Portal:Opera

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
redaktə  

"Ola bilsin ki, operaya gedən hər əlli nəfərdən yalnız biri artıq onu sevsin, yerdə qalan qırxdoqquz nəfər isə onu sevməyi öyrənmək üçün operaya gedirlər" Mark Tven

Üçüncü zəng çalınır, pərdə qalxır...

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Maska Lira.png
Opera portalına
xoş gəlmisiniz!
Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrı.jpgMilano-scalanotte.jpgParis Opera full frontal architecture, May 2009.jpg


redaktə  

Operalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Figaro.jpg

Sevilya bərbəri (it. Il Barbiere di Siviglia) — Coakkino Rossininin 2 pərdəli Pyer Bomarşenin eyniadlı pyesi əsasında Sezare Sterbini librettosunda opera. Komi janrda olan bu operanın ilk primyerası 20 fevral, 1816 cı ildə Romada Arcintina teatrında oynanılmışdır (it. Almaviva, ossia l’inutile precauzione). Rossininin əsəri belə adlanırmasına səbəb ondan əvvəl Covanni Paizellonun belə bir süjetə müraciyət etmiş olması idi. Bundan başqa L. Benda (1786), İ Şults, N. İzuar (1797) və başqaları bu mövzuda opera yazmışdılar. Rossini hələ 1816-cı ildə Arjentino teatrı qarşısında karnaval ərafəsində bir opera yazmaq üçün öhdəlik götürür. Lakin senzura operanın bəstəkarın özü tərəfindən yazmış olduğu liberettoya izin vermir. Karnavala az vaxt qaldığından mövcud liberettolardan birinə müraciyət edir. Beləliklə də “Sevilyalı bərbər” ideyası ortaya çıxmış olur. Rossini Paiyielloya izin üçün müraciyət edir və o da gənc bəstəkarın uğursuzluğuna əmin olaraq ona məmnunluqla razılıq verir. Yeni liberetto Ç. Sterbiniyə tapşırılır. İnadla çalışaraq, bəstə və intrument işləmələrini 13 günə bitirmiş olur.


redaktə  

Operettalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Arshin mal alan libretto 1913.jpg

Arşın mal alanÜzeyir Hacıbəyovun 1913-cü ildə yazdığı son operetta. Əsəri Üzeyir bəy Sankt-Peterburqda konservatoriyada oxuyarkən qələmə almışdı. Operettanın süjeti Qarabağın Şuşa şəhərinin həyatından alınmışdır.2013-cü ildə UNESCO-nun Baş Konfransının 36-cı sessiyasında Arşın mal alan operattasının 100 illik yubileyinin dünya səviyyəsində qeyd edilməsi haqqında qərar qəbul edilib. Ü.Hacıbəyov “Arşın mal alan” operettasını tamamladıqdan sonra onu ilk dəfə Sankt-Peterburq konsevatoriyasının direktoru, görkəmli rus bəstəkarı A.Qlazunova göstərmişdir. A.Qlazunov əsəri çox bəyənmiş və onu bütün Rusiyada ilk operetta adlandırmışdır. “Arşın mal alana” verilən bu cür yüksək qiymətdən sonra Üzeyir bəy əsərin partiturasını və librettosunu Bakıya, dostlarına göndərir.


redaktə  

Bəstəkarlar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Üzeyir Hacıbəyov6.gif

Üzeyir bəy Əbdülhüseyn oğlu Hacıbəyov (bəzi mənbələrdə "Üzeyir Hacıbəyli") (18 sentyabr 1885, Ağcabədi23 noyabr 1948, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — dünya şöhrətli bəstəkar, görkəmli musiqişünas alim, publisist, dramaturq, pedaqoq və ictimai xadim, müasir Azərbaycan peşəkar musiqi sənətinin və milli operasının banisi. Üzeyir Hacıbəyovun əsərləri dünya musiqi incilərindən hesab edilir.


