Mikayıl Müşfiq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Mikayıl Müşfiq
Mikayıl Əbdülqadir oğlu İsmayılzadə
Mushfig.JPG
Doğum tarixi 5 iyun 1908(1908-06-05)
Doğum yeri Bakı
Romanov Flag.svg Rusiya İmperiyası
Vəfatı 6 yanvar 1938 (29 yaşında)
Vəfat səbəbi repressiya edilib
Vətəndaşlıq Romanov Flag.svg Rusiya İmperiyası
ADR
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ

İsmayılzadə Mikayıl Əbdülqadir oğlu (Mikayıl Müşfiq) (5 iyun 19086 yanvar 1938[1]) — şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1934).

Həyatı[redaktə]

Müasir Azərbaycan poeziyasının yaranmasında və inkişafında böyük rolu oynamış M.Müşfiq nadir istedadlı şairlərimizdəndir.[2].Mikayıl Müşfiq 1908-ci il iyunun 5-də Bakı şəhərində, ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. O, əslən Xızı rayonundan olub. İbtidai təhsilini inqilabdan əvvəl rus-tatar məktəbində almışdır. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Bakı darül-müəllimində və 12 saylı II dərəcəli məktəbdə oxumuşdur. Azərbaycan Dövlət Darülfünunun dil və ədəbiyyat fakültəsini bitirmişdir (1927-1931).

Yaradıcılıq fəaliyyəti[redaktə]

Əmək fəaliyyətinə pedaqoq kimi başlamışdır. Bakı orta məktəblərində yeddi il müəllimlik etmişdir. Son iş yeri 18 saylı Bakı şəhər orta məktəbi olmuşdur (bu məktəb indi onun adını daşıyır).

Poetik yaradıcılığa 1926-cı ildə "Gənc işçi" qəzetində çap etdirdiyi "Bir gün" şerilə başlamışdır. Bundan sonra dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. İlk kitabı-"Küləklər" 1930-cu ildə nəşr olunmuşdur.

O, bədii tərcümə ilə də ciddi məşğul olmuşdur. 1930-1937-ci illərdə onun beş tərcümə kitabı nəşr edilmişdir. Bunlar A.S.Puşkinin "Qaraçılar" (Ş.Abbasovla birlikdə),Taras Şevçenkonun "Kobzar"(Əhməd cavadla birlikdə),Yegişe Çarensin "şeirlər", S.Y.Marşakın "Huşsuza bax,huşsuza", M.F.Axundovun "A.S.Puşkinin ölümünə şərq poeması" kitablarıdır. 1931-1937-ci illərdə Dilbər Axundzadə ilə ailə həyatı sürmüşdür[3]. 1968-ci ildə Bakıda Dilbər Axundzadənin "Müşfiqli günlərim" adlı xatirələr kitabı nəşr olunmuşdur. Kitabın son genişləndirilmiş nəşri 2005-ci ildə "Gənclik" nəşriyyatında işıq üzü görmüşdür.

1938-ci il yanvarın 6-da cəza tədbirləri dövründə güllələnmişdir. Xatirəsini əbədiləşdirmək üçün Bakıda büstü qoyulmuş, qəsəbəyə, məktəbə, küçəyə və meydana adı verilmişdir.

Mikayıl Müşfiqin Bakıda yaşadığı binanın (Süleyman Rəhimov küç., 108) qarşısına xatirə lövhəsi vurulmuşdur.

Müşfiqin "Yenə o bağ olaydı", Oxu, tar" və bir sıra başqa şeirləri Azərbaycan poeziya xəzinəsinin inciləri sırasındadır.

Mikayıl Müşfiqin şəkli olan marka, 2008-ci il
Mikayıl Müşfiq 2 yaşında olarkən (1910)

Əsərləri[redaktə]

