Musa Qasımlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Musa Qasımov səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Musa Qasımlı
Musa Cəfər oğlu Qasımlı
Musa Qasımlı.JPG
Doğum tarixi: 28 oktyabr 1957 (1957-10-28) (57 yaş)
Doğum yeri: Hamarkənd, Yardımlı
Vətəndaşlıq: Azərbaycan Respublikası
Elm sahəsi: Tarix
İş yeri: Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi
Elmi dərəcəsi: Tarix elmləri doktoru
Elmi vəzifəsi: professor
Təhsili: Ali
Tanınır: Tarixçi alim, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV çağırış deputatı

Qasımlı Musa Cəfər oğlu — görkəmli Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, professor. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV çağırış deputatı.

Həyatı[redaktə]

1957-ci il oktyabrın 28-də anadan olmuşdur. 1974-cü ildə orta məktəbi tərifnamə ilə bitirmişdir. Həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1979-cu ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1982-1985-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasının aspiranturasında oxumuşdur. 1986-cı ildə namizədlik, 35 yaşında isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Ölkədə ən gənc tarix elmləri doktoru olmuşdur. Beynəlxalq münasibətlər tarixi üzrə ixtisaslaşmışdır. 1986-1992-ci illərdə BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasında müəllim, baş müəllim,dosent, tarix fakültəsinin dekan müavini vəzifələrində çalışmışdır. BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasının professorudur.


1992-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin beynəlxalq əlaqələr şöbəsində işləmişdir.

2010-cu il noyabrın 7-də keçirilən parlament seçkilərində 42 saylı Sumqayıt ikinci seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Milli Məclisin Elm və Təhsil Komitəsinin üzvüdür. Türkiyə, Kanada, Braziliya, Peru, Danikmarka, Malta, Estoniya, Bosniya-Hersoqovina parlamentləri ilə dostluq qrupunun üzvüdür. Azərbaycan Respublikası Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvüdür.

Elmi fəaliyyəti[redaktə]

Azərbaycan tarixinin bir sıra öyrənilməmiş problemlərinin-Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918), 1920-1945-ci illərdə Azərbaycan istiqlal mübarizəsi və xarici dövlətlər, 1920-1922-ci illərdə Azərbaycan-Türkiyə, Azərbaycanın xarici dövlətlərlə diplomatik-siyasi münasibətləri, 1920-1924, 1960-1991-ci illərdə SSRİ-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri, 1946-1991-ci illərdə Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri və b. araşdırılması onun adı ilə bağlıdır.

ABŞ, Argentina, Türkiyə, Böyük Britaniya, Almaniya, Rusiya, Ukrayna, Polşa, Rumıniya, Qazaxıstan, Gürcüstan, İran, Kipr və b. ölkələrdə Azərbaycan tarixinin indiyədək araşdırılmayan problemlərinə həsr olunmuş irihəcmli 9 monoqrafiyası və nüfuzlu jurnallarda 50-dən çox elmi məqaləsi ingilis, ispan, türk, rus,ukrayn, polyak, rumın,fars və b. dillərdə nəşr edilmişdir. Monoqrafiyaları haqqında xaricdə müsbət rəylər dərc olunmuşdur. Əsərlərinə ABŞ, Rusiya, Türkiyə,Ukrayna, Gürcüstan, İraq, Polşa və Rumıniya alimləri istinad etmişlər. Azərbaycanda və xarici ölkələrdə nəşr edilmiş, maraqla qarşılanan əsərləri onu görkəmli tarixçi alim kimi tanıtmışdır. 1983-2013-cü illərdə Azərbaycanda keçirilən 25-dən çox elmi konfransda məruzələr etmişdir.

1985-2013-cü illərdə 40-dək beynəlxalq elmi konfransda – Orlando, San-Fransisko, Los-Ancelos (ABŞ), Plovdiv (Bolqarıstan), Krakov,Varşava (Polşa), Bilkent, İstanbul, Ankara, Elazığ, Ərzurum, İqdır, Ardahan, Trabzon, İzmir, Ədirnə, Bandırma, Əskişəhər, Uşak (Türkiyə), Moskva, Yekaterinburq, Nijni Novqorod (Rusiya), Tiflis, Batum (Gürcüstan), Qazimaqosa, Lefkoşa, Girne (Kipr), Tehran, Təbriz (İran), Vilnüs (Litva), Odessa, Kiyev (Ukrayna), Türküstan (Qazaxıstan), Tallin (Estoniya), Amsterdam (Hollandiya), Frankfurt, Köln, Bielefald, Hamburq (Almaniya), Skopye (Makedoniya), Vyana (Avstriya),Budapeşt (Macarıstan) və b.etdiyi məruzələrlə Azərbaycan tarix elmini layiqincə təmsil etmişdir.

