Norveç omarı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Norveç omarı
Nephrops norvegicus.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Buğumayaqlılar
Yarımtip: Xərçəngkimilər
Sinif: Ali xərçənglər
Dəstə: Onayaqlılar (Pleosimatlar)
Yarımdəstə : Pleocyemata
Fəsiləüstü: Palinuroidea
Fəsilə: Nephropidae
Cins: Nephrops
Növ: Norveç omarı (Nephrops norvegicus)
Latın dilində adı
Nephrops norvegicus Linnaeus, 1758
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svg en:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 97317
MBMM 6828

Nephrops norvegicus, Decapoda Dəstəsinden bir növ. Norveç omarı adətən Atlantik okeanı, AralıqŞimal dənizlərində yayılmışdır.

Həyat tərzi[redaktə]

Norveç omarı dənizin 40-250 m dərinliyində oyduğu yuvalarda məskunlaşır. Uzunluğu 18-20 sm olub, bəzən 25 sm-ə qədər çatırlar. Qəlsəməbaşlı olub, bədəninin böyük hissəsini təşkil edir. Qarın və quyruq bütövlükdə - “telson” hissəni təşkil edir. Bir cüt ön uzun ayaqlar qısqaclarla təmin olunmuşdur. Bütöv güvdə xitin zirehi ilə örtülüdür. Baş hissədə bu örtük “karpaks” adlanır. Telson trapes şəkilli olub onun uc hissəsində yelpik şəklində üzgəc yerləşir. Yuvasını ancaq gecə yem axtarmaq üçün tərk edir. Dişiləri öz qarıncığının altına mart - noyabr aylarında 4000 qədər yumurta qoymağa qadirdirlər. Mayalanma erkək fərdin onun quyruq hissəsinə yapışmasından sonra baş verir. Dişi fərd mayalanmış yumurtaları 9 ay özü ilə daşıyır.

Norveç omarının xarici quruluşu

Langoustine_Nephrops_norvegicus_07062010_4.jpg
Baş hissəsi - ön “karpaks” (xitin)
Langoustine Nephrops norvegicus 07062010 5.jpg
Qısqaclı iri ön ayaq
Langoustine_Nephrops_norvegicus_07062010_6.jpg
Quyruq hissəsi - “telson”


Norveç omarının həyat tərzi

Monaco.Musée océanographique083.jpg
Oyduğu yuva
Nephrops norvegicus with roe.JPG
Dişi fərdin daşıdığı yumurtalar
Nephrops norvegicus.jpg
Ümumi görkəmi (yandan)

Kulinariyada[redaktə]

Norveç omarı və ya skampi delikatest kimi mətbəxdə geniş istifadə olunur. Skampinin əsas ətli hissəsi onun arxa (quyruq-gövdə) hissəsi sayılır. Qısqacları zəif əsələli olduğuna görə qida üçün yararsızdırlar. Norveç omarı müxtəlif ölkə mətbəxlərində müxtəlif adlar altında təklif olunurlar; belə ki, Fransada “lanqustina”, İtaliyada “skampi”, Almaniya və Avstriya kulinariyasında “lanqust quyruğu” və s. Bəzən onu səhf olaraq “kral omarı” kimi də təqdim edirlər.

Kulinariya

Paella de marisco 01.jpg
Dəniz məhsullarından “Paella”
11. Grillet sjøkreps.jpg
qrill skampi
Tagliatelle Scampi.JPG
it. Tagliatelle Scampi