Portal:Cənubi Azərbaycan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yeni istifadəçilərə · Cəmiyyət · Şablon:Select · Mükafatlar · Layihələr · Sorğular · Qiymətləndirmə
Cənubi Azərbaycan portalı Poets Mausoleum Tabriz.JPG Sheikh-safi tomb.JPG Olcaytu xudabəndə türbəsi yeni.jpg


Ərazisi

Cənubi Azərbaycan və ya Güney AzərbaycanTarixi Azərbaycanın, müasir İranın şimal-qərbində yerləşən bölgəsi.


Seçilmiş Məqalə

Azerbaijan arabian 1.gif

Azərbaycan Ərəb Xilafətinin tərkibindəVIII əsrdə Sasanilər imperiyasının fəth edilməsi ilə imperiyanın tərkibində olan Cənubi Azərbaycan, Qafqaz Albaniyasının fəth edilməsi ilə isə Şimali Azərbaycan Ərəb Xilafətinin tərkibinə daxil olmuşdur.

637-ci ildə ərəblər Sasani şahını onun paytaxtı olan Ktesifonda mühasirəyə aldılar. Cavanşir üç minlik alban qoşununun başında sasanilərlə birlikdə altı ay Ktesifonun müdafiəsində durdu. Lakin buna baxmayaraq Sasani ordusu darmadağın edildi. III Yəzdigərd Dəclə çayı sahilindəki qalalardan birində gizləndi. Moisey Kalankatlının məlumatına görə, Cavanşirin Sasani ordusu tərəfində ərəblərlə son döyüşü III Yəzdigərdin hakimiyyətinin səkkizinci ilinə (639-640-cı illərə) təsadüf edir. Beləliklə, mübarizənin faydasız, imperiyanın ölümə məhkum olduğunu dərk edən Cavanşir 639-640-cı ildə vətəninə qayıdır.

Bu dövrün hadisələrini əks etdirən ərəb mənbələrinin bir qismi ərəblərin Azərbaycan ərazisinə (onun cənub hissəsinə) ilk basqınının məhz həmin illərdə, yəni 639-640-cı illərdə baş verdiyini qeyd edir. Bu müəlliflərdən "fütuhat" haqqında xüsusi kitab yazmış IX əsr ərəb tarixçisi əl-Bəlazuri Azərbaycanın hicri tarixi ilə 18 (639)-ci ildə Huzayfa ibn əl-Yəmənin başçılığı ilə sülh yolu ilə alındığı barədə məlumat verir.(Məqalənin ardı...)


Arxiv/Redaktə


Seçilmiş məkan

Göy məscidin daxili interyeri 1.jpg

Təbrizdə Göy məscidTəbriz şəhərində yerləşən məhşur tarixi memarlıq abidəsi, Azərbaycan memarlığının ən dəyərli nümunələrindən biri.

Abidədə yüzilliklərin yetkinləşmiş bədii memarlıq üslubu, məscid planının ustalıqla hazırlanması, kompozisiya kamilliyi, Azərbaycan memarlığında geniş yayılmış motiv və formaların yüksək bədii tərzdə yaradılması, zəngin memarlıq bəzəyindəki nəfislik əks olunmuşdur.

Qaraqoyunlular dövrünün yadigarı, vaxtı ilə böyük və əzəmətli memarlıq kompleksindən ibarət olan bu tikili hazırda xarabalıq şəklindədir. İnşası zamanı 52 metr uzunluğunda olmuş baş fasadın qarşısında geniş həyət vardı. Arkadalı hasara alınmış məscid həyətində hovuz olmuşdur. Mərkəzi günbəzli məscidin özünəməxsus planına, binalarına Azərbaycanın başqa dini binalarında rast gəlinmir.

