Pirsinq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Pirsinq (ing. piercing — «deşik, dəlik») — Bədənin modifikasiyasının bir forması, bədənin bir sıra yerlərində deşiyin yaradılması və oraya bəzək və ya zinət əşyalarının taxılmasıdır. Pirsinqin edilməsi və ya edilməməsinin bir çox səbəbi ola bilər. Bir sıra insanlar pirsinqi dini və ya mənəvi səbəblərdən, digərləri isə özünüifadə ehtiyacı ilə, estetik dəyərlərlə, öz seksual həyəcanlarını yaxşılaşdırmaqla, özünü hərhansısa bir submədəniyyətə aidiyyət və ya ona etirazı ilə tənzimlənməlidir. Təhsil müəssisələri, işəgötürənlər və dini icmalar adətən pirsinqin geyinilməsini məhdudlaşdırırlar. Bir sıra insanlar isə pirsinqin ekstremal növlərini praktikada işlədirlər. Ginnesin Rekordlar Kitabında, bədənində yüzlərlə və hətta minlərlə pirsinq deşiklərinə sahib olan insanların adları qeyd edilib.

Əslində pirsinq - invaziv prosedurdur və pirsinq zamanı bədəndə allerqik reaksiya, kəsik və ya çapıq izlərinin yaranması və ümumilikdə orqanizmin görünmədən reaksiya ehtimalı böyükdür. Ancaq müasir qaydalar və ehtiyat kimi tibbi tədbirlər yuxarıda adı çəkilən risklərin yaranmasını minimuma salır. Pirsinq olunan yerin sağalması deşiyin harada olmasından asılıdır: belə ki, genital pirsinqin sağalması 1 aydan az çəkərkən, göbək pirsinqi 2 ilə tam sağalır.

Tarix[redaktə]

Qazıntılarda tarixi mənbələrin kiçik sayda aşkar edilməsi nəticəsində arxeoloqlar son vaxtlar qədim insanların bədənini pirsinqlə bəzədilməsini ciddi öyrənilməsi ilə məşğuldurlar. Arxeoloqların qədim məzarları tapdıqda, orada kifayət qədər bəzək əşyaları aşkar edilir. Həmçinin pirsinq haqqında müasir məlumatlar miflərlə hopmuşdur, xüsusilə də Duq Malloy tərəfindən. 1960-1970-ci illərdə Malloy tarixi ənənələr kimi reklam edirdi. Onun Bədənin və genitaliyaların pirsinqi haqda məlumatı özündə bir sıra şəhər əfsanələrini özündə irləşdirir, məsələn Prins Albert qeyimi altında özünün cinsiyyət orqanının böyük ölçülərini gizlətmək üçün eyniadlı pirsinq növünü icad etmişdi, Roma senturionları isə öz döş gilələrinə taxılmış halqalara plaşlarını taxırdılar.

Malloyin təqdim etdiyi bəzi miflər, sonradan fakt şəkilndə çap edilrək pirsinqin inkişafının tərkib hissəsi kimi daxil edilmişdir.

Qulaq pirsinqi[redaktə]

Qulaq deşilmə nəticəsində tez sağaldığına görə, pirsinqlər içərisində ən populyar və ən çox yayılmış hesab olunur. Bu pirsinq növü həm kişilərdə, həm də qadınlarda təsadüf olunur. Kişilər arasında qulaq pirsinqi olan bir çox görkəmli insanları misal çəkmək olar (Yuli Sezar, Uilyam Şekspir, Ser Uoltor Reyli, Frensis Dreyk v.b.). Orta əsrlərdə dənizçilər qulaqlarına qızıl sırğalar taxırdılar ki, dənizdə tufan olarsa və onlar həlak olarlarsa, tanışları qızıl sırğanı sataraq, xristian adət-ənənələrinə əsasən basdırılsınlar.