redaktə  

Milli operamız

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Programm of Muslim Magomayevs "Shah Ismayil" opera in Baku, 1919.JPG

Şah İsmayıl — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin eyniadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazdığı opera. Bəstəkar əsəri 1916-cı ildə eynadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazıb, ilk dəfə tamaşaya 1919-cu ildə qoyub. Əsər 1925-ci ildə və sonrakı illərdə, müəllifin vəfatınadək (1937), ciddi libretto və musiqi dəyişikliklərinə məruz qalıb. Librettonun ilkin müəllifi Mirzə Qədir İsmayılzadədir ("Vüsaqi", Mikayıl Müşfiqin atası) olub, sonradan Məmməd Səid Ordubadi tərəfindən dəyişilib.


redaktə  

Məşhur tenor ifaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Bocelli.jpg

Andrea Boçelliİtalyan tenor, bəstəkar, müğənni və albom prodüseridir. Zəyif görmə ilə doğulan Andrea, on iki yaşında futbol oynayarkən keçirdiyi qəza nəticəsində görmə qabiliyyətini itirmişdir. 1994-cü ildə Sanremo Musiqi Festivalının "Yeni gələnlər bölümü"ndə "Il mare calmo della sera" mahnısı ilə qalib olmuşdur. Beynəlxalq şöhrtinə böyük təkan verən Con te partirò (Sağollaşmaq vaxtıdır) adlı mahnı ilə Avropada uzun müddət musiqi listlərinin, hit mahnıların başında yer almışdır.


redaktə  

Məşhur soprano ifaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Anna Netrebko - Romy 2013 a.jpg

Netrebko Anna Yuriyevna (rus. Анна Юрьевна Нетребко) (18 sentyabr 1971(1971-09-18) ci ildə Rusiya, Krasnodar) rus əsilli Avstriya opera müğənnisi, soprano ifaçı. 2006 cı ildən Flag of Austria.svg Avstriya vətəndaşı. Anna Netrebko Rusiyanın Krasnadar şəhərində18 sentyabr 1971(1971-09-18) ci ildə dünyaya gəlmişdir. Atası, Yuriy Netrebko geoloq anası isə mühəndisdir. Krasnadarda musiqi ilə məşqul olan Anna “Kuban pionerləri” xorunda solist olmuşdur. Ali musiqi təhsilini Sankt-Peterburq konservatoriyasında, professor Tamara Nobiçenkonun sinifində almışdır. 1993 cü ildə Qlinka adına müsahibənin qlibi olan Anna Marininskiy teatrına dəvət olunur. Burada o, drijor Valeri Gyorgiyevin rəhbərliyi altında geniş repertuarla çıxışlar edir. 1994 cü ildə Riqa operasına dəvət olunan Anna Netrebko “Sehirli fleyta”da “gecə kraliçasını” ifa edir. 1995 ci ildə San Fransiskoda “Ruslan və Lyudmila” operası ilə öz debüt çıxışını edir.


redaktə  

İfaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Qəmbər Zülalov.jpg

Zülalov Qәmbәr Әbdül oğlu (1895 – 1976) — müğәnni. Azәrb. әmәkdar art. (1958). Atası Əbdül Zülalov 1898-ci ildə vəfat etdikdən sonra onu və böyük qardaşı olan Əli Zülalovu əmisi Əbdülbağı Zülalov (Bülbülcan) himayəsinə götürmüşdür. Müğәnniliyә 1917 ildә Şuşada başlamışdır. 1926—75 illәrdә Azərbaycan Opera Teatrının solisti olmuş, burada Üzeir Hacıbəyovun "Leyli vә Mәcnun", "Әsli vә Kәrәm", "Koroğlu" operalarında Mәcnunun atası, paşa, Nadir partiyalarını ifa etmişdir. Qəmbər Zülalov operanın inkişafında göstərdiyi xidmətlərinə görə əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdü.


redaktə  

Opera teatrları

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Teatr San Carlo Neapol.jpg

San-Karlo teatrı (it. Teatro di San Carlo) — İtaliyanın Neapol şəhərində yerləşən dünyanın və İtaliyanın ən tanınmış opera binalarından biri. 4 noyabr 1737-ci ildə açılmışdır. San-Karlo teatrı Avropanın hal-hazırda istifadə edilən ən qədim lirik opera binalarındandır və Neapol şəhəri ilə birlikdə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır.

