Qırğızlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qırğızlar
Kyrgyz Manaschi, Karakol.jpg
Cəmi say 5,000,000
Əhəmiyyətli sayda yaşadığı bölgələr
Dil Qırğız dili
Din İslam
Yaxın etnik qruplar Türkdilli xalqlar

Qırğızlar – türkdilli xalqlardan biri. Hazırkı Qırğızıstan dövlətinin əsas (70,9%-i) əhalisi.


Mündəricat

[redaktə] Adın mənşəyi

Xalqın öz dilində adı "kırqız"dır. Etimologiyaya görə iki varianta üstünlük verilir : türk sözü olan " qırx qız" və "qırğı" sözləri. Bir çox türkdilli xalqlarda eyni məna başa düşülür.

Kırılqız (qırğ.) — qırılmayan, vurula bilməyən

Kırğın (qırğ.) — qırıcı, qıran

Kıruu (qırğ.) — qırmaq, məhv etmək

Azərbaycanca: qırğı — məhv edilmə

Altay dilində: qırğın — qırıcı

Qazax dilində: kıru — qırmaq, məhv etmək

Monqol dilində: kırqı — məhv edilmə, qırılma

Xakas dilində: xırqıs — qıran

Yakut dilində: kırqısс (kırqıhın) — qırğı, məhv edilmə


[redaktə] Tarixi

[redaktə] Mədəniyyəti

[redaktə] Yaşadıqları ölkələr

  • Türkiyəda : Qırğızlar Van Vilayətinin (Elinin) Ərciş rayonun (elçəsinin) Ulupamir kəndində yaşayırlar , sayları 3850 nəfərdir (2007).
  • Əfqanıstanda : Qırğızlar Bədəxşan vilayətinin Vahan rayonunda yaşayırlar və sayları 20,000 nəfərdən çoxdur .[9]

[redaktə] Tanınmış qırğızlar

  • Bars Bəy Kaqan — VII əsrdə Yenisey Qırğız Kaqanlığının yaradıcısı
  • Çingiz Aytmatov — Qırğız yazıçısı (1928-2008)

[redaktə] Həmçinin bax

Qırğız türkləri

[redaktə] Qaynaq

  1. National Statistical Committe of the Kyrgyz Republic : Population and Housing Census of the Kyrgyz Republic of 2009
  2. Etnic Atlas of Uzbekistan (2000 census) yoxlanılıb : 18.05.2011
  3. China.org.cn : The Kirgiz ethnic minority (by 2000 census)
  4. United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights : Problems of etnic minorities in Tajikistan
  5. www.perepis2002.ru
  6. unstats.un.org : 26.02.1999 census of Kazakhstan Republic
  7. New Eurasia Citizen Media : Pamir Kyrgyz from Afghanistan Ask Kyrgyz Government to Help-...Deputy of the Council of the Afghan Republic Turdakun Pamiri told that more than 420 Kyrgyz families live in Big Pamir now, this is about 4 thousand Kyrgyzes.
  8. AbdulmetinKeskin.tr.gg : Van ili, Erciş ilçesi, Ulupamir köyü
  9. T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü , Felsefe ve Din Bilimleri : http://tez.sdu.edu.tr/Tezler/TS00350.pdf Afganistan Türklerinin dini , inanc ve yaşayışları:...5.3. Kirgizlar : Daha çok Pamir veya Vakhan denilen, Dogu Türkistan’la Güney Türkistan arasindaki dag eteklerinde yasamaktadirlar. Bulunduklari yerler Küçük Pamir, Büyük Pamir vadileri, Sugnan ve Bozay Gumbed, dir. Kirgizlar konargöçerdirler. Bununla beraber Pamir yaylasinda konar-göçer hayat tarzini terk ederek yerlesmis aileler de vardir. Kirgizlarin nüfusu 20 bini askin olup kisrak ve keçi sütünün mahsullerine dayanarak yasarlar.
Alətlər sandığı
Adlar fəzası

Variantlar
Görünüş
Hərəkətlər
Bələdçi
Keyfiyyətli səhifələr
Xüsusi
Alətlər sandığı
Başqa dillərdə