Pol Sezann

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pol Sezann
fr. Paul Cézanne
Avtoportret (1879-1882)
Avtoportret (1879-1882)
Doğum tarixi: 19 yanvar 1839(1839-01-19)
Doğum yeri: Flag of France.svg Fransa, Eks-an-Provans
Vəfatı: 22 oktyabr 1906 (67 yaşında)
Vəfat yeri: Flag of France.svg Fransa, Eks-an-Provans
Vətəndaşlığı: Flag of France.svg Fransa
Janrlar: Rəsm, peyzaj, portret, natürmort, akvarel
Təhsili: Flag of France.svg Fransa, Eks-an-Provans Bələdiyyə Rəssamlıq məktəbi Süisa Akademiyası (Flag of France.svg Fransa, Paris)
Stil: Postimpressionizm, impressionizm, kubizm
Tanınmış işləri: Çimən (1885-1887), Müasir İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York); Mont Seint-Viktuar (1885-1887), Kortold İnstitutu Qalereyası (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London); Palitra ilə avtoportret (1890), E.G.Bührle fondu (Flag of Switzerland.svg İsveçrə, Sürix); Kart oyunçuları (1892), Kortold İnstitutu Qalereyası (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London); Kəllə piramidası (təx. 1901), şəxsi kolleksiya
Hamiləri: Ejen Delakrua, Eduard Mane, Kamil Pissarro
Təsirlənib: Corc Brak, Henri Matiss, Pablo Pikasso
Sayt: http://www.paul-cezanne.org http://www.paulcezanne.com
Cezanne autograph.png

Pol Sezann (fr. Paul Cézanne) (tələffüz: pɔl sezan) (19 yanvar 1839, Eks-an-Provans - 22 oktyabr 1906, Eks-an-Provans) — fransız rəssamı, postimpressionizm cərəyanının yaradıcısı və görkəmli nümayəndəsi. Belə demək mümkündürsə, Pol Sezann impressionizm ilə kubizm arasında körpü rolu oynamışdır. O, öz əsərlərində dizayn, rəng, ton və kompozisiya ustalığı nümayiş etdirir. Sezannın əsərlərində rəng üslubu təkrarolunmazdır.

Həyatı[redaktə]

Pol Sezann (təq. 1861)
Pol Sezann (1874)

Pol Sezann 1839-cu il 19 yanvar Fransada yerləşən Eks-an-Provansda anadan olub. [1] Onun soyadı Şimali İtaliyanın Pyemont əyalətində yerləşən Çezena şəhərindən götürülmüşdür. Bunun əsasında bir sıra mütəxəssislər onun italyan əsilli olduğu fikrini irəli sürmüşlər. [2] Rəssamın atası Lui-Ogüst Sezann şlyapa taciri olmuş, daha sonra isə bankirliklə məşğul omuşdur. [3] Eksdə Burbon Kollecində sonradan yaxın dostu olacaq Emil Zolya ilə birlikdə eyni kollecdə təhsil almışdır. Emil Zolya ilə aralarında olan bu dostluq uzun müddət davam etmişdir. Az yaşlarından etibarən sənətə maraq göstərmiş, lakin oğlunun rəssam olmasını istəməyən atasının təkidi ilə hüquqşümas peşəsinə yiyələnmişdir. 1858-ci ildə təhsilini bitirdikdən sonra bankir olan atasının kontorunda işləmiş və eyni vaxtda Bələdiyyə rəssamlıq məktəbinə getmişdir. 1861-ci ildə atası Pol Sezannı Parisə buraxmağa razılıq vermiş, Parisə qayıtmış və Süisa Akademiyasına baş çəkimşdir Bu dövrlərdə impressionizm cərəyanının banilərindən olan Kamil Pisarro ilə yaxın münasibətlər qurmuşdu[4].

İkinci Paris dövrü[redaktə]

Daha sonra Eks şəhərinə qayıdaraq atasının bankında çalışmağa başlamış, lakin burada çox davam gətirməyərək, 1862-ci ilin noyabrında yenidən Parisə getmişdir. Parisdə yerləşən Zərif Sənətlər Məktəbinə qəbul imtahanı versə də, kəsilmiş və yenidən Süisa Akademiyasına qayıtmışdır. Bu dövrdə ilk sərgisini keçirməyə cəhd etmiş, lakin uğursuzluğa düçar olmuşdur.

