Mikroorqanizmlər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Bağırsaq çöpləri bakteriyaları 10.000 dəfə böyüdülmüş şəkildə.

Mikroorqanizmlər, (mikroblar)(yunan. μικρός, mikrós, "kişik" və ὀργανισμός, organismós, "orqanizm"; "vücud";) — canlı orqanizmlərin ümumi adı. Ölçülıəri 0,1 mm-dən az olur.

Təkamülü[redaktə]

Mikroorqanizmlərin öyrənilməsi ilə mikrobiologiya elmi məşğul olur. Onların tədqiqi ilk dəfə 1675-ci ildə öz yaratdığı mikroskop ilə mikroorqanizmləri kəşf edən Anton van Levenhukun faliyyəti ilə başlamışdır.

Ümumi məlumat[redaktə]

Mikroorqanizmlər çox müxtəlifdir, onlara bakteriyalar, göbələklər, mamırlar və sularda yaşayan kiçik canlılar daxildir. Bəzi mikrobioloq alimlər ora virusları da əlavə edirıər.[1][2]Mikroorqanizmlər su, qrunt, istilik olan biosferanın hər yerində yaşayırlar. Onlara atmosferin yüksəkliklərində, okeanların dərinliklərində və Yer kürəsinin dərinliklərində rast gəlmək olur. Bəzi mikroorqanizmlər azot yaratdıqlarından azot siklinin vacib bir hissəsi sayılırlar.

Pendirdə mikrorqanizmlərin müsbət fəaliyyəti

Biodövriyədə rolu[redaktə]

Mikroorqanizmlərin çoxu birhüceyrəli olur, onların bir qismi gözlə də görünür. Mikroorqanizmlər Yerin atmosferində dinamik mütənasibliyin qorunub saxlanmasında və ekosistemdə maddələr mübadiləsində böyük rol oynayırlar. Bəzi hallarda onlar biokütləni yaradan yeganə komponent olurlar. Ümumən biodövriyyədə müsbət rol oynasalar da, müəyyən situasiyada onlar insan və canlılarda xəstəlik törədicisi kimi çıxış edirılər.[3]

Belə hesab edilir ki, təkamül prosesində mikroorqanizmlər birinci canlı orqanizmlər olmuşlar.

Həmçinin bax[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Rybicki EP (1990). «The classification of organisms at the edge of life, or problems with virus systematics». S Aft J Sci 86: 182–6. ISSN 0038-2353.
  2. LWOFF A (1957). «The concept of virus». J. Gen. Microbiol. 17 (2): 239–53. PMID 13481308.
  3. 2002 WHO mortality data Accessed 20 January 2007

Mənbə[redaktə]