalyov Mehriban Əliyevanı bu cür xarakterizə edir: “O, mahiyyət etibarilə lider qadındır, özünün dəqiq mövqeyi, vətəndaş mövqeyi, ictimai mövqeyi olan qadındır. O, birinci xanım vəzifəsinin yükünü “elə-belə” sadəcə daşımır, ölkə parlamentinin deputatı, Heydər Əliyev Fondunun rəhbəri, UNESCO və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri kimi ölkənin ictimai-siyasi həyatında baş verən hadisələrdə bilavasitə iştirak edir. O, həmin vəzifələri sadəcə zərurət xatirinə, Azərbaycan Prezidentinin xanımı olduğuna görə deyil, səmimi qəlbdən, düşünülmüş şəkildə yerinə yetirir. Mehriban xanımın insani keyfiyyətləri ona bu dünyanın güclü simalarının çoxu ilə dil tapmaqda kömək edir”. [24]

Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva müxtəlif sahələrdə genişmiqyaslı və fədakar fəaliyyətinə görə bir çox beynəlxalq təşkilatlar, dövlətlər tərəfindən yüksək mükafatlara layiq görülüb. Mehriban Əliyeva UNESCOISESCO-nun xoşməramlı səfiridir.

Titullar, təltiflər, mükafatlar

Məqalələri

  • Həyat dərsi
  • Musiqi, musiqi…
  • Mənəvi irsimiz
  • Rəşid adlı bir möcüzə
  • Azərbaycanın qızıl irsi
  • Azərbaycan idmanının qədim ənənələri
  • Üzüyümün qaşı firuzədəndir...
  • Azərbaycan məbədləri
  • Qarabağ muğam məktəbi

Rəhbərlik etdiyi qurumlar

Filmoqrafiya

  1. Danışan məktub (film, 1975) - (qısametrajlı bədii film)[49]
  2. Azərbaycan naminə! (film, 2004) — (qısametrajlı sənədli televiziya filmi)
  3. Azərbaycan naminə (film, 2005) — (qısametrajlı sənədli televiziya filmi)
  4. Əbədiyyət elçisi (film, 2005) — (sənədli serial)
  5. Azərbaycana namus və sevgiylə (film, 2006) — (qısametrajlı sənədli televiziya filmi)
  6. Böyük ömrün davamı (film, 2007) — (tammetrajlı bədii-sənədli televiziya film-tamaşası)
  7. Mənə inanın! (film, 2007) — (tammetrajlı sənədli televiziya filmi)
  8. Mətbuat fədaisi (film, 2007) — (tammetrajlı sənədli televiziya filmi)
  9. Təbiətin xilaskarı (film, 2007) — (qısametrajlı sənədli televiziya filmi)
  10. Uğur formulu (film, 2007) — (qısametrajlı sənədli televiziya filmi)
  11. Zirvəyə doğru (film, 2007) — (tammetrajlı sənədli televiziya filmi)
  12. Xilaskar. III Film (film) — (tammetrajlı sənədli televiziya filmi)

