Qaraçay-Çerkesiya
Qaraçay-Çərkəz Respublikası (Къарачай-Черкес Республика, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) - Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri, inzibati baxımdan Şimali Qafqaz Federal dairəsinin tərkibinə daxildir.
Mündəricat |
Tarix[redaktə]
Qaraçay-Çərkəz muxtar vilayəti olaraq 12 yanvar 1922-ci ildə təşkil edilmişdir. Muxtar vilayət olaraq 12 yanvar 1922-ci il - 26 aprel 1926-cı il və 9 yanvar 1957-ci il - 30 yanvar 1990-cı il tarixlərində mövcud olmuşdur. 30 noyabr 1990-cı il tarixindən 1991-ci il iyul tarixinədək Rusiya FSSR tərkibində Qaraçay-Çərkəz SSR adı ilə mövcud olmuş, 3 iyul 1991-ci il tarixindən bəri isə Rusiya FR tərkibində Qaraçay-Çərkəz Respublikası adı ilə mövcuddur.
Siyasi qruluşu[redaktə]
- Qanunvericilik orqanı: xalq yığıncağı adlanır. Üzvlərinin sayı 73 nəfərdir.[1] Xalq yığıncağının üzvləri 4 ildən bir respublika əhalisinin 18 yaş və daha yuxarı qisminin ümumi, bərabər, birbaşa və gizli səsverməsi ilə seçilir.[1]
Coğrafiya[redaktə]
Respublikanın ərazisi 14,277 км²-dir.[2] Respublika ərazisinin 80%-i dağlıq ərazidir. Respublika su ehtiyyatı ilə zəngindir. Beləki, respublika ərazisində buz mənşəli 130 dağ gölü yerləşir və irili-xırdalı 172 çay axır.[1] Çaylardan ən iriləri Kuban, Urup, Laba, Kİçik və Böyük Zelençuq çaylarıdır.[1] Respublika ərazisinin 416,201 hektarı meşələrlə örtülüdür.[1]
Əhali[redaktə]
2002-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən respublikada 439.470 nəfər əhali yaşayır .[3]
Milli tərkib[redaktə]
| Etnik qrup | Say |
|---|---|
| cəmi | 478 517 |
| qaraçaylı | 194 324 |
| rus və kazak | 150 025 |
| çərkəz | 56 466 |
| abazin | 36 919 |
| noqay | 15 654 |
| osetin | 3 142 |
| erməni | 2 737 |
| ukraynalı | 1 990 |
| tatar | 1 696 |
| yunan | 1 276 |
| m.g. | 3 499 |
İqtisadiyyat[redaktə]
Rayonlar[redaktə]
- Qaraçay-Çərkəz Respublikası ərazisində 144 yaşayış məntəqəsi vardır. Onlardan 4-ü şəhər 140-ı isə
kəndlər və qəsəbələrdən ibarətdir. Bütün yaşayış məntəqələri inzibati baxımdan iki şəhər dairəsinin və inzibati rayonun tərkibinə daxil olurlar.
-
- Çerkessk şəhər dairəsi
- Qaraçayevsk şəhər dairəsi
- Abazin rayonu
- Adıq-Xabal rayonu
- Zelençuq rayonu
- Qaraçayev rayonu
- Maloqaraçayev rayonu
- Noqay rayonu
- Prikuban rayonu
- Urup rayonu
- Ust-Cequtin rayonu
- Xabez rayonu
Şəhərlər[redaktə]
- Qaraçayevsk – 22.113 nəfər (2002-ci il siyahıya almasına əsasən)[4]
Xarici keçidlər[redaktə]
Qaynaq[redaktə]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Официальный сайт Главы и Правительства Карачаево-Черкесской Республики: Общие данные о Карачаево-Черкесии
- ↑ Административно-территориальное деление по субъектам Российской Федерации на 1 января 2010 года
- ↑ Население по национальности по субъектам Российской Федерации (XLS). Проверено 4 мая 2009.
- ↑ RussiaOutdoors - Путешествия по России.
| Commonsda Qaraçay-Çerkesiya ilə əlaqədar müxtəlif fayllar var. |
