Nobel mükafatı
Nobel mükafatı, isveç dilində "Nobelpriset" - dəyərli elmi tədqiqatlar,inqilabi ixtiralar,mədəniyyətə və ya cəmiyyətin inkişafına edilən zəngin töhvəyə görə verilən nüfuzlu beynəlxalq mükafat.
Alfred Nobel 1833-cü il oktyabrın 21-də Stokholm, İsveç, şəhərində mühəndis[1] ailəsində anadan olmuşdur. O, kimyaçı, mühəndis və ixtiraçı kimi məşhurdur. 1894-cü ildə Nobel Bofors metalurji qayğısını alıb, onu böyük silahlanma istehsal şirkətinə cevrilmişdi. Ömür boyu ərzində Nobel cüssəli sərvəti toplamışdı. Gəlirin ən böyük hissəni o, öz 355 ixtiralardan, (onların ən məşhuru olandinamit[2]) almışdı.
1888-ci ildə Alfred Nobel fransız qəzetində özünə həsr edilmiş, jurnalistlərin səhvə görə çap olunmuş "Ölüm taciri dünyanı dəyişdi" adında nekroloqu oxudu. Bu məqaləni oxuduğdan sonra Nobel öz fəaliyyətindən qalan izin barədə fikirləşməyə başladı. Bundan sonra o, öz vəsiyyətini [3] dəyişmək qərara gəldi. Alfred Nobel 1896-cı ilin dekabrın 10-da İtaliyanın San-Remoşəhərində beyindaxili qansızmasından[4] vəfat olmuşdur.
27 noyabr 1895-ci ildə Alfred Bernard Nobelin vəsiyyəti əsasında təsis edilmişdir. «Compuart» jurnali.
Alfred Bernard Nobelin ölümündən sonra qalan kapital Nobel fondunu təşkil etmişdir. Həmin kapital və fondun yaranmasında Nobel qardaşları şirkətinin səhmindən əldə edilən gəlir Nobel fondunun çox hissəsini təşkil etmişdir.1901-ci ildən verilir.
Nobel mükafatının məbləği hal-hazırda təxminən $1mln. 450 min-ə bərabərdir.
Mükafat Alfred Nobelin vəsiyyətinə əsasən aşağıdakı beş sahə üzrə verilməlidir:
- Nobel Kimya Mükafatı
- Nobel Fizika Mükafatı
- Nobel Tibb və Fiziologiya Mükafatı
- Nobel Ədəbiyyat Mükafatı
- Nobel Sülh Mükafatı
Bundan başqa vəsiyyətdən kənar 1969-cu ildən başlayaraq İsveç Bankının təşəbbüsü ilə Nobel İqtisadiyyat Mükafatı da verilir. Onun təltif qaydası digər sahələrdə olduğu kimidir.
Laureat " Nobel xatirə mühazirəsi " söyləməlidir.O sonradan Nobel Fondu tərəfindən xüsusi cilddə nəşr edilir.
İstinadlar [redaktə]
- ↑ Levinovitz, Agneta Wallin (2001). {{{title}}}, 5.
- ↑ Levinovitz, Agneta Wallin (2001). {{{title}}}, 11.
- ↑ Golden, Frederic (16 October 2000), "The Worst And The Brightest", 'Timemagazine (Time Warner), http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998209,00.html. Retrieved on 9 aprel 2010.
- ↑ Sohlman, Ragnar (1983). {{{title}}}, 13.
Mənbələr [redaktə]
Həmçinin bax [redaktə]
