Mingəçevir su anbarı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Mingəçevir su anbarı
kosmosdan görünüşü Koordinatlar: Koordinatlar: 40°54′00″ şm. e. 46°45′00″ ş. u. (G) (Y)40.9, 46.7540°54′00″ şm. e. 46°45′00″ ş. u. (G) (Y)
kosmosdan görünüşü
KoordinatlarKoordinatlar: 40°54′00″ şm. e. 46°45′00″ ş. u. (G) (Y)40°54′00″ şm. e. 46°45′00″ ş. u. (G) (Y)
Ölkə
Azərbaycan Respublikasının Bayrağı
Flag of Azerbaijan.svg
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Yerləşməsi Mərkəzi Arran
Rayon Yevlax
Şəhər Mingəçevir
Dəniz səviyyəsi 71 m
Uzunluğu 70 m
Eni 18 m
Sahəsi 605.000 m²
Həcmi 1573 mln. m³
Orta dərinliyi 27 m
Tökülən çaylar Kür, Alazan
Axan çaylar Kür
Su sistemi Kür → Xəzər dənizi
Bəndi Mingəçevir SES
Mingəçevir su anbarı (Qafqaz)
Blue pog.svg
Mingəçevir su anbarı (Azərbaycan)
Azərbaycan fiziki xəritəsində Mingəçevir su anbarı (göy rəngli çevrə daxilində)

Mingəçevir su anbarıKür çayının Bozdağdan keçdiyi yerdə yaradılmış su anbarı.

Mingəçevir su anbarının və Su Elektrik Stansiyasının (SES) tikintisi 1953-cü ildə tamamlanıb.

Su anbarının normal dolma səviyyəsində (83 m) ümumi su tutumu 15730 mln. m3, faydalı həcmi isə 8210 mln. m3-dir. Su anbarının çay boyu uzunluğu 70 km, eni 3 km-dən (bənddə) 18 km-ə qədər (Alazan çayı tökülən yerdə) dəyişir. Maksimal dərinliyi 75 m, orta dərinliyi 26 m, sahil xəttinin uzunluğu 247 km, su güzgüsünün sahəsi isə 605 km2-dir. Mingəçevir su anbarı bəndinin üstdən uzunluğu 1550 m, eni 16 m, hündürlüyü 80 m-dir (Avropadakı suvarma vasitəsiylə quraşdırılan ən hündür bəndlərdən biridir).

Kür çayından ayrıca olaraq hövzə iki kanalı su ilə təchiz edir:

  1. 172 km uzunluğundakı Yuxarı Qarabağ kanalı
  2. 123 km uzunluğundakı Yuxarı Şirvan kanalı

Bu kanallar Mil, Muğan, Şirvan düzlərindəki min hektara yaxın ərazinin suvarılmasında istifadə edilir.

Su anbarından həmçinin balıqçılıq, su təchizatı və rekreasiya məqsədi üçün də istifadə olunur. Mingəçevir su anbarının bəndində ümumi gücü 371 min kvt olan 6 hidroaqreqatdan ibarət su-elektrik stansiyası (SES) tikilmişdir. Mingəçevir su anbarı istismara verildikdən sonra yalnız 1959, 1963, 1968, 1973, 1975, 1976, 1978 və 1988-ci illərdə tam həcmdə doldurulmuşdur.

Varvara su anbarı və Varvara su elektrik stansiyası Kür çayında yerləşən Mingəçevir su anbarından 20 km şərqdə yerləşir. Varvara su elektrik stansiyasının enerji bloklarının tezliyi 16 MV-dır.

İstinadlar[redaktə]


Xarici keçidlər[redaktə]