1869-cu ildə rəssamlar üçün modellik edən Mari-Qortenziey Fike adlı 19 yaşlı gənc qızla tanış olmuş, az sonra onunla birgə yaşamağa başlamışdır. Atasının etiraz edəcəyini bildiyindən bu əlaqəni onlara bildirməmişdir. 1872-ci ildə Pol adı qoyulmuş bir oğlu dünyaya gəlmişdir.

Tanınması[redaktə]

Təxminən elə bu vaxtlar Kamil Pisarronun məsləhəti ilə, Pontuaza, oradan Overə köçmüş, daha sonra isə Parisə qayıtmışdır. Bu illərdən başlayaraq, Pol Sezannn rəssamlar arasında tanınmağa başlamış, impressionistlərin keçirdikləri 1874-cü və 1877-ci il sərgilərində iştirak etmişdir. Onun ilk pərəstişkarları peyda olmuşdur. Onların arasında onun əsərlərini kolleksiyaçısı olan Viktor Şoke xüsusilə seçilmişdir.

Rəssamlıq həyatını diqqətlə izləyir, rəssamların tez-tez toplaşdığı məşhur Qerbua kafesinə baş çəkir. Öz dövrünün kumirləri sayılan Ejen Delakrua və Qustav Kurbe ilə birlikdə olurdu. Luvr muzeyində köhnə rəssamların əsərlərinin surətini çıxardırdı. Veronezeyə, Tintorettoya, Karavadjoya və Krespiyə üstünlük verirdi. Sezannın xüsusi rəssamlıq təhsili yox idi, o özü öyrənirdi. Çünki akademik sənətin qaydalarına tabe olmaq istəmirdi.

Pol Sezann 1906-cı il 22 oktyabr doğulduğu Eks-an-Provansda vəfat etmişdir.[5]

Yaradıcılığı[redaktə]

Pol Sezann əvvəllər impressionizmə yaxınlaşmışdı. 1870-ci illərdən plenerdə işləməyə başlayan Sezann öz boyakarlıq sistemini yaratmışdır və bu dövrdən impressionizm ilə Sezann yaradıcılığı arasında ziddiyyət meydana gəlmişdi. Sezannı atmosferdə rənglərin dəyişkənliyi, ətraf mühitin dinamikası və işıq-kölgənin təsadüfi effektləri deyil, rəng münasibətlərinin sabit qanunauyğunluğu, təbiətin maddi dolğunluğu cəlb etmişdir ("Overdə edam edilmişin evi", 1872-1873, "Yolun döngəsi"; hər ikisi Paris şəhərində yerləşən İmpressionizm muzeyindədir). Sezannın istər portretlərində ("L.Giyom", 1879-1882, Vaşinqton şəhərində yerləşən Milli qalereyada saxlanılır) fiqurlu kompozisiyalarında ("Pyero və Arlekin", 1888, Moskva şəhərində yerləşən A.S.Puşkin adına Təsviri Sənət muzeyində saxlanılır), mənzərələrində ("Sent-Viktuar dağı", 1900, Sankt-Peterburq şəhərində yerləşən Ermitaj muzeyində saxlanılır), istərsə də, natürmortlarında təsvir etdiyi obyektlər sanki təbiət qüvvələrinin tarazlığını ifadə edir. Sezannın yaradıcılığı XX əsr boyakarlığına geniş təsir göstərmişdir[6].

Sezann, Mane və impressionistlər[redaktə]

Emil Zolya vasitəsilə gələcək impressionizmin nümayəndələri olan E.Mane, K.Pissarro, K.Mone, O.Renuar və s. kimi rəssamlarla tanış olur. 18741877-ci illərdə impressionistlərin sərgilərində iştirak edirdi. Lakin onların təbiətin ani vəziyyəti fikirləri ilə razılaşmırdı. Mane kimi o da bir çox əsərlərində ("Ot üstündə səhər yeməyi" (1869-1870, Fransa, Paris, şəxsi kolleksiya), "Müasir Olimpiya" (1873-1874), Orse muzeyi (Fransa, Paris)) köhnə rəssamların ənənələrini davam etdirmək istəyirdi. Pusenn onun daimi kumiri idi. Hətta "Yaz""Payız" (1859-1862, Pti Pale, Paris) adlı iki pannosunu Enqrə həsr etmişdir.[7].