Ali məktəblər üçün "Beynəlxalq münasibətlər tarixi" dərs vəsaitinin, iki hissədən ibarət "Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi" dərsliyinin və fənn proqramının müəllifidir.

ABŞ-da fəaliyyət göstərən Orta Şərq Araşdırmaları Assosiasiyasının (Arizona Universiteti), Mərkəzi Avrasiya Araşdırmaları Cəmiyyətinin (Harvard Universiteti), Turan SAM, Orta Asiya və Qafqaz Araşdırmaları Mərkəzinin (Türkiyə) üzvü, Ukraynadakı Beynəlxalq Kadr Akademiyasının həqiqi üzvüdür (Kiyev). "Rumıniya Avrasiya araşdırmaları" (Rumıniya), "Qafqaz və Mərkəzi Asiya araşdırmaları", "Turan SAM", "Türk bilimi" (Türkiyə) və "Qafqaz i mir" (Gürcüstan) elmi jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdür.

ABŞ-ın Vircinya ştatının Fairfax şəhərindəki George Mason Universitetində araşdırma proqramı üzrə çalışmışdır (2004).

SSRİ Siyasi Elmlər Assosiasiyasının, SSRI Elmlər Akademiyasının Beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət tarixi Elmi Şurasının üzvü (1987-1991), Azərbaycan EA Tarix İnstitutunda fəaliyyət göstərən ixtisaslaşdırılmış doktorluq Müdafiə Şurasının həmsədri (1997-1999), Təhsil Nazirliyi Elmi Metodik Şurası tarix bölməsinin (1997-1999), Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının tarix və siyasi elmlər ixtisası üzrə Ekspert Şurasının (2004-2007) üzvü olmuşdur. BDU-da fəaliyyət göstərən Müdafiə Şurasının üzvüdür.

Rəhbərliyi altında 10 nəfər namizədlik, 2 nəfər doktorluq dissertasiyası işini müdafiə etmişdir.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Dərslikləri Qiymətləndirmə Şurasının və BDU tarix fakültəsi Elmi Şurasının üzvüdür. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin "Qabaqcıl təhsil işçisi" döş nişanı ilə təltif olunmuşdur (2009).

Monoqrafiyaları[redaktə]

Azərbaycanda[redaktə]

  • Azərbaycan Respublikası dünya meridianlarında. Bakı: Gənclik, 1992, 5,58 ç.v.
  • Beynəlxalq münasibətlərdə Azərbaycan məsələsi. Bakı: Azərnəşr, 1993, 4,2 ç.v.
  • Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində (1991-1995-ci illər). Bakı: Gənclik, 1996, 8,7 ç.v.
  • Azərbaycan və beynəlxalq parlament təşkilatları (N.Axundovla birgə). Bakı: Mütərcim, 1996, 5,5 ç.v.
  • Azərbaycanın xarici siyasəti (konsepsiya məsələləri). Bakı: Mütərcim, 1997, 7,5 ç.v.
  • Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (aprel 1920-ci il-dekabr 1922-ci il). Bakı: Mütərcim, 1998, 7,5 ç.v.
  • Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRİ yaradılana qədərki dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər).Bakı, 1998, 22, 5. ç.v.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. I hissə (1914-cü il avqust-1917-ci il oktyabr). Bakı: Qanun, 2000, 15 ç.v.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. II hissə (1917-cü il noyabr-1918-ci il noyabr). Bakı: Adiloğlu, 2001, 15 ç.v.
  • Azərbaycanın xarici işlər nazirləri (E.Hüseynova ilə birgə). Bakı: Adiloğlu, 2003, 7 ç.v.Bakı:Mütərcim, 2013. 9 ç.v. Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. III hissə (sənədlər, materiallir, xəritələr, şəkillər). Bakı: Adiloglu, 2004, 35 ç.v.
  • Azərbaycanın baş nazirləri (Cavad Hüseynovla birgə). Bakı: Adiloğlu, 2005, 8,3 ç.v.
  • Heydər Əliyev-istiqlala gedən yol. 1969-1987-ci illər. Bakı: BDU-nun nəşriyyatı, 2006, 38 ç.v
  • SSRİ-Türkiyə münasibətləri (Türkiyədə 1960-cı il çevrilişindən SSRİ-nin dağılmasınadək). I cild. 1960-1979. Bakı: Adiloğlu, 2007, 560 səh.
  • SSRİ-Türkiyə münasibətləri (Türkiyədə 1960-cı il çevrilişindən SSRİ-nin dağılmasınadək). II cild.1979-1991. Bakı,Adiloğlu,2009. 400 səh.

