Odd Hassel

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Odd Hassel
Odd Hassel.jpg
Doğum tarixi: 17 may 1897(1897-05-17)
Doğum yeri: Kristiania, Norveç
Vəfatı: 11 may 1981 (83 yaşında)
Vəfat yeri: Oslo, Norveç
Vətəndaşlıq: Flag of Norway.svg Norveç
Elm sahəsi: Kimya
Fiziki kimya
Mükafatları: Nobel mükafatıKimya üzrə Nobel mükafatı (1969)
İmzası İmza

Odd Hassel (norv. Odd Hassel; 17 may 1897 - 11 may 1981) — norveçli fiziki kimyaçı1969-cu il Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı.

Bioqrafiya[redaktə]

Odd Kristianiada ginekoloq Ernst "Skippi" Hassel və Matilda Torrealba Rodriqez İmlax Fernando Qonzales Klavenesin ailəsində anadan olmuşdur. 1915-ci ildə o, Oslo Universitetinə qəbul olunmuş, 1920-ci ildə buranı bitirmişdir. Universitetdə o riyaziyyatı və fizikanı öyrənmişdir. Bu dövrdə o, bir illiyinə təhsilindən ayrılaraq, professor Kazimir Fayansın laboratoriyasında işləmək üçün Almaniyaya, Münhenə getmişdir.[1]

Onun buradakı işi hopdurma (elektromaqnetik radiasiyanın) indikatorlarının kəşf olunmasına gətirib çıxardı. Sonradan o, Berlinə köçərək Kayzer Vilhelm İnstitutunda rentqen şüalarının kristalloqrafiyası üzrə tədqiqatlar aparmağa başlamışdır.[2] Öz araşdırmasını Frits Haberin köməyi ilə əldə etdiyi Rokfeller təqaüdü ilə davam etdirmişdir. 1924-cü ildə o Berlin Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsini aldı. 1934-cü ildən professor vəzifəsində olmaqla, 1925-1964-cü illərdə Oslo Universitetində fəaliyyət göstərmişdir.[3]

Karyera[redaktə]

Osloya qayıdanda, o ilkin olaraq qeyri-üzvi kimya üzrə ixtisaslaşmışdı, lakin 1930-cu ildən başlayaraq molekulların quruluşu ilə bağlı problemlərə keçir, xüsusilə də sikloheksan və onun düzəltmələrinə. O, Norveç Elmi Cəmiyyətini elektrik dipol momenti və elektronun difraksiyası ilə tanış etmişdir. Sikloheksanın quruluşu ilə bağlı işi dərc olunduqdan sonra, Odd Hassel alman işğalçıları tərəfindən həbs edilərək, 1944-cü ilə qədər Grini toplama düşərgəsinə göndərildi.

Nobel mükafatı[redaktə]

1950-ci ildən Hassel yükötürücü birləşmələri araşdırırdı və sonda bu cür birləşmələr üçün həndəsi qaydaları müəyyənləşdirə bildi. O, Kimya üzrə Nobel mükafatını Derek Barton ilə birlikdə 1969-cu ildə almışdır.

İstinadlar[redaktə]

  1. Candid Science III: More Conversations with Famous Chemists, Istvan Hargittai, Magdolna Hargittai, Imperial College Press, 2003.
  2. Odd Hassel biography bookrags.com
  3. Odd Hassel - The Nobel Prize in Chemistry 1969, nobelprize.org