Tanhauzerə Uverertürə: Rəssamın anası və bacısı (1868), Ermitaj muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Sankt-Peterburq)

Erkən dövr (1860-cı illər)[redaktə]

Yaradıcılığının bu dövrü romantizmi qabarıq şəkildə əks etdirir: zorakılıq səhnələri ("Qətl" (1867-1870, Vildşteyn Qalereyası, ABŞ, Nyu-York), "təlaş" tipli natürmortlar ("Kəllə və şamdan ilə natürmort" (1865-1867, şəxsi kolleksiya, İsveçrə), erotik görünüşlər ("Orgiya" (1864-1868, şəxsi kolleksiya, Fransa, Paris). Sezannın əsərlərinin hansı illərdə çəkildiyini dəqiq demək mümkün deyil. Çünki rəssam özü kətanlarının üzərində illəri nadir hallarda qeyd edirdi. Erkən dövr yaradıcılığına aid olan "Atasının porterti" (1867, saxlanıldığı yer məlum deyil) əsəri ölçü baxımından kifayət qədər böyük idi (198x118 sm). Görünür, bu portretlə o, atasına sübut etmək istəyirdi ki, peşə seçimində yanılmayıb. "Piano qarşısında qız" əsərində rəssam anasını və bacısını təsvir edib, boş kreslo isə çox güman ki, atasını xatırladır. Təvazökar əyalət həvəsində Vaqnerin romantik musiqisi səslənir. Çünki XIX əsrin ikinci yarısında Vaqner Fransada pərəstiş olunan bəstəkarlardan sayılırdı (əsərin digər adı "Tangeyzerə uvertüra" adlanırdı). 1860-1870-ci ilərin ərəfəsində, sonrakı onilliklərdə aktual hesab edilən "Çimənlər" mövzusu geniş yayılır.[8].

1870-ci illər yaradıcılığı[redaktə]

Jas de Bouffan (1885-1887)
Jas de Bouffan (1876)

1870-ci illərin başlanğıcında Sezann Mari-Qortenziey Fike ilə yaxınlaşır və tezliklər Pol adlı uşaqları olur (onlar rəssamın gələcək modelləri idi). Ailə Pontuaze və Uazı çayı yaxınlığında yerləşən Overedə yaşıyırlar. Bundan Arjanteyada da olurlar. Daha bir "kiçik impressionizm paytaxtı": burada Pissarro və Qiyomen çalışırdı. Pissarronun təsiri ilə rəssam plenerlərdə etüdlər çəkməyə başlayır. Kiçik yaxmaların texnikasına yiyələnir. Bu dövrün ən impressionist əsəri "Edam edilmişin evi" (1873, Orse muzeyi (Fransa, Paris)) rəsmi idi. Pissarronun dərsləri həm də ona görə əhəmiyyətli idi ki, peyzajın fəza mütəşəkkiliyinə daha çox diqqət ayırırdı. Sezann dünyanı yenidən qurmaq və daha sabit cəhətlərini göstərmək istəyirdi. Onu ətraf mühitin hərəkətliyi, rəngin atmosferdə dəyişkənliyi maraqlandırmırdı. O, 1870-ci illərin ikinci yarısında onun əldə etdiyi yaradıcı prinsipini "gerçəkləşdirmək" adlandırmışdır.

Fəza görüntüləri Sezannı az maraqlandırırdı. O, bütün təsviri vahid bədii təsvir sahəsində cəmləşdirirdi. Belə ki, ayrı-ayrı perspektivli sahələr sanki bir-biri ilə çulğalaşırdı. Bəzən o, əks və sferik perspektivli üsullardan istifadə edirdi. Onun rəsmlərində tam düz xətlərə nadir hallarda rast gəlinir: onlar ya əyilir, ya da maili olurlar. Get-gedə Sezann daha çox akvarel boyarkarlığa maraq göstərirdi, onun ayrı-ayrı üsullarını yağlı boyakarlığa gətirirdi. Həmin akvarelləri xüsusi ağ kətanlar üzərinə çəkirdi və rəng qatını daha da yüngülləşirirdi. Rənglər sanki içəridən işıq saçırdı. Sezannın rəngləri öz sözünə görə üç rəngin (yaşıl, mavi və oxra) və təbii ki, bəyaz rəngin modulyasiyasıdır. Yapmaların formaları lakonik, konstruktiv ümumişləşmiş olur.[9].