XV əsrdə Təbriz özünün memarlıq – planlaşdırma inkişafının əhəmiyyətli çağlarından birini keçirirdi. QaraqoyunluAğqoyunlu hökmdarları – Cahanşah Həqiqi (14381467), Uzun Həsən (14531478) və Sultan Yaqub (14781490) bu zaman Azərbaycanın paytaxt şəhərində düşüncə genişliyi ilə seçilən şəhərsalma tədbirləri görürlər. Təbrizdə bir sıra iri memarlıq kompleksləri – Müzəffəriyyə, Qeysəriyyə, Nəsriyyə, Maqsudiyyə, Həşt Behişt saray kompleksi və Baqe Şemal və başqa Azərbaycan memarlığının maraqlı və dəyərli nümunələri olan memarlıq kompleksləri meydana gəlir. (Məqalənin ardı...)


Arxiv/Redaktə


Seçilmiş Şəkil

Azərgüşnasp məbədi 2.jpg
Azərgüşnasp məbədinin xarabalıqlarının gölün qarşı sahilindən görünüşü.


Arxiv/Redaktə


Seçilmiş Bioqrafiya

Roshdieh.jpg

Hacı Mirzə Həsən Rüşdiyyə (5 iyul 1851, Təbriz10 dekabr 1944, Qum) — əslən azərbaycanlı olan İran müəllimi, ruhanisi, siyasətçi və mühərriri. İranda ilk müasir təlim-təhsil üsullarını tətbiq etmişdir.

Əslən azərbaycanlı olan İranda ilk müasir təlim-təhsil üsullarını tətbiq еtmiş Hacı Mirzə Həsən Mеhdi oğlu Təbrizi 1851-ci il iyulun 5-də Təbriz şəhərində ruhani ailəsində dünyaya gəlmişdir.

O, ilk təhsilini ərəb və fars dillərini mükəmməl bilən, dövrünün görkəmli ziyalılarından оlan maarifpərvər atası Mоlla Mеhdidən almışdır. Ruhani olmaq istəsə də, daha sоnra bu fikirdən daşınmışdır. Bunun əsas səbəblərindən biri İstanbulda iki təbrizli naşir – Mirzə Nəcəfəli xanAğa Məhəmməd Tahir tərəfindən nəşr olunan, İran mətbuatı tarixində ilk mühacir mətbu orqanı sayılan «Əxtər» (1875-1896) qəzеtində yazılmış məqalə ilə tanışlığı idi. Məqalədə dеyilirdi ki, «Avropada hər min nəfərdən on nəfəri savadsız, İranda isə hər min nəfərdən on nəfəri savadlıdır. Bu nöqsan əlifbanın çətinliyi və tədris üsulundakı qüsurlardan irəli gəlir... İranda da avropasayağı məktəblər olmalıdır». (Məqalənin ardı...)


Arxiv/Redaktə


Sitatlar

Portal:Cənubi Azərbaycan/Sitatlar

Arxiv/Redaktə


Bilirdinizmi...

Arxiv/Redaktə


Kateqoriyalar

Cənubi Azərbaycan kateqoriyaları

Bütün alt kateqoriyalar üçün "+" klikləyin:
Arxiv/Redaktə



Panorama

Panomara of Tabriz.jpg
Təbriz şəhərindən panoram təsvir.


Arxiv/Redaktə


Əlaqəli portallar

Emblem of Azerbaijan.svg

Türkiye arması.svg

Emblem of Iran.svg

Emblem of Kazakhstan.svg

Coat of Arms of the Russian Federation.svg

Герб Туркменистана.gif

Uzbekistan coa.png

Azərbaycan

Türkiyə

İran

Qazaxıstan

Rusiya

Türkmənistan

Özbəkistan


Portal:Европа
Portal:İslam
Portal:Asiya
Avropa İslam Asiya
Arxiv/Redaktə


Digər resurslar

Cənubi Azərbaycan Wikixəbərdə     Cənubi Azərbaycan Wikisitatda     Cənubi Azərbaycan Wikikitabda     Cənubi Azərbaycan Wikimənbədə     Cənubi Azərbaycan Wikilüğətdə     Cənubi Azərbaycan Wikiversitetdə     Cənubi Azərbaycan Vikimediya Kommonsda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Şəkillər & Mediya
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo-en.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg


Arxiv/Redaktə