Şəkilləri

İstinadlar

  1. İlham Heydər oğlu Əliyev, tərcümeyi-hal, president.az, 01.10.2014
  2. 2,0 2,1 Aida İmanquliyeva kimdir?, timeturk.com, 07 Kasım 2010, Yoxlanılıb: 01. 10. 2014
  3. Aida İmanquliyeva, bsu.edu.az, Yoxlanılıb: 01. 10. 2014
  4. Mehriban Əliyeva: "Mən konkret iş görmək, konkret adamlara kömək etmək istəyirəm"., mehriban-aliyeva.org, Yoxlanılıb:02 oktyabr 2014
  5. Anar Ələkbərov, “Mehriban”. Bakı, 2014, səh. 212
  6. “Azərbaycanda uşaqların müdafiəsi islahatı” üzrə milli konfransındakı nitqindən. 22 oktyabr 2009-cu il.
  7. “İzvestiya” qəzetinə müsahibəsindən. 26 may 2005-ci il.
  8. Anar Ələkbərov, “Mehriban”. Bakı, 2014, səh. 212
  9. Azərbaycan Mədəniyyətinin Dostları Fondu
  10. “İzvestiya” qəzetinə müsahibəsindən. 26 may 2005-ci il
  11. Azərbaycan Gimnastika Federasiyası
  12. AZƏRBAYCAN GİMNASTİKASI BU GÜN, mehriban-aliyeva.org, 22.06.2003, Yoxlanılıb: 03.10. 2014
  13. Heydər Əliyev Fondu. 2004-2014. səh. 7
  14. “Parlament–2010” Seçki Monitorinqi Koalisiyası noyabrın 7-də elektron səsvermənin nəticələrini açıqlamışdır, AzərTac, 07.11.2010, Yoxlanıb: 03. 10. 2014
  15. Mehriban Əliyeva, mehriban-aliyeva.org, Yoxlanılıb:10.10.2014
  16. “Parlament–2010” Seçki Monitorinqi Koalisiyası noyabrın 7-də elektron səsvermənin nəticələrini açıqlamışdır., AzərTac, 07.11.2010, Yoxlanılıb:10.10.2014
  17. Milli Məclis Mehriban xanım Əliyevanın hazırladığı“Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş amnistiya haqqında” qərar layihəsini təsdiq etmişdir, mehriban-aliyeva.org, Yoxlanılıb:10.10.2014
  18. Zahid Cəfərov - İnsan hüquq və azadlıqlarının etibarlı hamisi. Azərbaycan qəzaeti,- 2010.- 25 avqust.- səh. 3.
  19. Anar Ələkbərov - “Mehriban”. Bakı, 2014, səh. 61
  20. Anar Ələkbərov, “Mehriban”. Bakı, 2014, səh. 11-12
  21. Anar Ələkbərov, “Mehriban”. Bakı, 2014, səh. 34
  22. İTAR-TASS-ın Moskvada çıxan həftəlik “Exo planetı” jurnalına müsahibəsindən. Xalq qəzeti.- 2009.- 20 mart.- S.2.
  23. Azerbaijan: A Modern Muslim Nation Openly Defies Stereotypes, Befriends Israel, breakingisraelnews.com, April 4, 2014, Yoxlanılıb: 10.10.2014
  24. "Первые леди" Кавказа, ekhokavkaza.com, 20.01.2011, Yoxlanılıb: 10.10.2014
  25. Mehriban Aliyeva designated UNESCO Goodwill Ambassador for Oral and Musical Traditions, UNESCO
  26. Mehriban xanım Əliyeva "İlin Qadını" fəxri mükafatına layiq görülüb, TREND, 18 İyul 2005, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  27. HEYDƏR ƏLİYEV FONDUNUN PREZİDENTİ, YUNESKO-NUN XOŞMƏRAMLI SƏFİRİ MEHRİBAN XANIM ƏLİYEVAYA "YAQUT XAÇ" ORDENİNİN TƏQDİM EDİLMƏSİ MƏRASİMİ, mehriban-aliyeva.org, 13.10.2005, Yoxlanılıb:13.10.2014
  28. Bu gün Azərbaycanın birinci xanımının ad günüdür, ANSPRESS, 26.08.2011, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  29. HEYDƏR ƏLİYEV FONDUNUN PREZİDENTI, YUNESKO-NUN XOŞMƏRAMLI SƏFİRİ, MİLLİ MƏCLİSİN DEPUTATI MEHRİBAN ƏLİYEVA ÜMUMDÜNYA ƏQLİ MÜLKİYYƏT TƏŞKİLATININ QIZIL MEDALINA LAYİQ GÖRÜLMÜŞDÜR, AzərTac, 03.03.2006, Yoxlanılıb:13.10.2014
  30. Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva ISESCO –nun Xoş Məramlı səfiri adına layiq görülüb, TREND, 23 Noyabr 2006, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  31. Mehriban Əliyeva Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının mükafatına layiq görülüb, TREND, 30 Yanvar 2007, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  32. AZƏRBAYCANIN BİRİNCİ XANIMI MEHRİBAN ƏLİYEVAYA “QIZIL ÜRƏK” BEYNƏLXALQ MÜKAFATI TƏQDİM OLUNMUŞDUR, AzərTac, 28.05.2007, Yoxlanılıb:13.10.2014
  33. M.A.ƏLİYEVANIN HEYDƏR ƏLİYEV MÜKAFATI İLƏ TƏLTİF EDİLMƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI, AzərTac, 12.05.2009, Yoxlanılıb:13.10.2014
  34. HEYDƏR ƏLİYEV FONDUNUN PREZİDENTİ POLŞANIN “XİDMƏTLƏRƏ GÖRƏ” BÖYÜK KOMANDOR XAÇI ORDENİ İLƏ TƏLTİF EDİLMİŞDİR, AzərTac, 14.09.2009, Yoxlanılıb:13.10.2014
  35. AZƏRBAYCANIN BİRİNCİ XANIMI MEHRİBAN ƏLİYEVA FRANSA PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI İLƏ “ŞƏRƏF LEGİONU” ORDENİ İLƏ TƏLTİF EDİLMİŞDİR, AzərTac, 15.02.2010, Yoxlanılıb:13.10.2014
  36. Irina Bokova inaugurates the 2nd Gabala International Music Festival in Azerbaijan, UNESCO
  37. THE CRANS MONTANA FORUM'S GOLD MEDAL, The Crans Montana Forum
  38. Первая леди в «Первом Меде», İ. M. Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universiteti
  39. В Москве зажглись "Звезды Содружества", "Nezavisimaya" qəzeti, 23.04.2012, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  40. Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevaya Krans Montana Forumunun “Prix de la Fondation” mükafatı təqdim olunub, APA, 30 İyun 2012, Yoxlanılıb:13.10.2014
  41. Mehriban Əliyeva Beynəlxalq Kazak Akademiyasının ali mükafatına layiq görülüb, heydar-aliyev-foundation.org, 16 noyabr 2012. Yoxlanılıb: 13.10.2014
  42. Президент Азербайджана Ильхам Алиев и Первая леди Мехрибан Алиева удостоены высших ордена и награды казачества, day.az, 16 ноября 2012, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  43. Первая леди Азербайджана удостоена награды «Премия женского совершенства шехида Беназир Бхутто-2013», 1news.az, 28.12.2013, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  44. Mehriban Əliyeva Türk-Alman Dostluq Federasiyasının “Kübele” fəxri mükafatı ilə təltif olunub , APA, 13 May 2014, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  45. Mehriban Əliyeva dünyada “İlin Birinci Xanımı” oldu, qafqazinfo.az, 14.05.14, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  46. Azerbaijani First Lady awarded by International Olympic Academy, vestnikkavkaza.net, 17 June 2014, Yoxlanılıb:13.10.2014
  47. Мехрибан Алиева получила орден «За заслуги перед Астраханской областью», rusplt.ru, 15 августа 2014, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  48. Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva Küveyt Dövlətinin yüksək mükafatına layiq görülüb, TREND, 21 Avqust 2014, Yoxlanılıb: 13.10.2014
  49. Əliyevanın uşaqlıqda çəkildiyi filmdən, qafqazinfo.az, 28.08.14, Yoxlanılıb:13.10.2014

Xarici keçidlər

VikiAnbarda Mehriban Əliyeva ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax