Missuri (ştat)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar


ing. Missouri'
Missuri
Missuri bayrağı Missuri möhürü
Bayrağı Möhürü
Ştatın təxəllüsü: "Mənə göstərin ştatı" (qeyri-rəsmi)
Ştat {{{Adı}}} ABŞ xəritəsində
ABŞ-ın digər ştatları
Paytaxt Cefferson
Ən iri şəhəri Kanzas Siti
Digər iri şəhərləri Kanzas Siti, Sent Luis, Kolumbiya (Missuri)
Qubernator Cey Nikson
Ərazi
 * Ümumi
 * Su %-i
21-ci (ABŞ üzrə)
180.533 km²
Əhali
 * Ümumi (2010)
 * Sıxlıq
18-ci (ABŞ üzrə)
5.988.927
33,62 nəfər/km²
Dəniz səv-dən:
*ən ↑ nöqtəsi
*orta yüksəklik
*ən ↓ nöqtəsi

540 m
240 m
70 m
Ştat sırası
Yaranma tarixi
24 (ardıcıllığa görə)
10 avqust 1821
Rəsmi saytı mo.gov


Missuri ştatı (ing. Missouri) - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Cefferson şəhəridir. Missuri ərazisinin böyüklüyünə görə ştatlar arasında 21-ci, əhalisinin sayına görə 18-ci yeri tutur. Missuridəki ən böyük şəhərlər Kanzas siti, Sent Luis, SprinqfildKolumbiyadır. Missurinin ərazisi 1821-ci ildə Fransadan Luiziananın satın alınması sazişi çərçivəsində satın alınıb.

Missurinin coğrafiyası çox müxtəlifdir. Ştat Şimali Amerikadanın ən böyük çaylarından üçünün, Missuri çayı, Missisipi çayıOhayo çayının kəsişməsində yerləşir.

Coğrafiyası[redaktə]

Missuri qonşu ştat Tennessi kimi 8 ştatla həmsərhəddir. ABŞ-da heç bir ştat 8-dən artıq ştatla həmsərhəd deyil. Missuri şimalda Ayova, şərqdə Missisipi çayı boyunca İllinoys, KentukkiTennessi ilə, cənubda Arkanzasla və qərbə Oklahoma, NebraskaKanzas ştatları ilə həmsərhəddir.

İqlimi rütubətli kontinental iqlimdir, qışı soyuq, yayı isə isti və rütubətli keçir. Ştatın cənubuna doğru iqlim rütubətli subtropik iqlimə doğru dəyişir. ABŞ-ın daxilində yerləşən Missuridə tez-tez ekstremal hava şəraiti olur. Yaxınlığında heç bir dağları və okeanı olmayan Missuriyə Arktikanın soyuq hava kütlələri və Meksika körfəzindən isti hava maneəsiz daxil olur. Missuridəki ekstremal hava şəraiti həmçinin özünü burada tez-tez baş verən tornado və tufanlarla göstərir. Son illərin ən dağıdıcı tornadosu olan 2011-ci il Coplin tornadosu Coplin şəhərinin üçdə birini tamamilə dağıtmışdı. Tornado 1-3 milyard ABŞ dolları miqdarında ziyan vurmuş, 159 nəfərin ölümünə və 1000 nəfərdən artıq insanın yaralanmasına səbəb olmuşdu. Coplin tornadosu ABŞ tarixində baş vermiş 7-ci ən güclü, dünyada indiyə kimi baş vermiş 27-ci ən güclü tornado olub.

Tarixi[redaktə]

Avropalıların buraya gəlişinə qədər yerli hindu qəbilələri bu ərazilərədə min illərlə yaşayırdılar. Ştatın çayları sahilində aparılan arxeoloji qazıntıların nəticələri ştat ərazisinin 7.000 il ərzində insanlar tərəfindən məskunlaşdığını göstərir. Buraya gələn ilk avroplalılar Kanada fransızları olub. Onlar təxminən 1750-ci ildə buraya köç ediblər. Sent Luis şəhərinin əsası 1764-cü ildə Nyu Orleandan gəlmiş fransızlar tərəfindən qoyulub.


Flag of the United States.svg ABŞ-ın inzibati bölgüsü
Federal ərazi

Kolumbiya federal dairəsi

Ştatlar

Alabama | Alyaska | Arizona | Arkanzas | Aydaho | Ayova | Cənubi Dakota | Cənubi Karolina | Corciya | Delaver | Florida | Havay | İllinoys | İndiana | Kaliforniya | Kanzas | Kentukki | Kolorado | Konnektikut | Luiziana | Massaçusets | Men | Merilend | Miçiqan | Minnesota | Missisipi | Missuri | Montana | Nebraska | Nevada | Nyu Cersi | Nyu Hempşir | Nyu Meksiko | Nyu York | Ohayo | Oklahoma | Oreqon | Pensilvaniya | Qərbi Virciniya | Rod Aylend | Şimali Dakota | Şimali Karolina | Tennessi | Texas | Vaşinqton | Vayominq | Vermont | Virciniya | Viskonsin | Yuta

Federal Torpaqlar

Amerika Samoası | Quam | Şimali Marian adaları | Puerto Riko | Virgin adaları

Kiçik adacıqlar

Beyker adası | Haulend adası | Carvis adası | Conston rifi | Kinqmen rifi | Miduey rifi | Navassa adası | Palmira rifi | Ueyk rifi