Qaravəlli (Ağcabədi)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
QARAVƏLLİ
Xəritə
Ağcabədi rayonu
Ağcabədi rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Ağcabədi rayonu


QaravəlliAzərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə]

Kənd XVII əsrdən bəri obalardan ibarət olub. (Belqışlaq, Qarqışlaq, Güllüqışlaq...) Kolxozlaşma gedişində bir yerə cəmləşdirilib. Burdakı əhali əksərən tərəkəmə Qaravəlli elatından olanlardır. Zaman keçmiş və insanlar bu kəndin coğrafiyasına uyğunlaşmışlar. Qaravəlli elatının yaşı min ildən çoxdur. Qoca tarixin yazdığına görə Oğuz xanın 6 oğlundan böyüyü Gün xanın dördüncü (sonbeşik) oğlu Qaraevli idi. Ondan törəyib el yapanlara Qaraevelli dedilər. Türk dilinin ahəng qanununa görə iki sait yan-yanaşı yola getmir. Ona görə də Qar-a-e-vli sözündəki a-dan sonra gələn e səsi v-dən sonraya keçir. (Qaravelli). Daha sonrakı gedişdə a saitinin təsiri altına düşən e saiti bir daha ahəngə tab gətirməyib ə səsinə əvəzlənir. Beləliklə, olur Qaravəlli. Qaravəllilər BÖYÜK KÖÇ dövründə möhtəşəm döyüşlərdə savaşlar yapıblar, tarix yazıblar. Güney Qafqazda, Anadoluda, Güney Azərbaycanda... geniş otlaq-yaylaq-qışlaq tutub YURD eləyiblər. Mədəniyyətin lətifə, məzhəkə, şəbədə janrlarında demək olar ki, ciddi ədəbiyyat yarada biliblər. İndiyə qədər özlərinə məxsis dil ləhcəsini qoruyub saxlayıblar. Sovet hökuməti kolxoz quranda Qaravəlli elindən olanlar məcburən oturaqlaşdılar. Yaylaqda tutduqlarını yaylaqda, qışlaqda tutduqlarını elə oradaca torpağa məngirləyib min illərin uruf-adətlərindən məhrum etdilər. Beləliklə: Ağcabədidə (QARAVƏLLİ), Ağsuda (QARAVƏLLİ), Balakəndə (QARAVƏLLİ), Gədəbəydə (Şınıxda) (QARAVƏLLİLƏR), Neftçalada (QARAVƏLLİ), İmişlidə (QARAVƏLLİ)), Şamaxıda (QARAVƏLLİLƏR), Zərdabda (QARAVƏLLİ) adında kəndlər bünöyrə tapdı. Borçalı elində böyük Qaraçöp kəndində iri bir məhəllə QARAVƏLLİ-lərdir. Bu dönəmlərdə artıq mövcud olmuş kəndlərdə oturaqlaşanlar o camaatın içində əriyib, tirələr (törələr) şəklində qalıblar. Yaşadıqları yerlərin qalan camaatları ilə əlahiddə davranış, dil, din, etnik fərqləri olmadığına görə bu gün xüsusi olaraq seçilməkləri yoxdur. Qaravəllilər işgüzarlıqları, inadkarlıqları, bəhsçillikləri (prinsipiallıqları) ilə seçilirlər. Qaravəllilər əsl türklər kimi hiylə-kələk bacarmırlar, aldat-tutu anlamırlar. Beləsinə rast gəlinsə əmin olursan ki, qaravəlilərə qarışmış yad-yabançıdır. Qaravəllilər sürətlə yayılan, iş qurub-qoşan, ailə birgəliyində sadiq olan törəkdir. Qaravəlli (Qaravəllilər) kəndlərinin camaatı bu gün də xasiyyətcə bir birinə oxşayır. Hamısı elə bil medalın bir üzüdürlər. 80 – 100, deyərdim ki, 150 ilin ayrılmaları çox uzaq olduğundan, o günlərdən bəzə gətirilməli yazılar, sənədlər olmadığından konkret qohumluq əlaqələri bəlirlənmir. Amma, Ağcabədi Qaravəllisi ilə İmişli Qaravəllisi gerçək tanınan qohumlardır. Eynən o qaravəllilərlə Şamaxı qaravəlliləri bu gün də qohumluq edirlər. [Mənbə göstərin]

Mədəniyyəti[redaktə]

Kənddə Mədəniyyət Evi, Kitabxana fəaliyyət göstərir. Yeni məktəb binası şagirdlərin istifadəsindədir, məktəb kompyuret ilə təmin olunub.[Mənbə göstərin]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə]

Kənd dəniz səviyyəsindən 45 metr hündürlükdə yerəşir. İqlimi mülayim, isti və quru subtropiktdir. Orta aylıq temperatur yanvarda 1,2 – 1,7 C, avqustda isə 25-30 C-dir.

Kəndin relyefi düzənlikdir.

Əhalisi[redaktə]

Əhalisi 3625 nəfərdir

İqtisadiyyatı[redaktə]

İqtisadiyyatın əsasını kənd təsərrüfatı – taxılçılıq, heyvandarlıq, yemçilik, qismən pambıqçılıq təşkil edir. Kənd əhalisi əsasən əkin və mal-qara saxlamaqla məşğuldur. Qaravəlli əhalisinin yarıdan azı kənddə, qalanları rayon mərkəzində, dünyanın bir çox ölkələrundə yaşayır.

Tarixi abidələr[redaktə]

Kəndin ərazisində Qədin və Orta əsrlərin Torpaq Qalası (Səngər təpə. V-X yüz il) var. Memarlıq abidələri: Böyük Vətən Müharibəsində həlak olmuş Qaravəllilərin Xatirə abidəsi (XX əsr). Qaravəlli Kənd Orta Məktəbi nin məzunu, Qarabağ uğrunda qəhrəmancasına şəhid olmuş Şahin Məhərrəmov un abidəsi.

Şəkilləri[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

Qaravəlli kəndi xəritədə: http://maps.google.ru/maps?hl=ru&ll=40.176775,47.28035&spn=0.297468,0.441513&t=h&z=11

Facebook sehifesi: https://www.facebook.com/groups/qaravelli