Minilliyin məsələləri (riyaziyyat)

Minilliyin məsələləri (Millennium Prize Problems) - bir çox illər həlli tapılmayan vacib, klassik məsələlər olan yeddi riyazi problem. Problemin hər birinin həllinə Kley riyaziyyat institutu 1 000 000 ABŞ dolları həcmində mükafat vəd edir. Kley institutu prizi elan edərkən, Gilbert problemləri siyahısını misal gətirdi. Gilbertin 1900-cu ildə təqdim etdiyi problemlərin bir çoxu artıq həll edilib və XX əsrdə riyaziyyat elminə ciddi təsir edib. Qilbertin 23 problemindən çoxu həll edilib və ancaq biri — Riman hipotezi Miniilyin problemləri siyahısına daxil olub.

2010-cu ilin sentyabr ayı tarixinə Minilliyin yeddi problemindən biri (Puankare hipotezi) rus riyaziyyatçısı Qriqori Perelman tərəfindən həll edilib.

Yeddi problem

• P və NP siniflərinin bərabərliyi
• Xoca hipotezi
• Puankare hipotezi (isbat edilib)
• Riman hipotezi
• Yanq-Mills nəzəriyyəsi
• Navye-Stoks bərbərliyinin mövcudluğu və rahat həlli
• Berç və Svinnerton-dayer hipotezi

Mənbə

• А. М. Вершик "Что полезно математике? Размышления о премиях Clay Millenium"
• Riyaziyyatda minilliyin böyük çağırışı (ing.)
• Minilliyin problemləri (ing.)
• Devlin, Keith J. (2002), The Millennium Problems: The Seven Greatest Unsolved Mathematical Puzzles of Our Time, Basic Books, ISBN 0-465-01729-0 
• Carlson, James; Jaffe, Arthur; Wiles, Andrew, eds. (2006), The Millennium Prize Problems, Providence, RI: Amerika riyaziyyat cəmiyyəti və Kley riyaziyyat institutu, ISBN 978-0-8218-3679-8 

Həmçinin bax

• Gilbert problemləri
• Kley riyaziyyat institutu