Xarici ölkələrdə[redaktə]

  • Uluslararası ilişkilerdə Güney Azerbaycan meselesi (40-lı yıllar).Ankara, Asena nəşriyyatı, 1997,80 s.(müştərək) (Türkiyə).
  • Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (aprel 1920-ci il – dekabr 1922-ci il). Təbriz,Təbriz nəşriyyatı,1999 (fars dilinə çevirəni Əli Daşqın). 7,5 ç/v.(fars dilində).
  • Azerbaydjan v mejdunarondıx kulturnıx svyazyax(1946-1990).Tbilisi, Artanuci nəşriyyatı,2005.15ç.v. (Gürcüstan).
  • Azerbaycan türklerinin milli mücadele tarihi.1920-1940.İstanbul, Kaknüs nəşriyyatı, 2006. 704 s.(Türkiyə).
  • SSSR-Turçiya:ot normalizaçii otnosheniy do novoy xolodnoy voyni.1960-1979 qq.Moskva, İNSAN, 2008.576 s.(Rusiya).
  • Turçiya-SSSR: ot perevorota do raspada. 1980-1991. Moskva, İNSAN, 2010. 418 s. (Rusiya).
  • SSCB-Türkiye ilişkileri.Türkiyede 1980 Darbesinden SSCB-nin Dagılmasına kadar. İstanbul,Kaknüs,2012. 464 s. (Türkiyə).
  • Ukrainsko-azerbaydjanskie politiçeskie otnoşeniya: istoriya i sovremennost. Kiev, İzdatelskiy dom Dmtiriya Buraqo, 2012.160 s. (O.Kupçik, A.Damirov.Ukrayna).
  • Türkiye-Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği ilişkileri.Ankara, Atatürk Araştırmaları Merkezi Yayınları, 2013. 599 s. (Türkiyə).

Dərslik və dərs vəsaitləri[redaktə]

  • Siyasi tarix (mühazirə kursu). Dərslik. II hissə (III mühazirənin müəllifi. s. 420-434) (kollektiv). Bakı: BDU nəşriyyatı, 1993, 15 ç.v.;Bakı: Şur nəşriyyatı, 1995, 176 s.; Bakı: Şirvannəşr, 1997, 160 s.
  • Beynəlxalq münasibətlər tarixi (XX əsr. I hissə. 1900-1945-ci illər). Dərs vəsaiti (həmmüəllif). Bakı: BDU-nun nəşriyyatı, 1998, 18,75 ç.v.
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi. I hissə. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı: Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2003. 23,12 ç.v.;Təkrar nəşr. Bakı: Adiloğlu, 2007, 23,75 ç.v.; 2012, 25 ç.v. (Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr).
  • Müəllim hazırlığının və orta təhsilin perspektivləri (Qərb təhsil sisteminin təcrübəsi əsasında). Müəllimlər üçün vəsait. Bakı: Adiloğlu nəşriyyatı, 2005 (ABŞ alimləri ilə birgə), 29,62 ç.v
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi. II hissə. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı: Adiloğlu, 2008, 353 s.
  • Ən yeni tarix. Orta məktəblərin XI sinfi üçün dərslik. Bakı, Çaşıoğlu, 2010, 10,32 ç.v.(kollektiv).
  • Yeni tarix. Orta məktəblərin IX sinfi üçün dərslik. Bakı, Kövsər,2011,7,5 ç.v.(kollektiv).

Proqram və metodik işləri[redaktə]

  • Azərbaycan Respublikası beynəlxalq mədəni əlaqələrdə (1946-1990-cı illər). İxtisas kursunun proqramı. Bakı: BDU nəşriyyatı, 1992, 0,7 ç.v.
  • Azərbaycanın xarici siyasəti fənninin proqramı. Ali məktəblər üçün. Bakı: Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı, 1997, 0,8 ç.v.
  • Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRİ yaradılanadək olan dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Seçmə kursun proqramı. Bakı: Bakı Universiteti nəşriyyatı, 1998, 0,8 ç.v.
  • Avropa və Amerika ölkələri tarixi. Proqram. Bakı: BBU, 1999, 0,3 ç.v.
  • Azərbaycan Respublikasının ümumtəhsil məktəblərinin V-XI sinifləri üçün tarix fənnindən proqramlar. Bakı: Təhsil Nazirliyi nəşriyyatı, 2000, 284 s. (kollektiv).
  • Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRİ yaradılanadək olan dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Seçmə kursun proqramı. Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr. Bakı: "T.S." nəşriyyatı, 2001, 0,8 ç.v.
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi fənninin proqramı. Ali məktəblər üçün. Bakı: "T.S." nəşriyyatı, 2002, 48 s. (kollektiv).
  • Amerika Birləşmiş Ştatlarının xarici siyasəti (1945-2008). Fənn proqramı. Bakı: 2009, 10 s.
  • SSRİ-Türkiyə münasibətlərində ABŞ amili (1960-1991). Fənn proqramı. Bakı: 2009, 16 s.
  • Beynəlxalq münasibətlər tarixi (1648-2008). Fənn proqramı. Bakı: 2009, 18 s.

