Panteizm fəlsəfi-estetik cərəyan olub Azərbaycan və Şərq poeziyasında uzun əsrlər hakim mövqedə olmuşdur. Ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğətində bu sözün mənası dəqiq açıqlanmamışdır. Sovet rejiminin ilk illərində panturkizm və panislamizm terminləri işlənirdi. Bu sözün - pan, mənasında ucalıq anlamı vardır. Yəni pantürkizm - türkü uca tutan, panislamizm islamı uca tutan. Deməli, panteizm də tanrını uca tutan mənasında anlaşılmalıdır. pan - uca, teo - allah. Poeziyamızda tanrı sevgisini uca tutan, onu vəsf edən sənətkarlar belə bir cərəyanda qruplaşmışlar. Sufilər və hurifələrdə də panteizm elementləri çox güclü olmuşdur.
