Qafan
| Tarixi Azərbaycan əraziləri QAFAN |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Bölgə | Zəngəzur mahalı | |||||
| {{{3}}} | 09.09.1930 | |||||
| {{{3}}} | Kapan | |||||
| Ərazi | 1345 km² | |||||
Qafan — Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan Respublikası) Zəngəzur mahalı ərazisində rayon.
1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. Ərazisi 1345 kv km-dir. Rayon mərkəzi respublika tabeli Qafan şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 320 km-dir.
Azərbaycanda Qaf dağının olması və bu dağın içərisində odlu Simurq quşunun yaşaması haqqında əfsanə və əsatirlər var. Qafqazın adının da buradan götürüldüyü güman edilir. Qafan sözü də "Qafın yerləşdiyi ərazi" anlamını verir. Qafan rayonu ərazisində Qaf dağı əslində hündürlüyü 3904 olan Qapıcıq dağıdır.
Rayon ərazisi üç tərəfdən Bərgüşad, Zəngəzur və Mehdi dağ silsilələri ilə əhatələnib. Oxçu çayı rayon boyu axıb keçir.
1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Gığı, Kirs, Kürüt, Kərd, Mahmudlu, Pəyhan, Gəhləşin, Aşağı Pürlü, Yuxarı Pürlü, Acıbac, Qovşud, Zeyvə, Müsəlləm, Yuxarı Girədağ, Aşağı Girədağ, Açağu, Dəvrus, Qaradığa, Xələc, Oxtar, Cibili, Yuxarı Gödəkli, Aşağı Gödəkli, Bəydaş, Yuxarı Dəvrus, Hünüd, Novruzdar, Qatar, Atqız, Çaykənd, Qafan, Sarıdərə, Pirimni, Davidbəy, Sünük savxozu, Şəhərcik qəsəbəsi.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
| Qədim türk adı | İndiki adı | Dəyişdirilmə tarixi |
|---|---|---|
| Dəymədağlı | Şrvenants | ... |
| Kilsəkənd | Sraşen | ... |
| Kürdkənd | Lernadzor | ... |
| Sirkətas | Xrdants | ... |
| Axtaxana | Xladak | ... |
| Xladak | Dzorastan | 01.06.1940 |
| Mahmudlu | Çaykənd | 01.06.1949 |
| Kütqum | Gehanuş | 29.06.1949 |
| Zeyvə | David-bek | 29.06.1949 |
| Maqauz | Kaxnut | 29.06.1949 |
| Pirməzrə | Katnarat | 29.06.1949 |
| Dördnü | Antaraşat | 29.06.1949 |
Şəxsiyyətləri[redaktə]
- Arif Əfəndiyev (10 oktyabr 1948, Qafan, Ermənistan SSR) — azərbaycanlı alim, kimya elmləri doktoru, baş elmi işçi.
Xarici keçidlər[redaktə]
- Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə
- Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri
- Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh.
- İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi
- Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
Həmçinin bax[redaktə]
- Qərbi Azərbaycan
- Azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycandan deportasiyası
- Ermənilərin Cənubi Qafqaza köçürülməsi
- Qacaran
- Zəngəzur
|
|
|
|---|---|
| Şəhərlər | Sərdarabad • Kəvər • Gümrü • Cəlaloğlu • Hamamlı • Üçkilsə • Qafan • Manas • Aşağı Axta • Elər • Ərtik • Əştərək • Karvansaray • Dilican • Gorus |
| XX əsrin ortalarına qədər mövcud olmuş rayonlar | Agin • Amasiya • Allahverdi • Aparan • Axta • Aşağı Qaranlıq • Barana •Basarkeçər • Cəlaloğlu • Qızıl Qoç • Qəmərli • Qafan• Düzkənd • Ellər • Ərtik • Əştərək • Böyük Qarakilsə • Talin • Zəngibasar • Vedi • Karvansaray • Qarakilsə • Keşişkənd • Kəvər • Soylan • Gorus • Çəmbərək • Meğri • Şəmşəddin • Sərdarabad • Üçkilsə |
| Mahallar | Ağbaba mahalı • Loru mahalı • Abaran mahalı • Dərəçiçək mahalı • Göyçə mahalı • Şörəyel mahalı • Qaraqoyunlu mahalı• Qırxbulaq mahalı • Karbi mahalı • Pəmbək mahalı • Talin mahalı • Zəngibasar mahalı • Vedibasar mahalı • Zəngəzur mahalı • Dərələyəz mahalı • Sərdarabad mahalı |