Elmi məqalələri[redaktə]

Azərbaycanda[redaktə]

  • Mədəni əməkdaşlığın mühüm sahəsi.- "Kitablar aləmində" jurnalı,1983, №4. 0,2 ç.v.
  • Beynəlxalq münasibətlər və SSRI-nin xarici siyasəti məsələləri Azərbaycan SSR tarixşünaslığında (70-80-ci illər).- Azərbaycan EA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq, 1989, N-1, s.3-9 (R.Orucovla birgə) (rus dilində).
  • 1946-1990-cı illərdə Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri məsələsinə dair.- Azərbaycan tarixi problemlərinin gənc tədqiqatçılarının II Respublika elmi konfransının məruzələri, 27-28 mart.Bakı,1991, s.182-184.
  • Azərbaycan 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- BDU-nun Xəbərləri,1992, №1, 0,4.ç/v.
  • Azərbaycan Respublikası 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- Azərbaycan EA xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq. 1993, №3-4, s.3-6.
  • Azərbaycan 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- BDU-nun Xəbərləri,1994, №1,0,5 ç/v.
  • Aprel işğalı nəticəsində Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə Ingiltərə, Fransa, ABŞ və Türkiyənin münasibəti.- "Tarix və onun problemləri" jurnalı,1997, №2, s.190-198.
  • Aprel işğalından sonra Azərbaycandakı xarici ölkə vətəndaşlarının vəziyyəti. – "Qanun" jurnalı,1997, №19, s. 38-39.
  • Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində müsavatçı təşkilatların fəaliyyətinin qa­da­ğan edilməsi məsələsi (1920-1922-ci illər). – "Müsavat" jurnalı,1997, №7, s.25-26.
  • Azərbaycanın Litva, Latviya və Estoniya ilə münasibətləri (1920-1922-ci illər).- "Mütərcim" jurnalı,1997, №4, s.60-63.
  • 1918-ci ilin martınadək Irəvan quberniyasında əhalisi azərbaycanlılar olan, talan edilən və boşaldılan kəndlər arxiv sənədlərində. – "Tarix və onun problemləri" jurnalı,1998, №1, s. 20-27.
  • Azərbaycan-Rusiya diplomatik-siyasi münasibətləri (1920-1922-ci illər).– "Bey­nəlxalq həyat" jurnalı, 1998, №1, s. 51-62.
  • Aprel işğalından sonra Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndə­lik­ləri əməkdaşlarının işdən çıxarılması və təqib edilməsi (1920-1922-ci illər). – Qafqazda sovet totalitarizmi (20-30-cu illər) beynəlxalq elmi konfransının materialları. Bakı, Xəzər Universiteti nəşriyyatı,1998, s.75-77.
  • Malenkovun Bağırova məktubu. – "Qanun" jurnalı,1998, №13-14, s.11-13.
  • Ermənilərin və digər xalqların Türkiyə dövləti əleyhinə qiyamlara qaldırılma­sın­da Rusiyanın rolu məsələsi bəzi rus diplomatik sənədlərində. – "Tarix və onun problemləri" jurnalı, 1998, №3, s.70-75.
  • Azərbaycan-Rusiya-Türkiyə-Ingiltərə-Fransa münasibətlərində əsir dəyişdiril­mə­si məsələsi. – "Müsavat" jurnalı,1998, №9, s.14-18.
  • Güney Azərbaycan məsələsi beynəlxalq münasibətlərdə.- 21 Azər jurnalı, 1998, dekabr, №1,s.12-13.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində azərbaycanlıların milli özünüdərkinin güclən­məsinə təsir edən amillər. – "Milli özünüdərk". Beynəlxalq kollokviumun tezisləri. 21-24 aprel 1999-cu il. Bakı, Qərb Universiteti nəşriyyatı, 1999,s.138-141.