Avtoportret və natürmortları[redaktə]

Furajkada avtoportret (1873-1875), Ermitaj muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Sankt-Peterburq)
Pərdə ilə natürmort (1895), Ermitaj muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Sankt-Peterburq)

1870-ci illərdə Sezann yaradıcılığında avtoportretlər silsiləsi başlayır. "Furajkada avtoportret" (1873-1875, Ermitaj muzeyi, Rusiya, Sankt-Peterburq) əsəri ilə o, "qabalıq" və "yaponlaşdırma"dan kənarlaşır, ümumiləşdirilmiş təsvirlərin (Avtoportret, təx. 1880, şəxsi kolleksiya, Vintertur) yaradılmasına keçir. "Meyvələrlə vaza" natürmortunda (1878, şəxsi kolleksiya, Fransa, Paris) izləyici vazanı profil görüntüsündən və müəyyən qədər yuxarıdan görür. Sezannın təsvir obyektlərində onun sevimli metodları müxtəlif nöqteyi-nəzərlərinin kombinasiyasından göstərilir.

İmpressionistlərdən fərqli olaraq, hansı ki, təbiətdə gəzintiləri və piknikləri təsvir etməyi sevirlər, Sezannın peyzajlarında insanlar görünmür. Onun Pontuazedə bir çox peyzajları təsvir edilir və göstərilir. Bundan başqa, sarı-oxra kristallı evlərdə sanki həyat nəzərdə tutulmur. Bunlar əzəmətli cənubi yaşıllıqlar arasında ruhun sarkofakıdır. Təbiət öz adından möhtəşəm və bütün sirli enerji gücü ilə çıxış edir. Sezannın geologiya ilə maraqlanması onun bu dövrü üçün xarakterikdir. 1880-ci illərdən Sent-Viktuar dağı onun peyzajlarında tez-tez rast gəlinən motivlərdən olur. Həmin dağ Eksedə yerləşən onun emalatxanasında pəncərədən və terrasdan görünürdü, hansı ki, rəssam ömrünün sonuna qədər burada qalmışdır. "Eksenin tərkidünyası" ləqəbini ona burada vermişdilər.[10].

Son dövr yaradıcılığı[redaktə]

1880-1890-cı illərin hüdudlarında Sezann təsvir edilən janrlarla daha çox maraqlanmağa başlayır. "Pyero və Arlekin" kompozisiyası (1888, Təsviri

Kart oyunçuları (1892), Kortold İnstitutu Qalereyası (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London)
Kəllə piramidası, (təx. 1901), şəxsi kolleksiya

İncəsənət Muzeyi, Rusiya) süjet etibarilə "Mardi qra" bayramının postdan əvvəl karnavalın son gününə həsr olunmuşdur. "Kart oyunçuları" kompozisiyasının beş variantı (1890-1892, 1890-1896-cı il versiyası da mümkündür) yerli muzeydən olan Karavadjo rəsmi ilə təhrik edilmişdir. 1890-cı illərin ortalarında Sezann portretlər üzərində işləməyə başlayır ("A.Volların portreti", 1899, Pti-Pale, Fransa, Paris), "Qustav Geffroyun portreti" (1895), Orse muzeyi (Fransa, Paris)), hansı ki, çoxsaylı seanslar tələb edirdi (bəzən yüzə qədər) və yenədə yarımçıq qalırdı. Sezannın yaradıcılığında son dövründə işlədiyi bir çox kətanlar yarımçıq qalmışdır. Eyni zamanda onun yekun əsəri "Çimən qadınlar" kompozisiyası (1898-1905, İncəsənət Muzeyi, ABŞ, Filadelfiya) yaradıcılığının böyük dövrünü və ciddi ritmikliyini bitirir. Sezann təxəyyülünə görə öz çılpaq təbiətlərini yazırdı, onun fiqurları tez-tez formalarını dəyişir və ekspressivləşirdi, uydurulmuş poza və qruplara qoyulurdu.[11].

Pol Sezannın dünya və incəsənətə təsiri[redaktə]

Sezannın şöhrətli həyatı sona çatır. Sabiq rəssamların, kolleksiyaçıların və tənqidçilərin zəvvarlarığı başlanır. Sezann yaradıcılığının təsiri özünü Pol Qogen və "Nabi" rəssamlar qrupu yaradıcılığında, fovist və kubistlərin, "Kərpicxallı valetlər"dən rus "sezannistlər"inin yaradıcılığına təsir göstərmişdir. Bəzən Sezanna "rəssamlar üçün rəssam" və "təmiz rəsm"in nümayəndəsi kimi və əksinə, bəzən də, bir növ dünya və incəsənətin fəlsəfi konsepsiyasının yaradanı kimi baxırdılar.[12].

