Ponti Pilat

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ponti Pilat
lat. Pontius Pilatus
Ponti Pilat
Bayraq
Yəhudi əyalətinin V prefekti
Bayraq
26 — 36
Sələfi: Valeriy Qrat
Xələfi: Martsel
 
Vəfatı: 36
Həyat yoldaşı: Klavdiya Prokula
Pruta: Pulu

Ponti Pilat (lat. Pontius Pilatus) — Yəhudi əyalətinin V prefekti, Suvarilər rəisi. İosiv Flaviy və Taçit onu prokurator adlandırsalar da 1961 ci ildə aşkar edilmiş, Pilatın yaşıdı olan Kesari yazısında göstərilir ki, 6-41 ci illərdə o, prefekt vəzifəsini daşımışdır. Əhdi-Cədidə görə sinedrionun (dini şuranın) başçısı Kaiafanın təkidinə baxmayaraq, Ponti Pilat məhkəmədə İsaya ölüm hökmü verməkdən üç dəfə çəkinmişdir. Pilatın həyat yoldaşı Klavdiya Prokula İsanın yuxusunda ona əzab verdiyini söyləyərək onu öldürməməyi ərindən israrla xahiş edir.Buna görə də bəzi xristiyan təriqətlərində onun adı - Klavdiya Prokula əziz tutulmaqdadır.

“Onlar bağırırdılar: Onu çarmıxa! Çarmıxa! O, üçüncü dəfə onlara dedi: O nə bəd iş görmüşdür? mən Onu öldürmək üçün heç bir səbəb görmürəm ki, Onu cəzalandırım, buraxacağam. Lakin onlar gurultu ilə bağırırdılar ki, o, çarmıxa çəkilsin; və kahin çığırtıları da onlara qatışmışdır. Və Pilat onların təkidi ilə qatili zindandan buraxmağı, İsanı isə onların ixtiyarına verməyi qərara alır”.

— Lukanın İncili

.

Pilatın əllərini yuması, Gebhard Fuqel, 1903

Lukanın İncilinin rəvayətinə görə, Pilat bu zaman onun töküləcək qanda günahı olmadığına işarə olaraq, qədim yəhudi ənənəsinə uyğun şəkildə "xalq qarşısında su götürüb əllərini yuyur" (“əllərimi yuyuram” kəlməsi buradan əmələ gəlmişdir). Ponti Pilat xristiyanlıq simvolu kimi İsa, Məryəmdən sonra xatırlanan üç addan biridir.

İsa Pilatın hüzurunda, Mixay Munkaçi, 1881

Məhz Ponti Pilat adına istinad olunaraq İsa tarixdə bir faktiki şəxs kimi təsdiqlənmişdir.

Pilat qamçılanmış İsanı Yerusəlim əhlinə göstərərək:-"lat. Esse Homo", sağ tərəfdə Pilatın kədərli qadını - Klavdiya Prokula, Antonio Sizeri, 1860-1880
Kesari lövhəsi:
…]S TIBERIÉUM
PON]TIUS PILATUS
..PRAEF]ECTUS IUDA[EA]E
..́.
azərb. Ponti Pilat yəhudi prefekti, Tiberinin təmsilçisi

Pilatın sonrakı həyatı haqqına çoxlu ziddiyyətli məlumatlar mövcuddur. IV əsrdə yaşamış Yevseviyə görə o, Qaliyaya Vyennə göndərilmiş, orada da özünə qəsd edərək ölmüşdür. Digər apokrif yazıda göstərilir ki, onun cəsədi Tiber çayına atılmış, lakn bu hal çay sularında coşqunluq yaratdığından cəsəd çıxarılaraq Vyennə aparılaraq Rona çayı sularında batırılmış, hadisə təzədən təkrarlandığından cəsəd çıxardılaraq Alp göllərinin birində batırılmışdır. Digər bir məlumata əsasən o, Neron tərəfindənqələ yetirilmişdir. Vyenndəkipiramidal sütunlu ippadrom, uzun müddət "Pilatın məzarı" kimi tanınmışdır.