  • Aprel işğalından sonra Azərbaycanın xarici siyasət fəaliyyətinin GüneyQafqaz respublikaları ilə birləşdirilməsi və xaricdəki nümayəndəliklərin ləğv edilməsi. –Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və müasir dövr məqalələr toplusu. Bakı, Diplomat nəşriyyatı, 1999, s.45-55.
  • Beynəlxalq konfranslar və Azərbaycan.– BDU xəbərləri. Tarix, hüquq, fəlsəfə seriyası,1999, №4, s.138-144.
  • Oktyabr çevrilişindən sonra böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasətinin fəallaşma­sının səbəbləri. –Azərbaycan tarixinin çağdaş problemləri məqalələr toplusu. Bakı, Xəzər Universitetinəşriyyatı,2000, s.152-164.
  • Russian Policy in South Azerbaijan during First World War. – "Journal of Azerbaijan Studies".Baku, 2000, vol.3, №2, p.48-52.
  • Rusiyanın region siyasəti. – "Strateji analiz" jurnalı,2002, №1, s.12-19.
  • İkinci dünya müharibəsindən sonrakı ilk illərdə Ermənistanın Azərbaycana ərazi iddiaları. –Qarabağ dünən, bu gün və sabah. I Ümumrespublika elmi-əməli konfransı. Tezislər. – Bakı, Şuşa nəşriyyatı,2002, s.133.
  • 1969-1982-ci illərdə azərbaycanlı diplomatların hazırlanması və yerləşdirilməsi məsələsi.-Heydər Əliyev və Azərbaycanda diplomatik kadrların hazırlanmasının aktual problemləri. Bakı,ADU nəşriyyatı,2004,s.67-69.
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi fənninin tədrisinə dair.- Heydər Əliyev və Azərbaycanda diplomatik kadrların hazırlanmasının aktual problemləri. Bakı, ADU nəşriyyatı,2004,s.149-150.
  • Münaqişələrin həll edilməməsinin Şərq-Qərb münasibətlərinə təsiri (ümumi baxış).- "İpək yolu" jurnalı,2004,N 2, s.56-59.
  • Andzey Furierin Qafqaza dair əsəri.-"Mütərcim"jurnalı,2004,N 1(2),27(28),s.103-104.
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. 2 cilddə.I cild.Bakı,Lider nəşriyyatı, 2004, 440 səh.(30 məqalənin müəllifi).
  • Məşrutə inqilabı dövründə İran beynəlxalq münasibətlərdə.-Məşrutə inqilabı-100.Baynəlxalq elmi konfransın materiallar.Bakı, 8-9 iyun 2005.Bakı, Günəş nəşriyyatı, 2005,s.17-24.
  • History of British-Azerbajani relations:Britains Azerbaijan Policy (november 1917-september 1918).-"Visions of Azerbaijan and Britain,spring, 2006, vol.1.1, p.38-43.
  • Heydər Əliyevin əsassız erməni iddialarına qarşı mübarizəsi məxfi arxiv sənədlərində.-"Paleoloit" jurnalı, 2006,N:2 (2),s.24-27.
  • Azerbaijan Demokratic Republic.- ).-"Visions of Azerbaijan and Britain,summer, 2006, vol.1.2, p.44-47.
  • 1920-ci ilin apreli:Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə böyük dövlətlərin münasibəti.-"525-ci qəzet", 2007,7 aprel,N:59 (2409); 14 aprel, N:64 (2414);21 aprel,N:69(2419);28 aprel,N:74 (2424).-1,4 ç.v.
  • Türk Kafkas İslam Ordusu Harekatının Azerbaycan tarihindeki Önemi.-Abdulahmit Avşar.Aydınların gözüyle Azerbaycan. Ziyalılarla kültür gezileri. Bakı, 2007,s.128-141.
  • Rəsmi tarix,yoxsa xalq tarixi?-Tarixin metodoloji və aktual problemləri.Beynəlxalq elmi-nəzəri konfrans. AMEA Tarix İnstitutu və Azərbaycan Tarix Qurumu. Tezislər.Bakı.27-28 iyun 2007-ci il.Bakı,2007, s.16-19.