Pol Sezann şəxsiyyəti[redaktə]

Pol Sezann impressionizmdən təmizliyi və rəngin melodikliyini qəbul edib, postimpressionizmlə ona varlığın daimi başlanğıclarının axtarışlarını müqayisə edib, möhkəm maddi və mənəvi mahiyyətlər, ümumiləşdirən, sintetik mənzərəli metodlar, fəlsəfi və simvolik aspektlərə maraq yüksəldib, dekorativ üslublara və formal qəbullara nail oldu.[13].

Sezannın incəsənət haqqında düşüncələri[redaktə]

  • "Rəssamlar tamamilə özlərini incəsənətin öyrənilməsinə həsr etməlidirlər və şəkilləri yaratmağa çalışmalıdırlar, hansılar ki, nəsihət olardılar. İncəsənət haqqında danışıqlar demək olar ki, faydasızdır. İş, hansı ki, insana öz işində müvəffəqiyyətə nail olmağa kömək edir, səfehlər tərəfindən anlamama üçün kifayət qədər kompensasiyadır. Ədəbiyyatçı özünü abstraktsiyalarla ifadə edir, halbuki rəssam şəkil və rəng vasitəsilə öz hisslərini və götürmələrini konkretləşdirir. Rəssam təbiətdən həddindən artıq, son dərəcə dəqiq, həddindən artıq səmimi və ya həddindən artıq asılı olmamalıdır; rəssam çox və ya az miqdarda öz modelinin və əsasən öz ifadə vasitələrinin sahibidir".
  • "Mənim yaşım və sağlamlığım mənə arzularımı həyata keçirməyə imkan verməyəcək, hansına ki, mən bütün həyatım boyu cəhd edirdim. Lakin mən həmişə incəsənəin o ağıllı həvəskarlarına təşəkkür edəcəm, hansılar ki, mənim tərəddüdlərimə baxmayaraq, anladılar ki, mən sənətimi yeniləmək üçün nəyə nail olmağa çalışırdım. Mən hesab edirəm ki, öz sənətinlə keçmişi əvəz etmirsən, yalnız ona yeni əlaqəni əlavə edirsən".
  • "Klassikaya tərəf getmək lazımdır, amma təbiət vasitəsilə, yəni hiss vasitəsilə".
  • "Mənim üsulum — bu fantastik obraza nifrətdir. Mən yalnız həqiqəti yazıram".
  • "Rəng — bu o nöqtədir ki, harada bizim beynimiz kainatla yanaşır".
  • "Mən Parisi kökün və almanın köməyilə təəccübləndirmək istəyirəm".

Pol Sezannın əsərlərinin saxlandığı muzey, qalereya və şəxsi kolleksiyalar[redaktə]

Muzeylər[redaktə]

  1. Orse muzeyi (Flag of France.svg Fransa, Paris)
  2. San Paulo İncəsənət muzeyi (Flag of Brazil.svg Braziliya, San Paulo)
  3. Kunstmuzey (Flag of Switzerland.svg İsveçrə, Bern)
  4. E.G.Bührle fondu (Flag of Switzerland.svg İsveçrə, Sürix)
  5. Metropoliten İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Manhetten, Nyu-York)
  6. Müasir İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York)
  7. Kimbell İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Texas, Fort Uert)
  8. Vizney Amerikan İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York)
  9. Sinsinnati İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Ohayo, Sinsinnati)
  10. Fine Arts muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Massaçusets, Boston)
  11. Ermitaj muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Sankt-Peterburq)
  12. A.S.Puşkin adına Təsviri Sənət muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva)

Qalereyalar[redaktə]

  1. Kortold İnstitutu Qalereyası (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London)
  2. Milli Qalereya (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London)
  3. Milli Qalereya (Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton)
  4. Minneapolis İnstitut Qalereyası (Flag of the United States.svg ABŞ, Minnesota, Minneapolis)
  5. Çikaqo İncəsənət İnstitutu (Flag of the United States.svg ABŞ, Çikaqo)
  6. Detroit İnstitut Qalereyası (Flag of the United States.svg ABŞ, Miçiqan, Detroit)


Şəxsi kolleksiyalar[redaktə]

  • Sezannın bir çox əsərləri şəxsi kolleksiylarda saxlanılır.

Əsərləri[redaktə]

Pol Sezannın əsərləri[14]

.