Qulaq pirsinqinin növləri[redaktə]

Burun pirsinqi[redaktə]

Burun pirsinqi

Burun pirsinqinin çox qədim tarixçəsi mövcuddur. E.Ə. 1500-cü ilə aid edilən Veda yazılarında burnun pirsinq edilməsi Lakşmi tanrısına aid edilirdi, amma hipotezə əsasən müasir Hindistanda burnun deşilmə prosesi XVI əsrdən başlayır və kökləri Böyük Moğol imperiyasına qedib çatır. Ayurveda tibbində burun deşikləri qadın reproduktiv orqanları ilə eyniləşdirilir və buna görə də Hindistan qadınları arasında burunda pirsinq edilməsi (xüsusi ilə də sol burun deşiyində) çox geniş yer alıb. Bəzən buruna deşik açılması qızın ərə getməsinə bir gün qalmış edilir. Burunda dəliklərin yaradılması Orta Şərqdə bədəvilərdə, həmçinin bərbərlər və Afrika xalqları becalarda da geniş yayılmışdı.

Amerikanın yerli hindu xalqlarında burun çəpərinin (septum) pirsinqi yayılmışdı. Asteklər, Mayya xalqlarında burun çəpəri deşildikdən sonra oraya sümük və ya lələk taxılırdı və bu qadınlarda sağlamlığı, kişilərdə isə mərdliyi ifadə edirdi. Asteklər, Mayya və İnkilər qızıl üxük şəklində bəzək əşyaları taxırdılar və bu günümüzə kimi çatmışdı: məsələn Panamada yaşayan Kuna xalqı bu növ pirsinqi geniş istifadə edir. Burun pirsinqi həmçinin Pakistanda, Banqladeşdə və bir sıra Ərəb və Yaxın Şərq xalqlarında da müşahidə olununr.

Dodaq və dil pirsinqi[redaktə]

Dodaqlarda deşiyin və tunnellərin edilmə praktikası qədim Afrika və Amerika tayfa mədəniyyətlərindən qəlir. Dodaqdaki bəzək əşyalarını Tlingitlər, həmçinin Papua-Yeni Qvineya və Amazoniya xalqları taxırdılar. AstekMayyalılar da belə bəzək əşyalarını tez-tez istifadə edirdilər.

Malavinin bir sıra regionlarında dodaqlarını "pelele" adlı lövhələrlə bəzəyirdilər. Bu lövhələri quraşdırmaq üçün uşaqlıqda qızların dodağında dəlik yaradırlar və daimi dartılma nəticəsində deşiyin diametri 10 sm çatır və bu çənənin struktura və formasının dəyişməsinə səbəb ola bilər. Bu praktika bir sıra afrika tayfalarında bu günə kimi saxlanılır. Efiopiya tayfaları olan mursilərdə dodaq lövhələrinin diametri hətta 15 sm çata bilir.

Göbəyin, Döş giləsinin pirsinqi[redaktə]

Kişi döş giləsinin pirsinqi
Göbək pirsiqi

Döş gilələri və göbəyin pirsinqi tarixən hələ qədim Misir dönəminə aid edilir. Orada belə pirsinq növləri zadəgan ailələrində təcrübə edilirdi. Göbək pirsinqi Britni Spirs, Lindsey Lohan, Viktoriya Bekhem, Castin Biber və mərhum Anna Nikol Smit kimi bir çox dünya ulduzlarında var.

Döş gilələrinin deşilməsi praktikası qədim Roma dövründə əsgərlər arasına geniş yayılmışdı və cəsarət rəmzi kimi göstərilirdi. Həmçinin o britaniyalı və amerikalı dənizçilər tərəfindən də vacib parallel və meridianları keçmələrinin şərəfinə edilirdi. XIV əsr qərb qadınları öz döşlərini və gilələrini rənqləyib deşirdilər, bu o zamanki moda tərzi ilə əlaqələndirmək olar və əsas məqsədi kənar şəxsin buna şahid olması idi.