  • Azərbaycanın istiqlalına aparan yol: daxili və xarici amillərin müqayisəli təhlili.-Azərbaycan dövlətçili ənənələri tarixi.Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurulmasının və Bakının azad olunmasının 90 illiyinə həsr edilmiş beynəlxalq simpoziumş Tezislər..Bakı şəhəri, 13-14 sentyabr. Bakı, 2008, s.9-10.
  • Qeydar Aliev i tyurkskiy mir.- Kaspiy İZ, 2008,N:1 (2),s.1011; N:2 (3), s.18-31.
  • Bolşevik Rusiyasının Güney Qafqaz siyasəti.-Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İSlam Ordusu.Baki, Nurlar, 2008, s.92-134.
  • Antanta ölkələrinin Güney Qafqaz siyasəti. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İslam Ordusu. Bakı,Nurlar, 2008, s.191-224.
  • Sudba liderov mladoturok v kontekste otnoşeniy Turçii i sovetskoy Rossii.Djemal Pasha.- Kaspiy İZ, 2008, dakabr, N:12 (13),s.24-27.
  • Aqressiv separatizm və Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində yaradılmış Dağqlı Qarabağ problemini türk dünyasına təsiri.- Türk dövlət və cəmiyyətlərinin XI dostluq,qardashlıq və əməkdaşlıq qurultayı. Məruzələr,çıxışlar, qəbul olunmuş sənədlər. Bakı,Yurd NPB,2008, s.43-58.
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Xarici İşlər Nazirliyinin bağlanması və "yeni xarici siyasət xətti".- "Diplomatiya aləmi" jurnalı, 2009, N:23, s.66-74.
  • Azərbaycan Rusiya ilə Türkiyə arasında (1920-1922). – "Diplomatiya aləmi" jurnalı, Bakı, 2010, N:26, s. 47-56.
  • XX əsrin 80-ci illərinin sonu- 90-cı illərinin əvvəllərində dünyada baş verən gosiyasi dəyişikliklər. –“ Geostrategiya” jurnalı, 2011, N:1 (1), s.22-29.
  • Azərbaycan torpaqlarına ermənilərin köçürülməsi və nəticələri. – “Milli Məclis” analitik informasiya jurnali, 2011, mart-aprel, s.60-65.
  • Sosializmin iflası: Avropanın sosialist ölkələrində və SSRİ-də baş verən hadisələrin geosiyasi nəticələri. –“ Geostrategiya” jurnalı, 2011, N:2 (2), s.44-50.
  • Türk dünyası tarixçilərinin əməkdaşlığı: mövcud vəziyyət və perspektivlər (Azərbaycandan baxış). – “Türk dünyası: dünəni və bu günü:” mövzusunda beynəlxalq elmi konfransa təqdim olunmuş məruzə. Tezisləri. 23-24 may 2011-ci il. Azərbaycan Tarix Qurumu və Bakı Dövlət Universiteti Tarix fakültəsi. Bakı, 2011, s.216-217.
  • Azərbaycan torpaqlarına ermənilərin köçürülməsi və nəticələri. “Milli Məclis” analitik informasiya jurnalı,2011,may-iyun 2011, s.98-101.
  • Azərbaycan təhdid altında:bolşevik işğalından Ermənistanın təcavüzünə qədər(1920-1988).–Strateji təhlil”jurnalı,Bakı,2011,N:1(2),s.46-68.
  • Azərbaycan: sovet respublikasından müstəqil dövlətə doğru. - "Geostrategiya" jurnalı, Bakı, 2012, N:01 (07), s.15-20.
  • Cənubi Qafqaz kütləvi qırğınlar ərəfəsində (1903-1904). - "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı, Bakı, 2012, mart-aprel, s.70-73.
  • 1918-ci il mart:Bakıda qırğın. - "Zəriflik" jurnalı, Bakı, 2012,N:8, mart-aprel, s.42-43.
  • Bakı qırğınları (fevral, 1905-ci il). - "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı, Bakı, 2012, sentyabr-oktyabr, s.62-69.
  • Bakıda qırğın (avqust-oktyabr, 1905). - "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı,Bakı, 2012, noyabr-dekabr,s.45-47.
  • Bakıda qırğın (1918-ci il, mart). – Milli Məclis jurnalı, Bakı, 2013, mart-aprel, s.82-87.