SanCarloCanonhd.jpg
San-Karlo teatrının interyeri


redaktə  

Opera indeksləri

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

0–9 A B Ç C D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z



redaktə  

Opera musiqisi

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Uvertüralar
"Toreador" Karmen (1875) Jorj Bize
“Fiqaro evlənir”, Volfqanq Amadey Motsart
Aida”, “Zəfər marşı”, Cüzeppe Verdi


Ariyalar
L'amour est un oiseau rebelle ("Habanera") Karmen Jorj Bize
"E lucevan le stelle" - “Toska”, Cakomo Puççini, ifaçı Leo Slezak, 1913.
“Libiamo ne' lieti calici”, "La Traviata", Cüzeppe Verdi
“La donna è mobile”, “RiqolettoCüzeppe Verdi
“Vecchia zimarra”, (Kollenin ariyası)“ Bohema”, Cakomo Puççini


redaktə  

Təqvim

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Aprel


redaktə  

Məşhur ariyaların sözləri

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png


redaktə  

Şəkil qalereyası

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Nabucco on Masada 085.JPG
Nabukko. İsrail, Masada, 2010


redaktə  

Bilirsinizmi...

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
  • Turandot operasının orijinal süjeti Azərbaycanın XII əsrdə yaşamış klassik şairi Nizami Gəncəvinin “Yeddi gözəl” əsərindəki epik hekayədən götürülmüşdür.
  • Qarnye opera binasının lahiyəsi təqdim olunarkən İmperatriça Yevgeniya Şarl Qarnyedən onun hansı memarlıq üslubunda işlənildiyini soruşur: "Bu necə üslubdur? Nə yunan, nə XV Lüdovik, nə də XVI!" Qarnye belə cavab verir: "Bu ki, III Napoleondur və siz onu bəyənmirsiniz?!". İmperator Qarnyeni kənara çəkib qulağına pıçıldayır: "Narahat olmayın, onun onsuz da belə şeylərdən başı çıxmır". Beləliklə Napoleon üslubu yaranmış olur.
  • Bəd 13 ədədi: Opera Qarnye sayca Parisin 13 cüsüdür; 29 may 1896 cı ildə nizamlayıcı 700 kq-lıq çilçıraq "Faust" tamaşası gedərkən düşməsindən 13 nömrəli oturacaqda əyləşmiş tamaşaçı ölür; gənc balerina giriş pilləkanının 13 cü pilləsindən yıxılaraq tələf olur.
  • Qaston Lerunun məhşur "Opera fantomu" romanında opera binasının altında gölün olması göstərilir. Həqiqətdə də binanın zirzəmisində özülün davamlığını artırmaq və baş verə biləcək yanğını söndürmək üçün su anbarı mövcuddur.
  • Aida operasının Avropadakı premyerası 1872-ci ildə La Skalada baş tutmuşdur. Opera qədər bəyənilir ki, bəstəkar Cüzeppe Verdi 32 dəfə səhnəyə çağırılir.


redaktə  

Kateqoriyalar


redaktə  

Əlaqəli portallar


redaktə  

Gnome-video-x-generic.svg Xarici keçidlərdə operalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png


Opera Wikixəbərdə     Opera Wikisitatda     Opera Wikikitabda     Opera Wikimənbədə     Opera Wikilüğətdə     Opera Wikiversitetdə     Opera Vikimediya Kommonsda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Şəkillər & Mediya
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo-en.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg