Pinhol kamera

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pinhol kameranın iş prinsipi. Obyektlərdən əks olunan işıq şüaları kiçik dəlikdən keçərək kameranın divarinda tərsinə çevrilmiş təsvir yaradır.
Kağızdan düzəldilmiş pinhol kamera(sağda)
6x12 formatlı 120 kameradan çəkilmiş fotoşəkil. MDF materialdan, əldə düzəldilib

Stenop (fr. Sténopé) — obyektivsiz, əvəzində diafraqma şəklində kiçik dəlikdən və qarşısında işıq keçirməz qutudan ibarət fotoqrafik cihazdır. Obyektlərdən əks olunan işıq şüaları kiçik dəlikdən keçərək kameranın divarinda tərsinə çevrilmiş təsvir yaradır. Müasir fotoqrafiyada "pinhol" (ingilis dilində: Pinhole-iynə dəliyi) adı da geniş yayılmışdır.

Ümumi məlumat[redaktə]

Dəliyin diametri ilə dəliklə işığahəssas materialın arasındakı məsafənin nisbətinə əməl edildikdə daha çox sahə dərinliyi olan təsvir əldə edilir. Pinhol kameranın əsas üstünlüklərindən biri onun sonsuz sahə dərinliyinə malik olmasıdır. Dəliyin kiçik olması ilə əlaqədar olaraq ekspozisiya üçün saniələrlə, saatlarla hətta günlərlə vaxt tələb edilə bilər. Pinhol kamera yüxu gördüyümüz təsvirlərə bənzər landşaft şəkilləri çəkmək üçün də istifadə edilir.

Pinhol kameranın konstruksiyası[redaktə]

Pinhol kameralar adətən fotoqraflar tərəfindən əldə düzəldilir. Ən sadə pinhol kamera böyük olmayan dəlikli işıqkeçirməz qutu və qarşısında yerləşən fotolent hissəsi və ya fotokağızdan ibarət ola bilər. Sürgü əvəzi karton hissəsindən və ya işığın dəliyə keçməsinin qarşısını ala biləcək materialla bağlanılır. Pinhol dəlik isə tikiş iynəsi ilə və ya nazik yivlə alyüminium və ya bürünc lövhədə açılır. Dəlik açılmış lövhə(pinhol obyektiv)qutunun içərisindən böyük olmayan dəliyə bərkidilir. Pinhol kameranın arxa divarının hərəkət etdirilə bilən versiyası da düzəldilir. Bu fokus məsafəsinin və görmə bucağının azaldıb-çoxaldılmasına imkan yaradır. Arxa dıvarı pinhol dəliyə yaxınlaşdırmaqla böyük görmə bucağı almaq və ekspozisiya müddətini azaltmaq olar. Arxa divarı dəlikdən uzaqlaşdırmaqla "teleobyektiv" effektini almaq və ekspozisiya müddətini çoxaltmaq olar.

Güzgülü kameradan pinhol kamera[redaktə]

Pinhol kameranı dəyişdirilə bilən obyektivli, lentli və ya rəqəmsal güzgülü kameradan istifadə etməklə də düzəltmək olar. Bunun üçün obyektiv çıxarılarkən kameranın daxilinə toz düşməsin deyə istifadə edilən kamera qapağını istifadə etmək olar. Qapağın tam mərkəzində 6-10 mm-lik dəlik açılır. Açılmış dəliyə nazik metal lövhə bərkidilərək pinhol dəlik açılır.

Nisbi dəliyin ölçüsünün təyin edilməsi[redaktə]

Nisbi dəliyin (1/f) ölçülməsi pinhol dəliyin ölçüsünün fokus məsafəsinin ölçüsünə bölünməsi yolu ilə təyin edilir. Dəliyin diametri iynənin və ya yivin diametrinə bərabərdir. Fokus məsafəsi isə dəliklə işığahəssas material arasındakı məsafədir. Məsələn, 0,5 mm-lik dəliyin, 50 mm-lik fokus məsafəli kameranın 1/f-i 0,5/50=1/100 olacaq. Bu məlumat kameranın exspozisiya müddətinin təyin edilməsində istifadə oluna bilər. Pinhol kameranı bir-neçə dəliklə təhciz etməklə ikili təsvirlər almaq mümkündür. Eyni zamanda fotomaterialı müxtəlif istiqamətlərə əyməklə slindrik və sferik təsvirlər almaq mümkündür.

Həmçinin bax[redaktə]

Kamera-obskura

Xarici keçidlər[redaktə]