Xarici ölkələrdə[redaktə]

  • Ermenistan-Azerbaycan savaşının gerçək yüzü. Quzey Kıbrıs, Lefkoşa, "Birlik" qəzeti,1996,19,20,21,24 dekabr (Kipr).
  • Azerbaydjanskoe konsulğstvo v Irkutske.- Sovremennıe metodı i texnoloqii v prepodavaniy mejdunarodnıx otnoşeniy.Ç.2. Ekaterinburq, Iz.-vo Uralğskoqo Universiteta, 1999, s.67-68 (Rusiya).
  • Ermənilərin Osmanlı imperatorluğu əleyhinə terrorçuluğa təhrik edilməsində rus dövlətinin rolu (ocak 1914-mart 1915). - XIII türk tarix konqresi. Məruzələrin tezisləri.-Ankara, Türk Tarix Kurumu Basımevi, 1999,s.83-85 (Türkiyə).
  • Ataturk and Azerbaijan (1920-1922).- The Ataturk 4th International Congress/summaries of Papers.October 25-29. Turkistan-Kazakhistan, 1999, p.55-56 (Qazaxıstan).
  • Ermenilərin Osmanlı imperatorluğu aleyhine terrorçuluğa tehrik edilmesinde rus devletinin rolu (ocak 1914- mart 1915).- XIII türk tarih konqresi. Meruzeler. Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1999, s.535-539 (Türkiyə).
  • (Türkiyə).Osmanlı.12 ciltlik. II cilt. Siyaset. –Birinci dünya sava yllarnda Osmanl devletinin Azerbaycan politikası. Ankara, "Yeni Türkiye" yayınları, 1999 (s.595-608.Kollektiv) (Türkiyə). 
  • Atarurk and Azerbaijan (1920-1922).The Ataturk 4-th International Gongress.C.1.Oktober 25-20 1999. Turkistan-Kazakstan.Ankara, 2000, p.511-515 (Qazaxistan).
  • 1920-1922 yıllardakı Azerbaycan-Türkiye diplomatik-siyasi alakalar.-Türk dünyası Araştırmaları. Istanbul, №124, Şubat 2000/01,s.113-146 (Türkiyə).
  • Kıbrıs meselesi Azerbaycan Sovyet basınında (1983-1991).-III Uluslararası Kıbrıs Araştırmaları konqresi.13-17 kasım 2000. III cilt. Kıbrıs, Qasimaqosa, Doğu Ak deniz Universitesi, 2000, s.247-354 (Kipr).
  • 20 ASIR Azerbaycan tarihində; 1920-1922 yıllarındakı; Azerbaycan-Türkiye diplomatik-siyasi alakalar.- "Türk Dünyası Araştırmaları" jurnalı, Istanbul, № 128, Ekim 2000,s.119-149 (Türkiyə).
  • Дипломатические представительства иностранных государств в Советском Азербайджане (апрел 1920г.-октябрь 1923 г.). – Проблемы всеобщей истории в контексте подготовки педагогических кадров. Вопросы всеобщей истории. Вып.2.- Екатеринбург, 2000, с.58-65 (Rusiya).
  • 1914-1918). Türk diplomasisinin Kuzey Azerbaycan’ı Kurtarma operasyonu.-"Tarih. Türk dünyası Tarih və kültür dergisi", İstanbul, 2001/04-172, nisan, s.49-52 (Türkiyə).
  • Bakünün kurtarılması uğruna türk diplomasisinin mücadilesi.1918 yılı.-"Avrasya dosyası", Ankara, 2001, cilt 7, sayı 1, s.18-55 (Türkiyə).
  • Ermeni soykırımı oldumu? –"Tarih. Türk dünyası Tarih və kültür dergisi".-Istanbul, 2001/10-178, Ekim, s.44-49 (Türkiyə).
  • Azerbaycan arşiv bölgelerində türklərə qarşı töredilən soykırım.- Uluslararası türk-erməni ilişkiləri Sempozyumu. 24-25 Mayis 2001. İstanbul T.C. İstanbul Universitesi Rektorluğu, 2001,558 s.(Türkiyə).
  • Rusya’nın Azerbaycan politikası. –"Avrasya dosyası" jurnalı, cilt 7, sayı 4 , Ankara, 2002, s.253-269 (Türkiyə).
  • Türklər. 37 ciltlik. 18-ci cilt. Birinci dünya savaşı yıllarında Rusyanın Azerbaycanda türkçülük və islamçılıkla mücadilesi. – Ankara, "Yeni Türkiye" yayınları, 2002 (s.545-561. Kollektiv) (Türkiyə).
  • Türklər. 31 ciltlik. 19-cu cilt. Azerbaycan Cumhuriyeti. – Ankara, "Yeni Türkiye" yayınları, 2002 (s.121-147. Kollektiv) (Türkiyə).
  • The turks. 5. Russian struggle against islamism and turkism during the first World War. – Ankara, "Yeni Türkiye" Publications, 2002 (s.801-816) (Türkiyə).
  • The turks. 6. Republic of Azerbaijan.–Ankara,"Yeni Türkiye" Publications, 2002 (s.103-114) (Türkiyə) .
  • The sosial, political and Cultural İmpact of oil on Baku.-"Caspian Crossroads",Washington,2002,Vol.6,N2, Summer (ABŞ).
  • Böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (Mondros barışıöından Paris sülh konfransına qədər). Prof.,Dr. Mehmet Saraya armağan.Türk dünyasına bakışlar.-İstanbul, Da yayınları,2003,s.283-304 (Türkiyə).
