Qax

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Qax
Məlumatlar
İqtisadi rayon:	[[]]
Ərazi:	1490[1] (km2)
Əhali:	54176[1]
Əhali sıxlığı:	(nəfər/km2)
Nəqliyyat vasitəsi kodu:	34
Telefon kodu:	144
Poçt kodu (Mərkəzi PŞ):	AZ 3400
Yaşayış məntəqələrinin sayı
İcra başçısı:	Mübariz Cuma oğlu Əhmədzadə
İnternet saytı:

Bu məqalə Qax rayonu haqqındadır. Qax şəhəri üçün Qax (şəhər) səhifəsinə baxın.

Qax - Azərbaycanda rayon.

İnzibati mərkəzi - Qax

[redaktə / تحریر] Tarixi abidələrin dağılması və bərpa edilməməsi

Qax, Zaqatala və Balakən rayonlarına nazirlik xüsusilə ögey münasibət göstərir. Ümumilikdə götürdükdə bölgənin tarixi yetərincə araşdırılmayıb. Qafqazda unikal idarəetmə sistemi ilə tanınan Çar-Balakən Camaatlığının və İlisu sultanlığının yerləşdiyi qədim türk torpağında olan tarixi abidələr qızıl axtaran vandallar tərəfindən məhv edilir.

[redaktə / تحریر] Əhali

1999 - cu ilin 27 yanvar - 4 fevral tarixləri arasında aparılmış siyahıya almaya əsasən Qax rayonunun 51,161 nəfər (76,92%-i Azərbaycan türkləri , 14,56%-i gürcülər , 5,11%-i saxurlar , 1,19%-i ləzgilər , 0,19%-i mesxeti türkləri , 0,18%-i ruslar , 0,02%-i Qafqaz avarları , 1,83%-i digər millətlər olmaq üzrə) əhalisi olmuşdur .^[1]

[redaktə / تحریر] Coğrafi mövqeyi

Rayonun ərazisi Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub ətəklərində yerləşir. Rayon şimal-şərqdən Dağıstan Respublikası, cənubdan Gürcüstan Respublikası ilə həmsərhəddir. Rayon mərkəzində iqlim isti, rütubətli subtropik, dağlıq ərazidə (əsasən İlisu kəndində)isə soyuqdur. Rayonda 59 yaşayış məntəqəsi vardır.

Bu rayon Azərbaycanın mühüm aqrar-sənaye rayonlarından biridir. Əsasən qərzəkli meyvələr (fındıq,şabalıd,qoz) rayonu kimi tanınır. Bol su ehtiyatı, normal rütuubət balansı, məhsuldar torpaqlar, meşələr, alp və subalp çəmələri, qış otlaqları əkinçiliyin və heyvandarlığın inkişafını təmin edir. Dağlara yağan güclü yağışlar və qarın əriməsi nəticəsində də tez-tez çaylar daşır və sel hadisəsi baş verir.Bu əkin sahələrinə,bəzən isə yaşayış məntəqələrinə ziyan vurur. Rayon respublikanın mühüm meşə sərvəti regionlarındandır. Palıd, vələs, qarağac, qoz, şabalıd, müxtəlif cür meyvə ağacları, dərman bitkiləri, qonur ayı, dağ keçisi, qaban, müxtəlif quşlar buradakı meşələrin zəngin sərvətləridir. Bu zənginliyi qorumaq və artırmaq məqsədilə İlisu dövlət qoruğu yaradılmışdır.Qoruq ərazisinin əksər hissəsi Ağçay kəndinə düşür.

[redaktə / تحریر] İqtisadi xarakteristikası

Rayon iqtisadiyyatının əsasını bitkiçilik,(xüsusilə tütün və taxılçılıq üzrə ixtisaslaşmışdır) heyvandarlıq məhsullarının istehsalı təşkil edir.

Yeyinti sənayesi bağçılıq, tütünçülük və heyvandarlıq məhsullarının emalına əsaslanır. Qax meyvə-tərəvəz konservi zavodları yeyinti sənayesinin əsas müəssisələridir. Burada istehsal olunan məhsullarının xeyli hissəsi başqa rayonlara göndərilir. Yağ-pendir,çörəkbişirmə,spirtli içkilər,şərq şirniyyatı məhsulları istehsal edən kiçik müəssisələr də fəaliyyət götərir. Onların məhsulları əsasən yerli tələbatı ödəyir.

İqtisadi rayon bir sıra faydalı qazıntılarla zəngindir, kükürd, polimetal filizi. Dağlıq və dağətəyi yerlərdə,əsasən də çayların gətirmə konuslarında bol çınqıl, qum, gil və başqa tikinti materialları xammalı vardır.

[redaktə / تحریر] Qaynaq

1. ↑ ^{1,0 1,1 1,2} Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsi : Qax rayonu

[redaktə / تحریر] Şəkillər

Qax

Qax

	Qax rayonu kənd/qəsəbələri
Rayon: Qax Kənd/qəsəbələri: Ağçay, Ağyazı, Almalı, Amanlı, Armudlu, Bağtala, Baydarlı, Böyük Alatəmir, Cəlayer, Çinarlı, Çüdüllü, Dəymədağlı, Əlibəyli, Əmbərçay, Əmircan, Fıstıqlı, Güllük, Xələftala, İbaxlı, İlisu, Keşqutan, Kiçik Alatəmir, Kötüklü, Qaxbaş, Qaxingiloy, Qaxmuğal, Qapıçay, Qarabaldır, Qarameşə, Qaratala, Qaşqaçay, Qaysarlı, Qazmalar, Qımır, Qındırğa, Qıpçaq, Qorağan, Qum, Ləkit, Ləkit Kötüklü, Ləkit Malax, Lələli, Lələpaşa, Malax, Marsan, Meşəbaş, Oncallı, Sarıbaş, Süskən, Şotavar, Şıxlar, Tanqıt, Tasmalı, Turaclı, Uzuntala, Üzümlü, Yeni İlisu, Zərnə, Zəyəm

g • m • r Azərbaycanın rayon və şəhərləri
Rayonlar	Abşeron • Ağdam • Ağdaş • Ağcabədi • Ağstafa • Ağsu • Astara • Babək* • Balakən • Bərdə • Beyləqan • Biləsuvar • Daşkəsən • Dəvəçi • Füzuli • Gədəbəy • Goranboy • Göyçay • Göygöl • Hacıqabul • İmişli • İsmayıllı • Cəbrayıl • Cəlilabad • Culfa* • Kəlbəcər • Kəngərli* • Xaçmaz • Xızı • Xocalı • Xocavənd • Kürdəmir • Laçın • Lənkəran • Lerik • Masallı • Neftçala • Oğuz • Ordubad* • Qəbələ • Qax • Qazax • Qobustan • Quba • Qubadlı • Qusar • Saatlı • Sabirabad • Sədərək* • Salyan • Samux • Şahbuz* • Şəki • Şamaxı • Şəmkir • Şərur* • Şuşa • Siyəzən • Tərtər • Tovuz • Ucar • Yardımlı • Yevlax • Zəngilan • Zaqatala • Zərdab
Şəhərlər	Bakı • Gəncə • Lənkəran • Mingəçevir • Naftalan • Naxçıvan* • Sumqayıt • Şəki • Şirvan • Şuşa • Xankəndi • Xırdalan • Yevlax
Ulduz şəkilli mətbəə nişanı olan (*) Naxçıvan Muxtar Respublikası

Azərbaycan ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.