  1. Küləklər (şeirlər). Bakı: Azərnəşr, 1930, 121 səh.
  2. Günün səsləri. Bakı: Azərnəşr, 1930, 130 səh.
  3. Buruqlar arasında (poema). Bakı: Azərnəşr, 1932, 47 səh.
  4. Vuruşmalar. Bakı: Azərnəşr, 1932, 36 səh.
  5. Pambıq (şeir). Bakı: Azərnəşr, 1932, 15 səh.
  6. Bir may. Bakı: Azərnəşr, 1932, 14 səh.
  7. Şeirlər. Bakı: Azərnəşr, 1934, 172 səh.
  8. Qaya (poema). Bakı: Azərnəşr, 1935, 29 səh.
  9. Kəndli və ilan (el nağılı). Bakı: Azərnəşr, 1935, 18 səh.
  10. Şəngül, Şüngül, Məngül. Bakı: Azərnəşr, 1934,
  11. Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). I c. Bakı: Azərnəşr, 1957, 192 səh.
  12. Şəngül, Şüngül, Məngül. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1960, 16 səh.
  13. Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). II c. Bakı: Azərnəşr, 1960, 424 səh.
  14. Kəndli və ilan. Şəngülüm, Şüngülüm. Bakı: Azərnəşr, 1965, 32 səh.
  15. Kəndli və ilan. Bakı: Azərnəşr, 1966, 16 səh.
  16. Teleqraf telləri. Bakı: Azərnəşr, 1966, 80 səh.
  17. Şəngül, Şüngül, Məngül. Bakı: Gənclik, 1968, 16 səh.
  18. Duyğu yarpaqları. Bakı: Azərnəşr, 1966, 250 səh.
  19. Əsərləri (üç cilddə). I c. Bakı: 367 səh.
  20. Əsərləri (üç cilddə). II c. 335 səh.
  21. Əsərləri (üç cilddə). III c. 354 səh.
  22. Yenə o bağ olaydı. Bakı: Gənclik, 1976, 166 səh.
  23. Əbədiyyət nəğməsi. Bakı: Yazıçı, 1978, 309 səh.
  24. Qaya. Bakı: Maarif, 1978, 118 səh.
  25. Kəndli və ilan. Bakı: Gənclik, 1984,13 səh.
  26. Şəngül, Şüngül, Məngül. Bakı: Gənclik, 1983, 16 səh.
  27. Kəndli və ilan. Bakı: Gənclik, 1984, 16 səh.
  28. Könlümün dedikləri (şeirlər). Bakı: Gənclik, 1988, 56 səh.
  29. Həyat sevgisi (şeirlər, poemalar, mənzum oçerklər, mənzum nağıllar). Bakı: Yazıçı, 1988, 304 səh.

Tərcümələri[redaktə]

  1. Yeqişe Çarens. Şeirlər. Bakı: Azərnəşr, 1934, 54 səh.
  2. Taras Şevçenko. Kobzar. Bakı: Azərnəşr, 1934, 85 səh. (şərikli).
  3. A.S.Puşkin. Qaraçılar. Bakı: Azərnəşr, 1930, 30 səh. (şərikli).
  4. Marşak. Huşsuza bax, huşsuza. Bakı: Azərnəşr, 1935, 10 səh.
  5. A.S.Puşkin. Qaraçılar. Bakı: Azərnəşr, 1937, 30 səh. (şərikli)
  6. Marşak. Huşsuza bax, huşsuza. Bakı: Azərnəşr, 1936, 14 səh.
  7. M.F.Axundov. Şərq poeması. Bakı: Azərnəşr, 1937, 31 səh.
  8. Ömər Xəyyamdan: Rübailər. Bax: M.Müşfiq. Əsərləri, 3-cü cild. Bakı: Azərnəşr, 1973, səh. 97-134
  9. Və digər tərcümələr. Bax: M.Müşfiq. Əsərləri, 3-cü cild. Bakı: Azərnəşr, 1973.

Filmoqrafiya[redaktə]

  1. Qızıl gül olmayaydı... (film, 1965)
  2. Mikayıl Müşfiq (film, 1978)
  1. Yenə o bağ olaydı (film, 2002)
  2. Qeybdən gələn səs (film, 2002)
  3. Bakı bağları. Buzovna (film, 2007)
  4. Cavid ömrü (film, 2007)
  5. Şeirin Müşfiq zirvəsi (film, 2007)
  6. Muğamat var olan yerdə... (film, 2009)

Ədəbiyyat[redaktə]

  • Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı. Bakı,2007, 501 s.

İstinadlar[redaktə]

  1. Mikayıl Müşfiq-105 — muxalifet.net saytı
  2. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı. I cild,bakı-2007, s.194
  3. "Müşfiqi Məcnun edən sevgi"

Həmçinin bax[redaktə]

Məqalə ilə əlaqəli digər Vikimedia səhifələri:

Wikimedia Commonsda Mikayıl Müşfiq ilə əlaqəli mediafayllar var.

VikiMənbədə Mikayıl Müşfiq ilə əlaqəli məlumatlar var.


Xarici keçidlər[redaktə]