  • The status of polish citizens in conquest of 1920 in the light of new archival documents.-"Pro Georgia",Warsaw-Varsovie, Centre for East European Studies oriental Institute Warsaw University,2000-2003,N9-10,p.155-158 (Polşa).
  • The rol of the United States in the South Caucasus 1917-1918.-"Caspian Crossroads" Washington,2003, vol.6, N.3, Summer 2003.0,4 c.v.(ABŞ).
  • Сравнительный анализ концепции безопасности по Южному Кавказу.-Security in the South Caucasus.The Institute for political and International Studies.Tehran.December 8-9, 2003.Tehran,2003,p.9-10.(İran)(fars və rus dillərində).
  • Сравнительный анализ концепции безопасности по Южному Кавказу.-"Sprawy Wschodnie",Poznan , 2003,N 2-3(3-4), s.103-107 (Polşa).
  • Ambasadorul care a ştuit sa cultive simpatie fata de tara sa( lambasaduer cultivante de la sympatie envers son pays).- İstorie şi diplomatie in telative internationale.Constanta,2003, p.30-36 (Rumıniya).
  • Bakünün sosyo-politik ve kültürel hayatına petrolun etkisi.-Sözün,sazın, ateşin ülkesi Azerbaycan.Edotör:Büşra Ersanli Behar, Hüsameddin Mehmedov.İstanbul, Da Yayınçılık,2004,s.123-136 (Türkiyə).
  • Cemal Paşanın öldürülmesi.-"Orhun" dergisi, İstanbul, 2004, Haziran, N.64 (Türkiyə).
  • 1920 lerde Azerbaycandakı türk tebasının vaziyeti ve soviet hususi hizmet organlarının türk istihbaratçısı arayışı.- "Turan" dergisi, İstanbul,2005,N:4, s.119-125 (Türkiyə).
  • Азербайджано-польские культурные связи (1946-1990 гг.).-Кавказ и глобализация.Институт Всходни УАМ, Познан, 2007, п.128-139 (Polşa).
  • İsrail-Livan savaşının uluslararası münasibetlere tesiri (Azerbaycandan baxış).-III Uluslararası Orta Dogu semineri materialları.Küreselleşme sürecinde Orta Doğunun yeri ve gelecegi. 1-4 Kasım 2006-cı il.Elazığ, 2007,s.165-172 (Türkiyə).
  • Rusların türk duşmanlarına yardımları.Türk dünyası Araşdırmaları Vakfı .-"Tarih" dergisi, İstanbul, 2008, Ocak, s. 36-39 (Türkiyə).
  • Normalizaçiya otnoşeniy SSSR i Turçii v 1960-e qodi.- jurn. "Voprosi İstorii", Moskva, 2009, n.4 , s.18- 44 (Rusiya).
  • Azerbaydjan mejdu Rossiey i Turçiey (1920-1922) -jurn. "Voprosi İstorii", Moskva, 2010, N: 11, s.25-45 (Rusiya).
  • Aqressiya Armenii protiv Azerbaydjana. Diplomatiçeskie usiliya po reşeniyu armyano-azerbaydjanskoro naqorno karabaxskoqo konflikta (1987-2009). – Ot Mayendorfa do Astanı: prinçipialnıe aspektı armyano-azerbaydjanskoqo naqorno karabaxskoqo konflikta (Pod red. Q.M. Alekseeva). M., 2010, s. 189-243. (Rusiya).
  • Taşnakların Türkiye aleyhine olan ayaklamalarda kürtleri kullanmaları. – Tarih. Türk dünyası dergisi. İstanbul, 2011, Eylül, Cilt 50. Sayı 297, s. 53-55. (Türkiyə).
  • 1920-1922 yıllarında Bolşevik Rusyanın Azerbaycan politikasına Türkiyenin yaklaşımı (Azerbaycan ve Rusya arşiv materyalleri ışıgında). – 7.Uluslararası Atatürk Kongresi.Üsküp-Manastır, Makedoniya, 17-22 Ekim 2011, MANU, 2011, s.123-124. (Makedoniya).
  • Rossiysko-tureçkoe otnoşeniya v arxivnıx dokumentax Azerbaydjana (1920-1922 q.) – II Mejdunarodnaya konferençiya “Arxivnoe vostokovedenie”. Moskva, 16-18 noyabrya 2011 q. M., 2011, s.28-29. (Rusiya).
  • Asentamento de losarmenios en la tierra de Azerbaiyan. - "Historia", Buenos-Ayres, 2012 ,Mart, N:125, s.59-63. (Argentina).
  • Agresion Armenia contra Azerbaiyan.- "Historia", Buenos-Ayres, 2012 ,Mart, N:125, s.88-104.(Argentina).
  • Bolşevik Rusyanın Güney Kafkasya siyaseti. - Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin oluşumu. Erzurum, Atatürk Universitesi, 2012, s.99-133. (Türkiyə).
  • İtilaf (Antanta) devletlerinin Güney Kafkasya siyaseti. -Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin oluşumu. Erzurum, Atatürk Universitesi, 2012, s.171-197. (Türkiyə).
  • Politika Velikobritanii v Azerbaydjane (1918 qod). -Zarubejnoe reqionovedenie. Problemı teorii i praktiki: materialı nauçnoy konferençii. Nijniy Novqorod, NNQU:FMO, 2013, s.32-41. (Rusiya).
  • Ermenilerin Azerbaycan topraklarına yerleşdirilmesi ve sonuçları (1828-1988). – Yeni Türkiyə yayınları, Ankara, 2013, N:54, s.1370-1388 (Türkiyə).