Muş vilayəti
| Türkiyə'də Muş vilayətinin konumu və ilçələri | |
|---|---|
| Məlumat | |
| Coğrafi Bölgəsi: | [[]] |
| Ərazi: | 8.196 (km2) |
| Əhali: (2008) | 406.886[1] |
| Əhali sıxlığı: | (nəfər/km2) |
| Vasıta Plaka Kodu: | |
| Telefon kodu: | |
| İlçə sayı | 5 |
| Bucaq sayı | 10 |
| Bələdiyyə sayı | 27 |
| Kənd sayı | 360 |
| Məhəllə sayı | 109 |
| Vali: | |
| Vebsayt: | Valilik |
Muş – Türkiyənin bir vilayəti.
[redaktə] Əhalisi
1960 – cı ildə aparılmış siyahıya alma zamanı vilayətin 168 min nəfər əhalisinin 82 min nəfəri ana dilini kürdcə , 79 min nəfəri türkcə , 3 min nəfəri isə ərəbcə olaraq qeyd etmişdi .[2]
[redaktə] 1927-ci s.a.
1927-ci il siyahıya alması zamanı hazırki Muş vilayətinin əraziləri Bitlis vilayətinin tərkibində olmuşdur . Bu zaman Bitlis vilayəti mərkəzi (Bitlis) , Muş , Əhlət , Malazgirt , Hizan , Varto , Mutki və Bulanık rayonlarından (ilçeler) ibarət idi . 2 iyun (türkcə haziran) 1929-cu il Bitlis vilayətinin Muş , Bulanık , Malazgirt və Varto rayonları inzibati mərkəz Muş olmaqla birləşdirildi və Muş vilayəti yaradıldı .[3] Hazırda Muş vilayəti mərkəzi (Muş şəhəri ə/d), Bulanık, Varto, Malazgirt, Hasköy (1987-ci ildə təşkil edilmişdir) və Qorqud (1990-cı ildə təşkil olunmuşdur) rayonlarından ibarətdir . Qorqud və Hasköy rayonları mərkəzi (Muş şəhəri ə/d) və Bulanık rayonlarının inzibati ərazilərində bölünmə hesabına yaradılmışdır . Beləliklə , 1927-ci il siyahıya almasına əsaən hazırki Muş vilayətinin indiki ərzisində 43,584 nəfər (22,320 nəfər kişi və 21,264 nəfər qadın) əhali yaşamışdır .[4] Onların 21,499 nəfəri Muş rayonunda, 9,822 nəfəri Varto rayonunda, 6,966 nəfəri Malazgirt rayonunda, 5,297 nəfəri isə Bulanık rayonunda məskunlaşmışdılar , 43,584 nəfərin sadəcə 697 nəfəri (678 nəfəri kişi, 19 nəfəri qadın) oxuyub-yazma bacarığına malik idi .[4] Siyahıya almaya əsasən 43,584 nəfərdən 34,897 nəfərin ana dili kürdcə, 7,283 nəfərin ana dili türkcə, 908 nəfərin ana dili çərkəzcə, 72 nəfərin ana dili ərəbcə, 10 nəfərin ana dili ermənicə, 1 nəfərin ana dili farsca, 413 nəfərin ana dili isə digər dillər (bilinməyən) olmuşdur .[4] Qeyd : Osmanlı İmperiyası mərkəzi hökumətinin 1914-cü ildə həyata keçirdiyi ümumimperiya əhali siyahıya almasına əsasən Muş vilayətinin (o zamanki Bitlis vilayəti tərkibində Muş sancağı : Muş, Bulanık, Malazgirt və Varto nahiyyələri) 149,500 nəfər əhalisinin 95,323 nəfərini müsəlmanlar , 54,147 nəfərini isə ermənilər təşkil edirdi.[4][5]
[redaktə] Qaynaq
- ↑ T.C. Muş Valiliği : 2010 adrese dayalı nüfus sayımına göre Muş ilinin nüfus durumu
- ↑ İstatistik Umum Müdürlüğü ve Devlet İstatistik Enstitüsü, 1927, 1935, 1945,1950, 1955, 1960 ve 1965 nüfus sayım sonuçları. Bu soruların yöneltildiği 7 nüfus sayımında "Anadilim Kürtçe" veya "Bildiğim ikinci dil Kürtçe" diyenler, en düşük yüzde 8.07, en yüksek yüzde 9.88 olmuştur ki bu sayılara Zazaca konuşanlar dahil değildir. Kuşkusuz devlet memurlarınca yapılan bu sayımlarda da, kimliğini gizleyenler, soruya yanıt vermeyenler olmuştur.
- ↑ Anadolu Türk İnterneti
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı- AKADEMİK BAKIŞ DERGİSİ : CUMHURİYET DÖNEMİNİN İLK NÜFUS SAYIMINA (1927) GÖRE MUŞ İLİNİN NÜFUS ÖZELİKLERİ
- ↑ Bkz., KARPAT, H.Kemal (2010), Osmanlı Nüfusu (1830-1914), Timaş Yayını, İstanbul, s. 366-368.
|
|
|
|---|---|
| Adana • Adıyaman • Afyonkarahisar • Ağrı • Ağsaray • Amasya • Ankara • Antalya • Ərdəhan • Artvin • Aydın • Balıkəsir • Bartın • Batman • Bayburt • Biləcik • Bingöl • Bitlis • Bolu • Burdur • Bursa • Çanaqqala • Çanqırı Çorum • Dənizli • Diyarbəkr • Düzcə • Elazığ • Ərzincan • Əskişəhər • Ədirnə • Ərzurum • Girəsun • Gümüşxanə • Hakkari • Hatay • İğdır • İsparta • İstanbul • İzmir • Qəhrəmanmaraş • Karabük • Karaman • Kastamonu • Kayseri • Qırıqqala • Kırklareli • Kırşehir • Kilis • Kocaeli • Konya • Kütahya • Malatya • Manisa • Mardin • Mersin • Muğla • Muş • Nevşəhər • Niğdə • Ordu • Osmaniyə • Qars • Qaziantep • Rize • Sakarya • Samsun • Siirt • Sinop • Sivas • Şırnak • Təkirdağ • Tokat • Trabzon • Tuncəli • Şanlıurfa • Uşaq • Van • Yalova • Yozqat • Zonquldak |