Genital pirsinq[redaktə]

Kişi genital pirsinqi[redaktə]

Kişi genital pirsinqinin çox müxtəlif növləri mövcuddur. Bu penisin başında və ya baş tacı sahəsində edilən sadə deşiklərdən başlayaraq, çətin və ekstremal formalarla bitir. Cinsiyyət orqanının əsas hissəsinə deşik edilmir, bu süngəri cismi zədələyə bilər və sonradan ümumiyyətlə ereksiya problemlərinə səbəb ola bilər. Həmçinin pirsinqi xalalarda da tez-tez edirlər.

Qadın genital pirsinqi[redaktə]

Ən sadə və tez-tez müşahidə edilən qadın grnital pirsinqlərdən biri Klitor nahiyyəsinə edilən pirsinqdir. Böyük pirsinq dairələrinin taxılması qadınlarda seksual stimulyasiyaya səbəb ola bilər.

Bir sıra pirsinq növlərinin sağalma müddəti[redaktə]

Aşağıdaki cədvəldə bir fərqli pirsinqlərin sağalma müddəti haqqında məlumat var:[1]

Ampallang cropped.jpg
Ampallanq: 3 - 6 Ay
Fourchette foto.jpg
Furşet: 4 - 6 Həftə
Mundpartie.jpg
Dodaq: 4 - 8 Həftə
BCR-prince-albert.jpg
Şahzadə Albert: 4 - 6 Həftə
Piercing micro banane.jpg
Qaş pirsinqi: 6 - 8 Həftə
Brian Guiche by Tommy T.JPG
Guiche: 8 bis 12 Həftə
Lip frenulum piercing closeup.jpg
Birləşdirən pərdə pirsinqi: 1 - 2 Həftə
Pubic piercing.jpg
Pubic: 8 Həftə
Erl-piercing.jpg
Bridge: etwa 8 bis 12 Həftə
Hafada piercing cutout.jpg
Hafada: 4 - 8 Həftə
Bauchnabelpiercing030a.jpg
Göbək: 3 = 6 Ay
Septum.jpg
Septum: 4 - 8 Həftə
Piercing-Barbell-Nipple.jpg
Döş giləsi: 2 - 6 Ay
Clitoris23.jpg
Klitor: 4 - 6 Həftə
Nose piercing.jpg
Burun: 6 - 9 Həftə
Triangle piercing vulva.jpg
Üçbucaq: 4 - 8 Həftə
Christina pierc.jpg
Kristina: 8 Həftə
Intimpiercing Frau aeussere.jpg
Labia Mayora: 8 - 12 Həftə
Cartilage Piercing.jpg
Qulaq: 2 - 6 Ay
--Category---Foreskin piercing.jpg
Penis başı: 4 - 8 Həftə
Dydoe.jpg
de:Dydoe: 3 - 5 Ay
Inner Labia Piercing Rings.jpg
Labia Minora: 4 - 6 Həftə
Circular barbell.jpg
Sırğalıq: 4 - 8 Həftə
Tongue piercing.jpg
Dil: 2 Həftə

Pirsinq üçün alətlər və materiallar[redaktə]

Müasir pirsinq spektr sayda material istifadə edir. Bəziləri allergik reaksiya verir. Avropa Birliyinə daxil edilmiş ölkələrdə mövcud qaydalara əsasən pirsinq materialların siyahısı qəbul edilmişdi. Xüsusi ilə də Titan, İmplantasiyaedici polad və Politetraftoretilen (PTFE). Plastic Body Jewelry.jpg

Metallar[redaktə]

  • Cərrahiyyə poladı
  • İmplantatium
  • Titan
  • Niobiy
  • Bürünc
  • Gümüş
  • Qızıl

Şüşə materialları[redaktə]

  • Plastmass
  • Politetraftoretilen (PTFE)
  • Orqşüşə və ya akril plastik
  • Vulkanik şüşə. Pireks

Təbii materiallar[redaktə]

  • Ağac
  • Kəhrəba
  • Heyvani material - məsələn heyvan sümüyü (fil dişi), buynuz v.s.

İstinadlar[redaktə]

  1. Body Piercing Info. - pdf

Web links[redaktə]

VikiAnbarda Pirsinq ilə əlaqəli mediafayllar var.

VikiAnbarda Pirsinq ilə əlaqəli mediafayllar var.