Rəsmləri[redaktə]

Qara mərmər saat (1869-1871)
Müasir Olimpiya (1873-1874), Orse muzeyi (Flag of France.svg Fransa, Paris)
Mont Seint-Viktuar (1882-1885), Metropoliten İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Manhetten, Nyu-York)
L'Estaque (1883-1885)
Marsel körfəzi, L'Estaquedan görünüş (1885)
Mont Seint-Viktuar (1885-1887), Kortold İnstitutu Qalereyası (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London)
Jas de Bouffan (1885-1887), Minneapolis İnstitut Qalereyası (Flag of the United States.svg ABŞ, Minnesota, Minneapolis)
Çimən (1885-1887), Müasir İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York)
Fatnaçt (Mardi Qras) (1888), A.S.Puşkin adına Təsviri Sənət muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Moskva)
Qırmızı jiletdə oğlan (1888-1890), Milli Qalereya (Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton)
Madam Sezann istixanada (1891-1892), Metropoliten İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York, Manhetten)
Yarılmış divarlı ev (1892-1894), Metropoliten İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York, Manhetten)
Château Noir yolunda Maison Mariya (1895), Kimbell İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Texas, Fort Uert)
Dağlardan əvvəl olan yol, Sent-Viktuar (1898-1902), Ermitaj muzeyi (Flag of Russia.svg Rusiya, Sankt-Peterburq)
Château Noir (1900-1904), Milli Qalereya (Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton)
Çimənlər (1898-1905), Milli Qalereya (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London)


Natürmortları[redaktə]

Açıq siyirtmə ilə natürmort (1877-1879)
Alma səbəti (1890-1894), Çikaqo İncəsənət İnstitutu (Flag of the United States.svg ABŞ, Çikaqo)
Üz çəkilmə, səhəng və meyvə kasası (1893-1894), Vizney Amerikan İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York)
Baş məlaikə ilə natürmort (1895), Kortold İnstitutu Qalereyası (Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya, Flag of England.svg İngiltərə, London)

Akvarelləri[redaktə]

Qırmızı jilet ilə oğlan (1890)
Avtoportret (1895)
Çayda zavod (1900-1906)
Üç mənbəyi olan körpü ilə çay (1906), Sinsinnati İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Ohayo, Sinsinnati)

Portret və avtoportretləri[redaktə]

Portretləri[redaktə]

Ankl Dominikin portreti (1865-1867), Metropoliten İncəsənət muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Nyu-York, Manhetten)
Rəssamın atası Luis-Avqusto Sezann oxuyarkən (1866), Milli Qalereya (Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton)
Akille Emperarın portreti (1868), Orse muzeyi (Flag of France.svg Fransa, Paris)
Pol Aleksis Emil Zolaya oxuyarkən (1869-1870), San Paulo İncəsənət muzeyi (Flag of Brazil.svg Braziliya, San Paulo)
Viktor Çokketin portreti (1876-1877)
Madam Sezann (təx. 1886, yağlı boya), Detroit İnstitut Qalereyası (Flag of the United States.svg ABŞ, Miçiqan, Detroit)
Pol Sezannın oğlunun portreti (1888-1890, pastel), Milli Qalereya (Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton)
Qustav Geffroyun portreti (1895), Orse muzeyi (Flag of France.svg Fransa, Paris)

Avtoportretləri[redaktə]

Avtoportert (1875), Orse muzeyi (Flag of France.svg Fransa, Paris)
Avtoportret (1879-1882), Kunstmuzey (Flag of Switzerland.svg İsveçrə, Bern)
Avtoportret (1880-1881), # Milli Qalereya (Flag of the United States.svg ABŞ, Vaşinqton)
Beret ilə avtoportret (1898-1900), Fine Arts muzeyi (Flag of the United States.svg ABŞ, Massaçusets, Boston)

İstinadlar[redaktə]

  1. J. Lindsay Cézanne; his life and art, s.6 (ing.)
  2. J. Lindsay Cézanne; his life and art, s.3 (ing.)
  3. Pol Sezann (rus.)
  4. Həyatı
  5. Həyatı
  6. Yaradıcılığı, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VIII cild, səh. 325
  7. Sezann, Mone və impressionistlər
  8. Erkən dövr (1860-cı illər)
  9. 1870-ci illər yaradıcılığı
  10. Avtoportret və natürmortları
  11. Son dövr yaradıcılığı
  12. Pol Sezannın dünya və incəsənətə təsiri
  13. Pol Sezann şəxsiyyəti
  14. Pol Sezannın əsərləri

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]