Murtuz Ələsgərov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Murtuz Ələsgərov
azərb. Murtuz Nəcəf oğlu Ələsgərov
Murtuz Ələsgərov
Bayraq
Azərbaycan Respublikasının
Milli Məclisi sədri
Bayraq
16 oktyabr 1996 — 24 noyabr 2000
24 noyabr 2000 — 2 dekabr 2005
Sələfi: Rəsul Quliyev
Xələfi: Oqtay Əsədov
 
Partiya: YAP-loqo.jpg Yeni Azərbaycan Partiyası
Təhsili: Azərbaycan Dövlət Universiteti, Hüquq fakültəsi
Elmi dərəcəsi: Hüquq elmləri doktoru,
Azərbaycan Respublikasının əməkdar hüquqşünası,
Kiyev Milli Universitetinin fəxri doktoru
Təvəllüdü: 20 sentyabr 1928(1928-09-20)
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Azerbaijan SSR.svg Azərbaycan SSR, Kirovabad
Vəfatı: 7 avqust 2012 (83 yaşında)
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan, Bakı
Atası: Nəcəf Ələsgərov
Uşaqları: Fuad Ələsgərov
 
Mükafatları:
"İstiqlal" ordeni

"Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu",
MDB-nin "Sodrujestvo" ordeni,
Rusiya Federasiyasının "Dostluq" ordeni

Murtuz Nəcəf oğlu Ələsgərov ( 20 sentyabr 1928, Kirovabad, Azərbaycan SSR, SSRİ7 avqust 2012, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Dövlət Universitetinin rektoru (1993-1996), Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Sədri (1996-2005), hüquq elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar hüquqşünası.

Həyatı[redaktə]

Murtuz Ələsgərov 20 sentyabr 1928-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi başa vurduqdan sonra o, 1945-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olmuş, 1950-ci ildə təhsilini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. O, 1950–1953-cü illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Dövlət və Hüquq İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirərək beynəlxalq hüquq sahəsində ixtisaslaşmağa başlamışdır.

Hələ erkən yaşlarından Gəncə şəhərində yerləşən müəssisələrdə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan Murtuz Ələsgərov 1954-cü ildən ömrünün sonunadək Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində dərs demişdir. O, müxtəlif illərdə burada baş müəllim, dosent, professorkafedra müdiri, 1993–1996-cı illərdə isə universitetin rektoru olmuşdur.

Murtuz Ələsgərov I, II və III çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, 1996-cı və 2000-ci illərdə isə Milli Məclisin sədri seçilmişdir. 1996-cı il oktyabrın 16-dan 2005-ci il dekabrın 2-dək parlamentin sədri olmuşdur. Murtuz Ələsgərov Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı və Milli Məclisin sədri olaraq Azərbaycan dövlətinin hüquqi bazasının möhkəm təməllər üzərində qurulmasına, ölkəmdə parlament ənənələrinin təşəkkül tapmasına sanballı töhfələr vermişdir. Onun hüquqi dövlət quruculuğu sahəsində, həmçinin müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyasının hazırlanmasında xidmətləri olmuşdur. Murtuz Ələsgərov Azərbaycan Respublikasının bir çox qanunlarının və qanunvericilik aktlarının işlənib hazırlanmasında və qəbul edilməsində bilavasitə iştirak etmişdir.

Murtuz Ələsgərov 1953-cü ildə hüquq elmləri üzrə namizədlik, 1968-ci ildə isə doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir.

Tanınmış alim Murtuz Ələsgərovun Azərbaycanda hüquq elminin inkişafında mühüm xidmətləri vardır. O, elmi araşdırmaları ilə elmi ictimaiyyətin dərin rəğbətini qazanmışdır. Beynəlxalq hüquq sahəsində böyük nüfuz sahibi olan Murtuz Ələsgərov 200-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən bir sıra monoqrafiyanın, dərslik və dərs vəsaitinin müəllifi olmuşdur. O, ABŞ, Böyük Britaniya, FransaYaponiya kimi ölkələrdə iştirakçısı olduğu müxtəlif konfrans və simpoziumlarda iştirak etmişdir.

Murtuz Ələsgərov pedaqoji və elmi fəaliyyəti ilə yanaşı, yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün böyük qüvvə sərf etmişdir. Onun rəhbərliyi altında çox sayda gənc mütəxəssis alimlik dərəcəsi almışdır. O, yarım əsrdən artıq bir dövrü əhatə edən çoxşaxəli fəaliyyəti ərzində ölkəmizdə elmin və təhsilin inkişafına layiqli töhfələr vermişdir. Onun bir çox görkəmli hüquqşünasların yetirilməsində xidmətləri vardır.

Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdiyi dövrdə ölkə üçün tarixi əhəmiyyət kəsb edən taleyüklü hadisələrin fəal iştirakçısı olan Murtuz Ələsgərov həmişə əsl vətəndaş mövqeyi nümayiş etdirmiş, respublikamızın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda aparılan mübarizədə qətiyyət və əzmkarlıq göstərmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis edilməsi və formalaşmasına fəal şəkildə qoşulan Murtuz Ələsgərov ömrünün sonunadək partiyanın sədr müavini vəzifəsini tutmuşdur.[1]

Kiyev Milli Universitetinin fəxri doktoru idi. Beynəlxalq Hüquq Assosiasiyasının və Azərbaycan Hüquqşünaslar İttifaqının üzvü idi. 30-dan çox elmi əsərin, dərsliyin və dərs vəsaitinin, 200-dən çox elmi məqalənin müəllifi olmuşdur. Rus və ingilis dillərini bilirdi.

Rusiya prezidenti Vladimir Putin ilə görüş (yanvar 2001)

Üç övladı vardır.

7 avqust 2012-ci ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra Bakı şəhərində vəfat etmişdir[2].

  • Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Hüquq mühafizə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri, 1-ci dərəcəli dövlət müşaviri Fuad Ələsgərovun və Xəzər rayon prokuroru Fəxri Ələsgərovun atasıdır.

Mükafatları[redaktə]

  • Flag of Azerbaijan.svg "İstiqlal" ordeni — 19.09.1998[3]
  • Flag of Azerbaijan.svg "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu"
  • Flag of the CIS.svg "Sodrujestvo" ordeni
  • Flag of Russia.svg "Dostluq" ordeni

İstinadlar[redaktə]

  1. http://www.azertag.com/node/988829
  2. Murtuz Ələsgərov vəfat edib
  3. "M. N. Ələsgərovun «İstiqlal» ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 sentyabr 1998-ci il tarixli, 769 nömrəli Fərmanı (azərb.)