Qəbələ qalası
| Qəbələ qalası | ||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||||||||||||
Qədim Qəbələ şəhərində antik dövr, – dünya əhəmiyyətli, – altmış biri respublika əhəmiyyətli, – otuz biri yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abədəsi var.
Qədim Qəbələ şəhəri e.ə. IV əsrdən b.e. V əsrinədək (900 il) Azərbaycanın,- Qafqaz Albaniyasının, – birinci paytaxtı olmuşdur. Qədim Qəbələ haqqında yunan, Roma, ərəb, fars, türk, erməni, gürcü mənbələrində məlumat vardır. Roma müəllifi Böyük Plini (I əsr) Qəbələni Kabalaka, yunan coğrafiyaşünası Ptolemey (II əsr) Xabala, ərəb tarixçilərindən Balazuri (IX əsr) Xəzər adlandırmışlar.
1959-cu ildən müntəzəm qazıntı aparan Qəbələ arxeoloji ekspedisiyası şəhərin daha qədim və böyük hissəsini aşkara çıxardı və buranın e.ə. IV – b.e. I əsrlərinə aid olduğunu müəyyənləşdirdi. Arxeoloji tədqiqatlar zamanı Qəbələ ərazisində böyük tikililərin qalıqları, qala bürcləri, ocaq və təndir qalıqları, müxtəlif dövrlərə aid gil qabları, tunc, gümüş, qızıl, sədəf və sümükdən bəzək əşyaları, şüşə məmulatı, tikinti materialları, kərpic döşəmələr, şəhəri bulaq suyu ilə təchiz etmək üçün istifadə olunmuş tünglər və s. aşkar edilmişdir.
Qədim Qəbələdən tapılmış arxeoloji materialların dörd minə qədəri Qəbələ rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində mühafizə, tədqiq və nümayiş etdirilir.
Şəkillər[redaktə]
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: قبله قالاسی
